{"id":6638,"date":"2025-07-25T07:04:00","date_gmt":"2025-07-25T07:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/?p=6638"},"modified":"2025-07-22T19:06:37","modified_gmt":"2025-07-22T19:06:37","slug":"zmiany-w-zakresie-stazu-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/zmiany-w-zakresie-stazu-pracy\/","title":{"rendered":"Zmiany w zakresie sta\u017cu pracy"},"content":{"rendered":"\n

Na koniec polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej og\u0142osili sukces prac nad dyrektyw\u0105 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy i egzekwowania warunk\u00f3w pracy sta\u017cyst\u00f3w oraz zwalczania fa\u0142szywych sta\u017cy. W tym aspekcie jednak cho\u0107by studenci b\u0119d\u0105 nadal zdani na dobr\u0105 wol\u0119 pracodawc\u00f3w w zakresie odp\u0142atno\u015bci za sta\u017ce, bowiem dyrektywa unijna nie b\u0119dzie mia\u0142a zastosowania do praktyk zawodowych wynikaj\u0105cych z krajowych ram kszta\u0142cenia lub szkolenia.<\/p>\n\n\n\n

O czym zatem powinni\u015bmy wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie zmian dotycz\u0105cych sta\u017cy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Urz\u0119dnicy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej og\u0142osili niedawno sukces w zakresie prac nad dyrektyw\u0105 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy i egzekwowania warunk\u00f3w pracy sta\u017cyst\u00f3w oraz zwalczania fa\u0142szywych sta\u017cy, kt\u00f3ra otrzyma\u0142a robocz\u0105 nazw\u0119 dyrektywy sta\u017cowej. W tym aspekcie uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 kilka konkretnych zapis\u00f3w, a jedn\u0105 z kluczowych zmian jest okre\u015blenie definicji fa\u0142szywego sta\u017cu. Zmiana ta precyzuje, \u017ce nie ka\u017cdy sta\u017c jest legalny i je\u015bli sta\u017cysta faktycznie wykonuje obowi\u0105zki pracownicze bez formalnego zatrudnienia, to taki sta\u017c uznany mo\u017ce zosta\u0107 za fa\u0142szywy.<\/p>\n\n\n\n

