Ciekawostk\u0105 jest, i\u017c Rada Ochrony Pracy d\u0105\u017cy obecnie do tego, aby wzmocni\u0107 kompetencje nadzorcze marsza\u0142ka Sejmu RP oraz w\u0142asne uprawnienia kontrolne wzgl\u0119dem inspekcji pracy. W tym celu proponowane jest wprowadzenie cyklicznych audyt\u00f3w oraz u\u0142atwienie procedury zlecania kontroli przedstawicielom Najwy\u017cszej Izby Kontroli.<\/p>\n\n\n\n
O czym zatem warto wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie wzrostu nadzoru nad dzia\u0142aniami Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rada Ochrony Pracy zaproponowa\u0142a mechanizmy wzmacniaj\u0105ce kontrol\u0119 nad dzia\u0142aniami Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, kt\u00f3re zawarte zosta\u0142y w najnowszym projekcie nowelizacji ustawy o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. Maj\u0105 one wymusi\u0107 na przedstawicielach tej\u017ce instytucji wi\u0119ksz\u0105 efektywno\u015b\u0107 oraz transparentno\u015b\u0107 finansow\u0105. W tym miejscu warto pami\u0119ta\u0107, i\u017c w\u0142a\u015bnie Rada Ochrony Pracy jest organem doradczym i opiniodawczym, kt\u00f3ry dzia\u0142a bezpo\u015brednio przy Sejmie RP.<\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu do owych zmian wskazano, i\u017c chocia\u017c zgodnie z art. 2 ustawy o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy instytucja ta ju\u017c dzi\u015b podlega Sejmowi RP, a nadz\u00f3r nad ni\u0105 sprawuje w\u0142a\u015bnie Rada Ochrony Pracy, to niestety w praktyce przepisy te s\u0105 martwe. Je\u017celi bowiem chodzi o Rad\u0119 Ochrony Pracy, to jej rola sprowadza si\u0119 jedynie do wyra\u017cenia stanowiska oraz opiniowania spraw personalnych, a jednocze\u015bnie \u017cadne z tych dzia\u0142a\u0144 nie jest dla g\u0142\u00f3wnego inspektora pracy wi\u0105\u017c\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie projekt zmian przedstawiony zosta\u0142 przedstawicielom Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej wraz z wnioskiem o uwzgl\u0119dnienie zawartych propozycji legislacyjnych w ramach prac nad reform\u0105 Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. P\u00f3ki co nie wiadomo czy b\u0119dzie on procedowany w ramach owej reformy czy te\u017c oddzielnie i w tym kontek\u015bcie propozycja Rady Ochrony Pracy b\u0119dzie dopiero analizowana, a decyzja w tym aspekcie jeszcze nie zapad\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Jak dostrzega z kolei Micha\u0142 Lewandowski, przewodnicz\u0105cy Og\u00f3lnopolskiego Pracowniczego Zwi\u0105zku Zawodowego Konfederacja Pracy, cz\u0142onek Rady Ochrony Pracy, niew\u0105tpliwie szersza kontrola dzia\u0142ania Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy ma swoje uzasadnienie, dzi\u015b bowiem nadz\u00f3r nad t\u0105 instytucj\u0105, kt\u00f3ra jest archaiczna, upolityczniona i ma wiele problem\u00f3w wewn\u0119trznych, jest niestety iluzoryczny. A jednocze\u015bnie nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c obecnie g\u0142\u00f3wnym celem reformy dzia\u0142ania tej\u017ce instytucji by\u0142oby unormowanie rynku pracy i wprowadzenie porz\u0105dku w zakresie zawieranych um\u00f3w z pracownikami, natomiast kontrola nad dzia\u0142aniami by\u0142aby elementem wt\u00f3rnym.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie te\u017c impulsem do dzia\u0142ania w powy\u017cszym aspekcie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zobowi\u0105zania mi\u0119dzynarodowe, gdzie chocia\u017cby Krajowy Plan Odbudowy (KPO) zak\u0142ada realizacj\u0105 konkretnych kamieni milowych, a mianowicie:<\/p>\n\n\n\n Jak zatem podkre\u015blaj\u0105 przedstawiciele Rady Ochrony Pracy, ograniczenie segmentacji rynku pracy, a zatem jeden z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w KPO, wymaga sprawnej oraz silnej inspekcji pracy. W tym aspekcie autorzy proponowanych zmian argumentuj\u0105, i\u017c bez realnych narz\u0119dzi nadzorczych Sejm RP oraz Rada Ochrony Pracy nie b\u0119d\u0105 w stanie zweryfikowa\u0107, czy Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy efektywnie wdra\u017ca zak\u0142adane reformy.