Okazuje si\u0119, i\u017c wzrasta liczba pracownik\u00f3w cz\u0119sto korzystaj\u0105cych w pracy z narz\u0119dzi sztucznej inteligencji. Niew\u0105tpliwie narz\u0119dzia takie pozwalaj\u0105 usprawnia\u0107 prac\u0119, jednak\u017ce pracownicy cz\u0119sto wprowadzaj\u0105 do chatbot\u00f3w poufne informacje dotycz\u0105ce przedsi\u0119biorstwa, a tymczasem naruszenie tajemnicy przedsi\u0119biorstwa skutkowa\u0107 mo\u017ce przecie\u017c dyscyplinarnym zwolnieniem z pracy.<\/p>\n\n\n\n
O czym zatem warto wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie wykorzystania narz\u0119dzi zwi\u0105zanych ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 podczas pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zasadniczo coraz bardziej popularne wykorzystanie rozwi\u0105za\u0144 sztucznej inteligencji w pracy jest ju\u017c generalnie faktem. Z bada\u0144 wynika, i\u017c ju\u017c 14,0% pracownik\u00f3w u\u017cywa jej codziennie, a 30,0% kilka razy w tygodniu. Podobny odsetek os\u00f3b korzysta z takich rozwi\u0105za\u0144 co najmniej kilka razy w miesi\u0105cu. Wynika tak z badania \u201eAI w pracy i szkole\u201d, przeprowadzonego przez serwis kariery InterviewMe.pl.<\/p>\n\n\n\n Wszystko to jednak sprawia, i\u017c mamy do czynienia z jeszcze jednym aspektem b\u0119d\u0105cym zagro\u017ceniem dla pracodawc\u00f3w, a mianowicie bowiem badanie wskazuje, \u017ce co czwarty ankietowany korzysta z narz\u0119dzi AI w tajemnicy przed swoim prze\u0142o\u017conym, a 42,0% przyznaje, \u017ce prze\u0142o\u017ceni wiedz\u0105 o tym tylko cz\u0119\u015bciowo. A tymczasem w praktyce bywa tak, i\u017c pracownicy, celem otrzymania potrzebnej informacji, karmi\u0105 narz\u0119dzia sztucznej inteligencji danymi na temat przedsi\u0119biorstwa. To za\u015b sprawia natomiast, i\u017c do kancelarii prawnych nap\u0142ywa coraz wi\u0119cej zapyta\u0144 od pracodawc\u00f3w, w kontek\u015bcie tego, jak mog\u0105 oni ukara\u0107 za to pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla dr Magdalena Zwoli\u0144ska z kancelarii HRLS, jest coraz wi\u0119cej zapyta\u0144 o to, czy mo\u017cliwe jest dyscyplinarne zwolnienie z pracy w sytuacji, gdy pracownik korzysta\u0142 z narz\u0119dzi sztucznej inteligencji, przekazuj\u0105c dane przedsi\u0119biorstwa bez wiedzy i zgody pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n W tym aspekcie warto wiedzie\u0107, i\u017c jednym z podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracownika jest zachowanie w tajemnicy informacji, kt\u00f3rych ujawnienie mog\u0142oby narazi\u0107 pracodawc\u0119 na szkod\u0119. A tym samym ujawnianie poufnych danych na zewn\u0105trz organizacji stanowi niew\u0105tpliwie naruszenie podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych. W niekt\u00f3rych okoliczno\u015bciach takie naruszenie mo\u017ce mie\u0107 nawet charakter ci\u0119\u017cki, a tym samym skutkowa\u0107 dyscyplinarnym rozwi\u0105zaniem umowy o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n Co do zasady, nie ka\u017cdy przypadek korzystania ze sztucznej inteligencji przez pracownika b\u0119dzie uzasadnia\u0142 dyscyplinarne rozwi\u0105zanie umowy o prac\u0119. W tym kontek\u015bcie radca prawny Aleksandra Wo\u017aniak, ekspertka od prawa pracy z Kancelarii Banasik, Wo\u017aniak i Wsp\u00f3lnicy zauwa\u017ca, i\u017c na podstawie art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy, pracodawca mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 umow\u0119 o prac\u0119 bez wypowiedzenia z winy pracownika, w przypadku ci\u0119\u017ckiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych. A jednocze\u015bnie by m\u00f3wi\u0107 o ci\u0119\u017ckim naruszeniu podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych musi wyst\u0119powa\u0107:<\/p>\n\n\n\n Jak jeszcze spojrze\u0107 nale\u017cy na korzystanie z rozwi\u0105za\u0144 sztucznej inteligencji w kontek\u015bcie naruszenia obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie samo naruszenie podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych nie stanowi podstawy do rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 w trybie dyscyplinarnym. W tym miejscu warto odnie\u015b\u0107 si\u0119 do orzecznictwa S\u0105du Najwy\u017cszego, z kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c wynika, \u017ce samo przekazanie przez pracownika poza wewn\u0119trzny serwer, system czy te\u017c zas\u00f3b pracodawcy, informacji stanowi\u0105cych tajemnic\u0119 przedsi\u0119biorstwa albo informacji oraz danych maj\u0105cych wymiern\u0105 warto\u015b\u0107 dla przedsi\u0119biorstwa, nie przes\u0105dza o naruszeniu podstawowego obowi\u0105zku zachowania w tajemnicy informacji, kt\u00f3rych ujawnienie mog\u0142oby narazi\u0107 pracodawc\u0119 na szkod\u0119.