Zasadniczo takie postawienie sprawy powinno u\u0142atwi\u0107 dochodzenie swoich praw, zar\u00f3wno przez sta\u017cyst\u0119, jak i u\u0142atwi\u0107 r\u00f3wnie\u017c prac\u0119 organom kontrolnym. Ponadto sta\u017cy\u015bci maj\u0105 mie\u0107 zapewnione warunki pracy, w tym wynagrodzenie, nie mniej korzystne ni\u017c pracownicy, wykonuj\u0105cy podobne zadania w danym zak\u0142adzie pracy. Odst\u0119pstwa od tej zasady mog\u0105 zosta\u0107 wprowadzone tylko z obiektywnych i uzasadnionych powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Eksperci uwa\u017caj\u0105, i\u017c zmiany w zakresie sta\u017cy id\u0105 w dobrym kierunku, lecz wci\u0105\u017c w pe\u0142ni nie gwarantuj\u0105 poprawy warunk\u00f3w odbywania sta\u017cy i eliminacji nadu\u017cy\u0107. A winne temu s\u0105 niestety nieprecyzyjne przepisy, jak bowiem dostrzega Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy w Konfederacji Lewiatan, unijny dokument m\u00f3wi wprost, \u017ce spod jego dzia\u0142ania wy\u0142\u0105czone b\u0119d\u0105 krajowe ramy kszta\u0142cenia lub szkolenia. A tym samym dyrektywa sta\u017cowa nie obejmie publicznych podmiot\u00f3w, a przede wszystkim prywatne przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei Katarzyna Lorenc, ekspert BCC do spraw rynku pracy oraz zarz\u0105dzania i efektywno\u015bci pracy, podkre\u015bla, \u017ce dyrektywa sta\u017cowa nie wprowadza zwolnienia podmiotowego, a jedynie przedmiotowe, co akurat jest dobrym pomys\u0142em. Obj\u0119cie dyrektyw\u0105 sta\u017cow\u0105 sta\u017cy organizowanych w ramach krajowych norm kszta\u0142cenia i szkolenia oznacza\u0142oby bowiem ogromne wyzwanie dla pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy ju\u017c obecnie ponosz\u0105 znaczne koszty w zwi\u0105zku z organizacj\u0105 sta\u017cy dla os\u00f3b m\u0142odych. Gdyby bowiem pracodawcom przysz\u0142o jeszcze p\u0142aci\u0107 za nie, mog\u0142oby to zniech\u0119ca\u0107 przedsi\u0119biorstwa do oferowania praktyk, co wi\u0105za\u0142oby si\u0119 z ograniczeniem dost\u0119pu do sta\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Co jeszcze jest wa\u017cne w kontek\u015bcie sta\u017cy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu warto bowiem podkre\u015bli\u0107, i\u017c dyrektywa sta\u017cowa nie b\u0119dzie mia\u0142a zastosowania do sta\u017cy organizowanych dla uczni\u00f3w i student\u00f3w w zwi\u0105zku z nabywaniem przez nich kwalifikacji niezb\u0119dnych do uzyskania uprawnie\u0144 do wykonywania okre\u015blonego zawodu. Dotyczy\u0107 to b\u0119dzie jednak wszystkich przedsi\u0119biorstw, bez wzgl\u0119du na to, czy s\u0105 publiczne czy te\u017c prywatne, st\u0105d te\u017c sko\u0144czy si\u0119 chocia\u017cby przyjmowanie darmowych pracownik\u00f3w na okres wakacji przez sp\u00f3\u0142ki Skarbu Pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei dr hab. Agnieszka Ch\u0142o\u0144-Domi\u0144czak, profesor Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej prorektorka do spraw nauki, podkre\u015bla, \u017ce ju\u017c obecnie wiele podmiot\u00f3w, a w tym uczelnie, organizuj\u0105 dla swoich student\u00f3w odp\u0142atne sta\u017ce, st\u0105d te\u017c wej\u015bcie w \u017cycie dyrektywy sta\u017cowej nie oznacza, \u017ce uczniowie i studenci b\u0119d\u0105 mieli dost\u0119p do nich nieodp\u0142atnie, bowiem nadal kwestie te b\u0119dzie regulowa\u0107 przecie\u017c sam rynek.<\/p>\n\n\n\n

Nieco odmiennie spraw\u0119 t\u0119 dostrzega Norbert Kusiak, sekretarz Prezydium Rady Dialogu Spo\u0142ecznego w Og\u00f3lnopolskim Porozumieniu Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c problem obecnych przepis\u00f3w dyrektywy sta\u017cowej tkwi zupe\u0142nie gdzie indziej. W tym aspekcie bowiem brak ostrych sformu\u0142owa\u0144 w kluczowych kwestiach, takich jak jednoznaczne zobowi\u0105zanie do odp\u0142atno\u015bci za sta\u017ce oraz wyra\u017ane obj\u0119cie zakresem dyrektywy um\u00f3w cywilnoprawnych, generowa\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci powa\u017cne wyzwania interpretacyjne w procesie transpozycji dyrektywy unijnej do polskiego porz\u0105dku prawnego. Polska powinna unika\u0107 zaw\u0119\u017cania interpretacji dyrektywy, bo to mo\u017ce os\u0142abi\u0107 zamierzony efekt ochronny dyrektywy sta\u017cowej.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym aspekcie bowiem nie wskazano wprost w tym akcie, i\u017c dyrektywa ma mie\u0107 zastosowanie do wszystkich sta\u017cyst\u00f3w, a ponadto jej przepisy wyra\u017anie stanowi\u0105, \u017ce rozdzia\u0142 dotycz\u0105cy r\u00f3wnego traktowania oraz egzekwowania przepis\u00f3w b\u0119dzie mia\u0142 zastosowanie do sta\u017cyst\u00f3w zwi\u0105zanych umow\u0105 o prac\u0119 lub te\u017c pozostaj\u0105cych w stosunku pracy. A jednocze\u015bnie rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony tak zwanym fa\u0142szywym sta\u017com tyczy si\u0119 ka\u017cdej osoby odbywaj\u0105cej sta\u017c. Problem taki dotyczy sytuacji, gdzie pod pozorem odbywania sta\u017cu, faktycznie wykonywana jest praca spe\u0142niaj\u0105ca cechy stosunku pracy, przy jednoczesnym pozbawieniu osoby wykonuj\u0105cej t\u0119 prac\u0119 praw przys\u0142uguj\u0105cych pracownikowi. To niew\u0105tpliwie mo\u017ce rodzi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci trudno\u015bci interpretacyjne, a ponadto warto dostrzec, i\u017c w Polsce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 sta\u017cy realizowana jest na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych.<\/p>\n\n\n\n