<\/p>\n\n\n\n Z powy\u017cszym uzasadnieniem zgadza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Katarzyna Sarek-Sadurska, partner zarz\u0105dzaj\u0105cy w Kancelarii People&Law Jaroszewska-Ignatowska Sarek-Sadurska sp.k., podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c potencjalne rozszerzenie kompetencji Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, w odniesieniu chocia\u017cby do przekwalifikowania um\u00f3w cywilnoprawnych w umowy o prac\u0119, b\u0119dzie du\u017cym wyzwaniem merytorycznym, organizacyjnym i kosztowym, a skutki ewentualnych uchybie\u0144 ponosi\u0107 b\u0119dzie ca\u0142y rynek pracy oraz podatnicy. St\u0105d te\u017c wi\u0119ksza odpowiedzialno\u015b\u0107 powinna niew\u0105tpliwie zawsze i\u015b\u0107 w parze z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 rozliczenia. Z uwagi na powy\u017csze potrzeba zapewnienia transparentno\u015bci dzia\u0142a\u0144 inspektor\u00f3w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy we wszystkich aspektach jest niebywale wa\u017cna.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie bowiem w prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cym systemie prawnym nie powinna wyst\u0119powa\u0107 instytucja, kt\u00f3ra jest niekontrolowalna. Podobne zdanie wyra\u017ca r\u00f3wnie\u017c S\u0142awomir Paruch, radca prawny oraz partner w Kancelarii PCS Paruch Chru\u015bciel St\u0119pie\u0144 Kanclerz, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c skuteczna, sprawiedliwa oraz odpowiedzialna inspekcja pracy by\u0142aby korzy\u015bci\u0105 zar\u00f3wno dla pracownik\u00f3w, jak i r\u00f3wnie\u017c dla pracodawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n O jakich jeszcze aspektach zmian dotycz\u0105cych kontroli dzia\u0142a\u0144 inspekcji pracy warto wiedzie\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Warto sobie u\u015bwiadomi\u0107, i\u017c obecnie Rada Ochrony Pracy nie ma formalnie mo\u017cliwo\u015bci zainicjowania kontroli ze strony przedstawicieli Najwy\u017cszej Izby Kontroli w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. St\u0105d te\u017c pierwszym filarem proponowanej reformy jest dodanie do ustawy o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy nowego artyku\u0142u, zgodnie z kt\u00f3rym Rada Ochrony Pracy mia\u0142aby prawo do wyst\u0105pienia z wnioskiem o zlecanie przedstawicielom Najwy\u017cszej Izby Kontroli przeprowadzenia kontroli dzia\u0142alno\u015bci inspekcji pracy.<\/p>\n\n\n\n Zdaniem ekspert\u00f3w by\u0142oby to co\u015b w rodzaju wotum nieufno\u015bci w stosunku do Najwy\u017cszej Izby Kontroli (NIK), a z kolei Mateusz Rzemek, rzecznik prasowy g\u0142\u00f3wnego inspektora pracy, podkre\u015bla, \u017ce inspekcja pracy jest poddawana kontroli ze strony NIK co roku. W tym aspekcie bowiem NIK bada w szczeg\u00f3lno\u015bci wykonanie bud\u017cetu pa\u0144stwa za poprzedni rok oraz realizacj\u0119 ustawy oraz innych akt\u00f3w prawnych w zakresie dzia\u0142alno\u015bci finansowej, gospodarczej oraz organizacyjno-administracyjnej, a w tym zam\u00f3wie\u0144 publicznych oraz realizacj\u0119 zada\u0144 audytu wewn\u0119trznego. Dla przyk\u0142adu za lata 2023-2024 NIK przeprowadzi\u0142a \u0142\u0105cznie 5 kontroli, podczas kt\u00f3rych pozytywnie oceniono wykonanie bud\u017cetu Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy.<\/p>\n\n\n\n Drugim elementem proponowanym do wprowadzenia jest instytucja audytu zewn\u0119trznego, b\u0119d\u0105c narz\u0119dziem wzorowanym na rozwi\u0105zaniach funkcjonuj\u0105cych w ustawie o Najwy\u017cszej Izbie Kontroli, kt\u00f3ra ma zapewni\u0107 bie\u017c\u0105cy monitoring kondycji inspekcji pracy. Taki audyt zewn\u0119trzny inspekcji pracy by\u0142by przeprowadzany nie rzadziej ni\u017c raz na 2 lata, a jego zakres obejmowa\u0107 mia\u0142by chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n Audyt taki mia\u0142by by\u0107 zlecany przez marsza\u0142ka Sejmu RP z urz\u0119du albo na wniosek Rady Ochrony Pracy, a przeprowadza\u0107 mia\u0142yby go niezale\u017cne podmioty, wy\u0142aniane w drodze zam\u00f3wie\u0144 publicznych, posiadaj\u0105ce odpowiednie kwalifikacje. Tacy audytorzy mieliby prawo wgl\u0105du do wszystkich dokument\u00f3w oraz prawo \u017c\u0105dania wyja\u015bnie\u0144 od pracownik\u00f3w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, a z ustnych wyja\u015bnie\u0144 natomiast sporz\u0105dzane mia\u0142yby by\u0107 