Ju\u017c w po\u0142owie grudnia bie\u017c\u0105cego roku partnerzy spo\u0142eczni powinni wypracowa\u0107 kompromis w sprawie wdro\u017cenia do polskiego porz\u0105dku prawnego unijnej dyrektywy dotycz\u0105cej pracy platformowej. Niestety wiele wskazuje na to, i\u017c o jednolite stanowisko b\u0119dzie tutaj niebywale trudno.<\/p>\n\n\n\n
O czym zatem powinni\u015bmy wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie wdro\u017cenia do polskiego porz\u0105dku prawnego unijnej dyrektywy dotycz\u0105cej pracy platformowej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Istotnym jest, i\u017c w po\u0142owie grudnia partnerzy spo\u0142eczni powinni przedstawi\u0107 wypracowany kompromis w sprawie wdro\u017cenia unijnej dyrektywy platformowej. Natomiast ju\u017c obecnie wiadomo, \u017ce o jednolite stanowisko b\u0119dzie niestety trudno, bowiem obie strony maj\u0105 odmienne wizje uregulowania rynku cyfrowego.<\/p>\n\n\n\n Co do zasady do 2 grudnia 2026 roku Polska musi wdro\u017cy\u0107 unijn\u0105 dyrektyw\u0119 w sprawie poprawy warunk\u00f3w pracy za po\u015brednictwem platform cyfrowych. Nowe przepisy maj\u0105 by\u0107 prze\u0142omem w zatrudnianiu chocia\u017cby kurier\u00f3w czy te\u017c kierowc\u00f3w pracuj\u0105cych przez aplikacje cyfrowe. Jednocze\u015bnie jednak jeszcze daleka droga przed nami do wypracowania kompromisu, a w tym aspekcie jedn\u0105 z istotnych osi sporu jest niew\u0105tpliwie kwestia domniemania istnienia stosunku pracy.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie unijna dyrektywa, chocia\u017c nak\u0142ada obowi\u0105zek wprowadzenia domniemania istnienia stosunku pracy, to nie narzuca kryteri\u00f3w, jakimi pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie maj\u0105 si\u0119 kierowa\u0107 przy definiowaniu \u201ekontroli\u201d i \u201ekierownictwa\u201d ze strony platformy, jako kluczowych aspekt\u00f3w. Te zasady ka\u017cde pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie ma wypracowa\u0107 we w\u0142asnym zakresie.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszych kwestiach strona zwi\u0105zkowa stworzy\u0142a list\u0119 5 przes\u0142anek, kt\u00f3re jej zdaniem \u015bwiadcz\u0105 o istnieniu stosunku pracy w zakresie pracy platformowej. Owe przes\u0142anki to:<\/p>\n\n\n\n Jak w tym aspekcie podkre\u015bla Pawe\u0142 \u015amigielski, dyrektor wydzia\u0142u prawno-interwencyjnego Og\u00f3lnopolskiego Porozumienia Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, przedstawiciele pracownik\u00f3w zaproponowali, i\u017c spe\u0142nienie 2 z listy 5 kryteri\u00f3w powinna automatycznie skutkowa\u0107 uruchomieniem domniemania istnienia stosunku pracy. A jednocze\u015bnie ze strony zwi\u0105zkowc\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c postulat doprecyzowania brzmienia art. 22 kodeksu pracy, kt\u00f3ry definiuje czym w istocie jest stosunek pracy. W tym kontek\u015bcie bowiem chodzi o to, by przy okazji tworzenia regulacji dla pracy platform cyfrowych, wyposa\u017cy\u0107 strony w konkretne narz\u0119dzia prawne, kt\u00f3re pozwol\u0105 na weryfikacj\u0119 rzeczywistego charakteru zatrudnienia i ustalenie, kiedy umowa cywilnoprawna faktycznie nosi znamiona etatu.<\/p>\n\n\n\n A jak do owych pomys\u0142\u00f3w zwi\u0105zkowc\u00f3w odnosz\u0105 si\u0119 przedstawiciele pracodawc\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nieco odmiennie kwestie te postrzegaj\u0105 pracodawcy, gdzie jeszcze we wrze\u015bniu bie\u017c\u0105cego roku zaproponowali oni model oparty na 4 przes\u0142ankach negatywnych, jak chocia\u017cby w postaci braku swobody w wykonawstwie czy ustalaniu czasu pracy, kt\u00f3rych \u0142\u0105czne wyst\u0105pienie by\u0142oby konieczne do uruchomienia domniemania. Obecnie wiadomo, \u017ce ostateczny kszta\u0142t stanowiska biznesu ewoluuje, lecz jedna rzecz jest pewna, mianowicie nie ma zgody pracodawc\u00f3w na zmiany brzmienia art. 22 kodeksu pracy.<\/p>\n\n\n\n Tutaj bowiem, jak podkre\u015bla Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy w Konfederacji Lewiatan, przedstawiciele pracodawc\u00f3w pracuj\u0105 nad odpowiedzi\u0105, chc\u0105c podej\u015b\u0107 konstruktywnie do propozycji przedstawionych przez przedstawicieli zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Obecnie nie mo\u017cna zdradzi\u0107 ostatecznego kszta\u0142tu stanowiska przedsi\u0119biorc\u00f3w, albowiem trwaj\u0105 jeszcze uzgodnienia pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi organizacjami.