Jakie jeszcze w\u0105tpliwo\u015bci budz\u0105 przepisy dyrektywy sta\u017cowej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kolejne kwestie poruszane przez ekspert\u00f3w dotycz\u0105 braku przepis\u00f3w wskazuj\u0105cych wprost na odp\u0142atno\u015b\u0107 za sta\u017c, bowiem obecnie mo\u017cna jedynie domniemywa\u0107 tak\u0105 zasad\u0119. Jak bowiem zauwa\u017ca Katarzyna Lorenc, po pierwsze wynika to z tego, i\u017c dyrektywa sta\u017cowa wprowadza zasad\u0119 niedyskryminacji, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 w odniesieniu do warunk\u00f3w zatrudnienia, w tym wynagrodze\u0144, sta\u017cy\u015bci nie byliby traktowani w spos\u00f3b mniej korzystny, ni\u017c por\u00f3wnywalni pracownicy. Chyba, \u017ce odmienne traktowanie jest uzasadnione obiektywnymi powodami.<\/p>\n\n\n\n

Norbert Kusiak z kolei podkre\u015bla, \u017ce brak jest postanowie\u0144 wprost nak\u0142adaj\u0105cych obowi\u0105zek odp\u0142atno\u015bci za sta\u017c. Jednak\u017ce z intencji, cel\u00f3w oraz dokument\u00f3w towarzysz\u0105cych dyrektywie sta\u017cowej wynika, \u017ce zasad\u0119 r\u00f3wnego traktowania w obszarze wynagrodzenia interpretowa\u0107 nale\u017cy jako d\u0105\u017cenie do zapewnienia ekwiwalentu finansowego za wykonan\u0105 prac\u0119. Tutaj bowiem nast\u0119puje odwo\u0142anie do rezolucji Parlamentu Europejskiego, kt\u00f3ra wprost wskazuje na konieczno\u015b\u0107 zapewnienia wynagrodzenia gwarantuj\u0105cego godny poziom \u017cycia w celu unikni\u0119cia wyzysku i na tej podstawie przyj\u0105\u0107 mo\u017cna, \u017ce regulacja obejmuje wszystkich sta\u017cyst\u00f3w, a nie wy\u0142\u0105cznie osoby zatrudnione na podstawie umowy o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Istotnym jest, i\u017c w polskim porz\u0105dku prawnym, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 sta\u017cy jest nieodp\u0142atnych, brak kategorycznego sformu\u0142owania obowi\u0105zku p\u0142atno\u015bci, prowadzi\u0107 mo\u017ce do interpretacji pr\u00f3buj\u0105cych utrzyma\u0107 dotychczasowe modele organizowania sta\u017cy. St\u0105d te\u017c projektowana dyrektywa sta\u017cowa powinna jednoznacznie okre\u015bli\u0107 podstaw\u0119 ustalania wysoko\u015bci wynagrodzenia, a punktem odniesienia powinna by\u0107 minimalna p\u0142aca, obowi\u0105zuj\u0105ca w danym pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim.<\/p>\n\n\n\n

Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c w dyrektywie sta\u017cowej zaproponowano nast\u0119puj\u0105ce definicje:<\/p>\n\n\n\n