protoko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Wynikiem prac takiego audytora zewn\u0119trznego by\u0142oby pisemne sprawozdanie, zawieraj\u0105ce opinie o dzia\u0142alno\u015bci inspekcji pracy, gdzie g\u0142\u00f3wny inspektor pracy mia\u0142by 14 dni na ustosunkowanie si\u0119 do wynik\u00f3w kontroli. A je\u017celi w tym terminie nie przedstawi\u0142by swego stanowiska, oznacza\u0142oby to, \u017ce akceptuje on sprawozdanie w ca\u0142o\u015bci, a ostateczny dokument trafia\u0142by w\u00f3wczas do marsza\u0142ka Sejmu RP oraz Rady Ochrony Pracy. W sytuacji natomiast, gdy audyt wykaza\u0142by nieprawid\u0142owo\u015bci, g\u0142\u00f3wny inspektor pracy musia\u0142by si\u0119 zobowi\u0105za\u0107 do dzia\u0142a\u0144 naprawczych, co by\u0142oby weryfikowane przy kolejnym badaniu po 2 latach.<\/p>\n\n\n\n Jak w tym aspekcie podkre\u015bla Mateusz Rzemek, w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, zgodnie z ustaw\u0105 o finansach publicznych, prowadzony jest ju\u017c obecnie audyt wewn\u0119trzny, a tym samym w praktyce Rada Ochrony Pracy dysponuje ju\u017c wszelkimi materia\u0142ami do dokonania pe\u0142nej oceny dzia\u0142alno\u015bci Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. Tutaj bowiem, opr\u00f3cz corocznych sprawozda\u0144 oraz udzielania odpowiedzi na przesy\u0142ane przez Rad\u0119 Ochrony Pracy pytania, inspekcja pracy cyklicznie przekazuje opracowania dotycz\u0105ce zagadnie\u0144 b\u0119d\u0105cych przedmiotem szczeg\u00f3lnego zainteresowania Rady Ochrony Pracy.<\/p>\n\n\n\n Ponadto szczeg\u00f3\u0142owa informacja o wskazanych aspektach dzia\u0142alno\u015bci Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, jak i r\u00f3wnie\u017c projekt programu dzia\u0142ania inspekcji pracy na kolejne lata, sprawozdanie z dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci oraz projekt bud\u017cetu, przedk\u0142adane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c sejmowej komisji do spraw kontroli pa\u0144stwowej. St\u0105d te\u017c, zdaniem przedstawicieli inspekcji pracy, proponowana zmiana ustawy o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy jest w tym aspekcie niezasadna i b\u0119dzie generowa\u0107 tylko dodatkowe koszty dla bud\u017cetu pa\u0144stwa, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 przeznaczone na dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontroln\u0105 b\u0105d\u017a te\u017c prewencyjn\u0105 inspektor\u00f3w pracy.<\/p>\n\n\n\n Co ciekawe, zaproponowana przez Rad\u0119 Ochrony Pracy ustawa narzuca do\u015b\u0107 szybkie tempo, bowiem marsza\u0142ek Sejmu RP mia\u0142by obowi\u0105zek zleci\u0107 pierwszy audyt zewn\u0119trzny w terminie ju\u017c do 30 czerwca 2026 roku, a audyt ten m\u00f3g\u0142by obj\u0105\u0107 okres do 2 lat wstecz przed dniem zlecenia. Taki audyt ma by\u0107 planowany nie rzadziej ni\u017c co 2 lata, a tym samym marsza\u0142ek Sejmu RP zyska\u0142by narz\u0119dzie do pe\u0142nej weryfikacji obecnej kadencji g\u0142\u00f3wnego inspektora pracy, a sama ustawa mia\u0142aby wej\u015b\u0107 w \u017cycie po up\u0142ywie 14 dni od dnia og\u0142oszenia.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, przedstawiciele Rady Ochrony Pracy, b\u0119d\u0105cego organem doradczym i opiniodawczym przy Sejmie RP, d\u0105\u017c\u0105 do tego, aby wzmocni\u0107 kompetencje nadzorcze marsza\u0142ka Sejmu RP nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. W tym celu proponuj\u0105 oni wprowadzenie cyklicznych audyt\u00f3w zewn\u0119trznych oraz u\u0142atwienie procedury zlecania kontroli ze strony przedstawicieli Najwy\u017cszej Izby Kontroli. P\u00f3ki co nie wiadomo jakie b\u0119d\u0105 ostateczne ustalenia w powy\u017cszym aspekcie i czy proponowane zmiany w og\u00f3le wejd\u0105 w \u017cycie, czy b\u0119d\u0105 one elementem kompleksowej reformy dzia\u0142ania Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, czy te\u017c stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 odr\u0119bne akty prawa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ciekawostk\u0105 jest, i\u017c Rada Ochrony Pracy d\u0105\u017cy obecnie do tego, aby wzmocni\u0107 kompetencje nadzorcze marsza\u0142ka Sejmu RP oraz w\u0142asne uprawnienia<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n\n
\n