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna jednak poda\u0107 przyk\u0142ad punktu spornego, mianowicie w dyskusji pojawia si\u0119 kryterium rzeczywistego okre\u015blenia lub ustalenia g\u00f3rnych limit\u00f3w poziomu wynagrodzenia, jednak\u017ce raczej nie powinno mie\u0107 ono miejsca. Pracodawcy podkre\u015blaj\u0105 bowiem, i\u017c ustalanie wynagrodzenia nie jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 wy\u0142\u0105cznie dla umowy o prac\u0119, ale elementem ka\u017cdego odp\u0142atnego zobowi\u0105zania, w tym chocia\u017cby umowy o dzie\u0142o czy te\u017c umowy zlecenia. St\u0105d te\u017c zastosowanie takiego wska\u017anika mo\u017ce prowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnych wniosk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Tak naprawd\u0119 obecnie nie wiadomo w jakim kierunku p\u00f3jd\u0105 przedstawiciele pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy podkre\u015blaj\u0105, i\u017c inspiracj\u0105 dla nich jest orzecznictwo Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej, a konkretnie wyrok w sprawie Yodel (sprawa C-692\/19). W tym aspekcie pracodawcy chc\u0105 uwzgl\u0119dni\u0107 kryteria wskazane przy okazji owego wyroku, takie chocia\u017cby jak:<\/p>\n\n\n\n Jakie zapisy wynikaj\u0105 z analizy dyrektywy dotycz\u0105cej pracy za po\u015brednictwem platform?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niezwykle istotnym jest, i\u017c dyrektywa o poprawie warunk\u00f3w pracy za po\u015brednictwem platform cyfrowych. przewiduje chocia\u017cby mi\u0119dzy innymi. i\u017c:<\/p>\n\n\n\n O jakich jeszcze aspektach powinni\u015bmy wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie uzgodnie\u0144 dotycz\u0105cych wprowadzenia przepis\u00f3w pracy platformowej do polskiego porz\u0105dku prawnego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie prawnicy reprezentuj\u0105cy stron\u0119 biznesow\u0105 zwracaj\u0105 uwag\u0119 na to, i\u017c mechaniczne przenoszenie zasad tradycyjnego rynku pracy na realia cyfrowe mo\u017ce sparali\u017cowa\u0107 funkcjonowanie platform pracy. W ich przypadku bowiem ostateczny zarobek zale\u017cy od aktywno\u015bci wykonawcy, a platformy informuj\u0105 przecie\u017c o zgromadzonych \u015brodkach, cz\u0119sto w cyklach tygodniowych, ale stawka za pojedynczy przejazd czy te\u017c dostaw\u0119 jest z g\u00f3ry znana. Uznanie tego mechanizmu za wy\u0142\u0105czn\u0105 domen\u0119 prawa pracy sprawi, \u017ce nie b\u0119dziemy w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 pracownika od zleceniobiorcy, na co zwraca szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 Joanna Torbe-Jacko, adwokatka oraz ekspertka Business Center Club do spraw prawa pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie najwi\u0119ksze obawy pracodawc\u00f3w budzi jednak pomys\u0142 ingerencji w og\u00f3lne przepisy kodeksowe, gdzie zdaniem Joanny Torbe-Jacko, otwieranie art. 22 kodeksu pracy i wpisywanie tam tak nieostrych kryteri\u00f3w, to powa\u017cne ryzyko dla ca\u0142ego rynku. A przy obecnej niestabilno\u015bci gospodarczej nikt nie jest gotowy na redefinicj\u0119 stosunku pracy, kt\u00f3ra rozla\u0142aby si\u0119 na wszystkie bran\u017ce, a nie tylko na prac\u0119 za pomoc\u0105 platform cyfrowych.<\/p>\n\n\n\n W tym kontek\u015bcie przedstawiciele pracodawc\u00f3w promuj\u0105 ide\u0119, aby dyrektyw\u0119 unijn\u0105 wdro\u017cy\u0107 poprzez odr\u0119bn\u0105 ustaw\u0119, dedykowan\u0105 wy\u0142\u0105cznie sektorowi platformowemu. To bowiem w tej ustawie, a nie w kodeksie pracy, powinny zosta\u0107 ustanowione szczeg\u00f3lne regu\u0142y dotycz\u0105ce weryfikacji statusu zatrudnienia, oparte na tym, co wskazuje owa unijna dyrektywa, czyli na badaniu kierownictwa oraz kontroli. S\u0105 to bowiem kluczowe elementy, odr\u00f3\u017cniaj\u0105ce podporz\u0105dkowanie pracownicze, od swobody prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie niebywale istotnym argumentem, przemawiaj\u0105cym w\u0142a\u015bnie za stworzeniem