<\/p>\n\n\n\n Jak dostrzega z kolei dr Magdalena Zwoli\u0144ska, zdaniem s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego, w u\u017cytym w art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy poj\u0119ciu \u201eci\u0119\u017ckie naruszenie podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych\u201d, mieszcz\u0105 si\u0119 trzy elementy, kt\u00f3re musz\u0105 wyst\u0105pi\u0107 \u0142\u0105cznie. St\u0105d te\u017c samo zagro\u017cenie lub naruszenie interesu pracodawcy nie mo\u017ce uzasadnia\u0107 rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 bez wypowiedzenia. Podobnie nie uzasadnia rozwi\u0105zania umowy sama tylko bezprawno\u015b\u0107 zachowania pracownika i mowa jest o tym w wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z 22 marca 2016 roku (sygn. akt I PK 94\/15).<\/p>\n\n\n\n St\u0105d te\u017c, jak podkre\u015bla Aleksandra Wo\u017aniak, decyduj\u0105ce znaczenie w ocenie sytuacji ma przede wszystkim to, czy zachowanie pracownika w postaci udost\u0119pniania danych przedsi\u0119biorstwa sztucznej inteligencji s\u0142u\u017cy\u0142o wykonywaniu obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych i stanowi\u0142o akceptowaln\u0105 przez pracodawc\u0119 praktyk\u0119, wymuszon\u0105 realiami warunk\u00f3w pracy.<\/p>\n\n\n\n W tym aspekcie bowiem trudno uzna\u0107 za bezprawne zachowanie pracownika, kt\u00f3ry wykonuje sumiennie swoje obowi\u0105zki pracownicze, dostosowuj\u0105c si\u0119 do ustalonego przez pracodawc\u0119 sposobu organizacji pracy. W\u00f3wczas bowiem to pracodawc\u0119, a nie pracownika, obci\u0105\u017ca ewentualne ryzyko powstania szkody.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d te\u017c tak niebywale istotnym jest, by pracodawcy, szczeg\u00f3lnie w dobie gospodarki cyfrowej, ustanawiali wewn\u0119trzne procedury, okre\u015blaj\u0105ce zasady korzystania przez pracownik\u00f3w ze sztucznej inteligencji przy \u015bwiadczeniu pracy. Tutaj bowiem owo korzystanie z takich rozwi\u0105za\u0144 wi\u0105\u017ce si\u0119 z wprowadzaniem danych do zewn\u0119trznego systemu, kt\u00f3re pozostaj\u0105 poza kontrol\u0105 pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n O czym jeszcze warto pami\u0119ta\u0107 w kontek\u015bcie korzystania z rozwi\u0105za\u0144 sztucznej inteligencji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak dostrzega dr Katarzyna Kalata, radca prawny oraz specjalistka w dziedzinie prawa pracy oraz ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, kluczowym aspektem w kontek\u015bcie korzystania przez pracownik\u00f3w z rozwi\u0105za\u0144 sztucznej inteligencji jest kwestia \u015bwiadomo\u015bci pracownika. W tym kontek\u015bcie warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 25 czerwca 2025 roku (sygn. akt III PSKP 30\/24), gdzie jest mowa o tym, i\u017c warunkiem ci\u0119\u017ckiego naruszenia podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych jest stosunek psychiczny pracownika do skutk\u00f3w w\u0142asnego dzia\u0142ania, czyli to czy wiedzia\u0142 albo co najmniej m\u00f3g\u0142 i powinien przewidywa\u0107, \u017ce narusza podstawowe obowi\u0105zki pracownicze i nara\u017ca pracodawc\u0119 na negatywne konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017csze w praktyce oznacza, \u017ce dyscyplinarka mo\u017ce by\u0107 zasadna jedynie wtedy, gdy pracownik mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ryzyka. Je\u017celi bowiem przekazywa\u0142 dane poufne, chocia\u017cby do ChatGPT, czy te\u017c dane osobowe lub informacje obj\u0119te tajemnic\u0105 przedsi\u0119biorstwa, wiedz\u0105c, albo przy zachowaniu elementarnej staranno\u015bci powinien wiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 to dane, kt\u00f3rych nie wolno udost\u0119pnia\u0107 na zewn\u0105trz, w\u00f3wczas mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ra\u017c\u0105cym niedbalstwie, a nawet winie umy\u015blnej. I w takim przypadku spe\u0142niona mo\u017ce by\u0107 przes\u0142anka ci\u0119\u017ckiego naruszenia obowi\u0105zku lojalno\u015bci i poufno\u015bci, a zatem naruszenia podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych.<\/p>\n\n\n\n A jednocze\u015bnie brak odpowiednich polityk zwi\u0105zanych ze stosowaniem sztucznej inteligencji i szkole\u0144 oraz jasnych regu\u0142 po stronie pracodawcy, istotnie os\u0142abia podstawy do skorzystania z art. 52 kodeksu pracy. Nie oznacza to jednak jednocze\u015bnie zupe\u0142nej bezkarno\u015bci, bowiem w takich przypadkach mo\u017cliwe b\u0119dzie zastosowanie pozosta\u0142ych kar porz\u0105dkowych, ale te\u017c i chocia\u017cby wypowiedzenie umowy o prac\u0119, a w razie szkody, b\u0119dzie mowa o odpowiedzialno\u015bci materialnej pracownika. W sytuacji natomiast, gdyby dosz\u0142o do ujawnienia danych osobowych b\u0105d\u017a tajemnicy przedsi\u0119biorstwa, odpowiedzialno\u015b\u0107 wykroczy\u0107 mo\u017ce oczywi\u015bcie poza prawo pracy.<\/p>\n\n\n\n Eksperci podkre\u015blaj\u0105 jednocze\u015bnie, \u017ce w ewentualnym sporze s\u0105dowym z pracodawc\u0105, pracownik m\u00f3g\u0142by opiera\u0107 swoj\u0105 argumentacj\u0119 na tym, \u017ce jego zachowanie s\u0142u\u017cy\u0142o wykonywaniu obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych, a nie realizacji jego w\u0142asnych, prywatnych cel\u00f3w i stanowi\u0142o akceptowaln\u0105 przez pracodawc\u0119 praktyk\u0119 zawodow\u0105. I to nawet, je\u015bli w tym zakresie obowi\u0105zywa\u0142a w danym przedsi\u0119biorstwie wewn\u0119trzna procedura, kt\u00f3ra nie by\u0142a powszechnie przestrzegana.<\/p>\n\n\n\n Oceniaj\u0105c zatem tak\u0105 sytuacj\u0119 warto zweryfikowa\u0107 z jakiej wersji ChatGPT pracownik korzysta\u0142, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne wersje oferuj\u0105 odmienne zabezpieczenia danych. Ponadto warto te\u017c sprawdzi\u0107, czy w ustawieniach systemu by\u0142a w\u0142\u0105czona opcja pozwalaj\u0105ca na wykorzystywanie danych do trenowania danego modelu sztucznej inteligencji oraz czy by\u0142a w\u0142\u0105czona opcja zapami\u0119tywania rozm\u00f3w oraz czy u\u017cywana by\u0142a wersja przeznaczona do wykorzystania biznesowego.<\/p>\n\n\n\n Jak jednak\u017ce dostrzega mecenas Katarzyna Bando-Tyli\u0144ska, ekspertka z Kancelarii Banasik, Wo\u017aniak i Wsp\u00f3lnicy, niestety nawet, gdyby opcje trenowania modeli by\u0142y wy\u0142\u0105czone, a pracownik korzysta\u0142by z wersji nie wykorzystuj\u0105cej danych do dalszego trenowania sztucznej inteligencji, to jego dzia\u0142anie doprowadzi\u0142oby niew\u0105tpliwie do przekazania danych poza system pracodawcy. St\u0105d te\u017c niezwykle istotnym jest u\u015bwiadamianie pracownik\u00f3w o zagro\u017ceniach wynikaj\u0105cych z korzystania z system\u00f3w sztucznej inteligencji, jak i te\u017c o zasadach obowi\u0105zuj\u0105cych w tym aspekcie u danego pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, w dobie cyfrowej gospodarki, z kt\u00f3r\u0105 mamy coraz cz\u0119\u015bciej do czynienia wok\u00f3\u0142 nas, nie dziwi ju\u017c fakt, i\u017c pracownicy coraz cz\u0119\u015bciej usprawniaj\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 z wykorzystaniem system\u00f3w sztucznej inteligencji. Zdarza si\u0119 cz\u0119sto, i\u017c osoby zatrudnione wprowadzaj\u0105 do chatbot\u00f3w informacje dotycz\u0105ce przedsi\u0119biorstwa, nie zawsze b\u0119d\u0105c \u015bwiadomym tego, i\u017c naruszenie tajemnicy przedsi\u0119biorstwa skutkowa\u0107 mo\u017ce zwolnieniem z pracy, a w skrajnych przypadkach mo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c powodowa\u0107 zastosowanie zwolnienia dyscyplinarnego. Przy czym nie jest to wszystko takie jednoznaczne i proste w ocenie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Okazuje si\u0119, i\u017c wzrasta liczba pracownik\u00f3w cz\u0119sto korzystaj\u0105cych w pracy z narz\u0119dzi sztucznej inteligencji. Niew\u0105tpliwie narz\u0119dzia takie pozwalaj\u0105 usprawnia\u0107 prac\u0119,<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6784,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n\n