oddzielnej regulacji w postaci ustawy, jest sama natura unijnej dyrektywy, kt\u00f3ra wykracza daleko poza kwestie pracownicze, reguluj\u0105c tak\u017ce zarz\u0105dzanie algorytmiczne, czy te\u017c przetwarzanie danych w przypadku os\u00f3b samozatrudnionych. W tym aspekcie bowiem, jak zauwa\u017ca Robert Lisicki, ustawodawca unijny szanuje r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 form zatrudnienia i z przepis\u00f3w nie wynika, \u017ce jedyn\u0105 dopuszczaln\u0105 form\u0105 \u015bwiadczenia pracy jest etat. A tym samym wprowadzenie zmian w kodeksie pracy, w przypadku tak specyficznej regulacji, by\u0142oby niew\u0105tpliwie bardzo istotnym b\u0142\u0119dem.<\/p>\n\n\n\n Joanna Torbe-Jacko z kolei zwraca uwag\u0119 na to, i\u017c kluczowym aspektem jest redefinicja poj\u0119cia kierownictwa w erze cyfrowej. W tym przypadku bowiem nale\u017ca\u0142oby sobie odpowiedzie\u0107 na nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi bowiem aplikacja nie tylko \u0142\u0105czy strony, ale r\u00f3wnie\u017c aktywnie przydziela zadania, ustala stawki i kontroluje wykonanie poprzez algorytm, w\u00f3wczas mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o specyficznym rodzaju podleg\u0142o\u015bci, w\u0142a\u015bciwym w\u0142a\u015bnie dla pracy platformowej.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych oceniaj\u0105 propozycj\u0119 odr\u0119bnej ustawy, kt\u00f3ra mia\u0142aby wprowadzi\u0107 do polskiego w porz\u0105dku prawnego zapisy unijnej dyrektywy dotycz\u0105cej pracy platformowej, z du\u017c\u0105 rezerw\u0105. Obawiaj\u0105 si\u0119 oni, i\u017c stworzenie ekskluzywnych przepis\u00f3w dla jednej tylko bran\u017cy doprowadzi w tym aspekcie do patologii. Jak bowiem artyku\u0142uje Pawe\u0142 \u015amigielski rozwi\u0105zanie takie nios\u0142oby niew\u0105tpliwie za sob\u0105 niebezpiecze\u0144stwo fragmentaryzacji systemu prawnego. W tym aspekcie bowiem wprowadzenie mechanizm\u00f3w ochronnych, algorytm\u00f3w i udzia\u0142u zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych tylko dla jednej grupy zawodowej, przy jednoczesnym pozostawieniu og\u00f3lnych przepis\u00f3w kodeksu pracy bez zmian, stworzy\u0142oby prawo pracy niejako dw\u00f3ch pr\u0119dko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jednak\u017ce przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej do\u015b\u0107 jasno zapowiedzieli ju\u017c, i\u017c brak porozumienia pomi\u0119dzy partnerami spo\u0142ecznymi w kontek\u015bcie uzgodnienia jednolitego stanowiska dotycz\u0105cego pracy platformowej, oznacza\u0107 b\u0119dzie wdro\u017cenie autorskich rozwi\u0105za\u0144 urz\u0119dnik\u00f3w tego\u017c resortu. W tym kontek\u015bcie warto jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107, i\u017c resort pracy nie przychyla si\u0119 do zmian dotycz\u0105cych brzmienia art. 22 kodeksu pracy.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, do po\u0142owy grudnia bie\u017c\u0105cego roku partnerzy spo\u0142eczni powinni wypracowa\u0107 kompromis w sprawie zasad wdro\u017cenia unijnej dyrektywy dotycz\u0105cej pracy platformowej. W tym kontek\u015bcie ju\u017c dzi\u015b wiemy, \u017ce o jednolite stanowisko b\u0119dzie niebywale trudno, bowiem obie strony maj\u0105 do\u015b\u0107 odmienne wizje uregulowania rynku dotycz\u0105cego pracy wykonywanej za po\u015brednictwem platform cyfrowych. W tym aspekcie osi\u0105 problemu tak naprawd\u0119 jest brzmienie art. 22 kodeksu pracy i ewentualnie jego zmiany, b\u0105d\u017a te\u017c opowiadanie si\u0119 za wprowadzeniem przepis\u00f3w unijnej dyrektywy wy\u0142\u0105cznie za po\u015brednictwem osobnej, dedykowanej temu ustawy. St\u0105d te\u017c spodziewa\u0107 si\u0119 nale\u017cy, i\u017c ostatecznie przepisy dotycz\u0105ce pracy za po\u015brednictwem platform internetowych wprowadzone zostan\u0105 na bazie autorskich rozwi\u0105za\u0144 urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ju\u017c w po\u0142owie grudnia bie\u017c\u0105cego roku partnerzy spo\u0142eczni powinni wypracowa\u0107 kompromis w sprawie wdro\u017cenia do polskiego porz\u0105dku prawnego unijnej dyrektywy<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6758,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n\n
\n
\n
\n