Ju\u017c wkr\u00f3tce ofiara mobbingu b\u0119dzie musia\u0142a wykaza\u0107 si\u0119 racjonalnym podej\u015bciem do szykan. W my\u015bl bowiem projektowanych zmian, przy ocenie czy do prze\u015bladowa\u0144 dosz\u0142o, szef czy te\u017c s\u0105d wezm\u0105 pod uwag\u0119 osobiste przekonanie poszkodowanego, jednak tylko w\u00f3wczas, gdy uznaj\u0105 je za racjonalne. Tym samym poddanemu szykanom podczas pracy nadwra\u017cliwcowi trudno b\u0119dzie walczy\u0107 o sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Co zatem zmieni si\u0119 w odniesieniu do podej\u015bcia do zagadnienia mobbingu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W projekcie nowelizacji kodeksu pracy autorstwa urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej znalaz\u0142 si\u0119 tak zwany pakiet antydyskryminacyjny. Jedn\u0105 ze zmian jest tutaj pr\u00f3ba przeniesienia z dorobku orzecznictwa s\u0105dowego do kodeksu pracy modelu rozs\u0105dnej ofiary mobbingu, co ma pom\u00f3c pracownikom o kruchej psychice w radzeniu sobie z sytuacjami przemocowymi w miejscu pracy. Jednocze\u015bnie zmiana ta ma r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c pracodawcom odr\u00f3\u017cni\u0107 rzeczywiste n\u0119kanie od zdarze\u0144 postrzeganych nieadekwatnie czy te\u017c nadmiernie subiektywnie za mobbing.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie projekt nowelizacji kodeksu pracy w zakresie pakietu antydyskryminacyjnego przewiduje mi\u0119dzy innymi nast\u0119puj\u0105ce zmiany:<\/p>\n\n\n\n W \u015bwietle zatem projektowanych zmian, przy ocenie czy zachowania, kt\u00f3rych do\u015bwiadcza\u0142 pracownik, stanowi\u0142y mobbing, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 zar\u00f3wno rodzaj obiektywnego oddzia\u0142ywania na pracownika, jak i jego subiektywne odczucia czy te\u017c reakcje, gdy s\u0105 one racjonalne.<\/p>\n\n\n\n Niestety takie brzmienie przepis\u00f3w spotka\u0142o si\u0119 z du\u017cym odzewem i to w negatywnym sensie. Jako wielce k\u0142opotliwe oceni\u0142 je chocia\u017cby minister infrastruktury, argumentuj\u0105c, i\u017c subiektywne odczucia to nie poddaj\u0105ce si\u0119 weryfikacji wewn\u0119trzne stany emocjonalne osoby. W tym kontek\u015bcie jakiekolwiek subiektywne odczucia b\u0119d\u0105 odczuciami indywidualnymi, stronniczymi, tendencyjnymi oraz niemo\u017cliwymi do jakiejkolwiek obiektywnej weryfikacji. Z kolei zdaniem urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej chodzi o wzmocnienie pozycji przetargowej s\u0142abszych pracownik\u00f3w, jak chocia\u017cby niepe\u0142nosprawnych, korzystaj\u0105cych z uprawnie\u0144 macierzy\u0144skich czy rodzicielskich, jak i tych, kt\u00f3rym zdrowie odm\u00f3wi\u0142o pos\u0142usze\u0144stwa. Tutaj bowiem pewne dzia\u0142ania kadrowe, kt\u00f3rych oni do\u015bwiadczaj\u0105 w konkretnej sytuacji, mog\u0105 by\u0107 oceniane jako mobbing, gdzie jako przyk\u0142ad podaje si\u0119 notoryczne, bezzasadne zobowi\u0105zanie pracownika samodzielnie wychowuj\u0105cego dziecko, do \u015bwiadczenia pracy w godzinach nadliczbowych.<\/p>\n\n\n\n Jak jeszcze spojrze\u0107 nale\u017cy na zaprojektowane przez urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy zmiany w odniesieniu do kodeksu pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u0142umaczenia urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej w odniesieniu do projektowanych zmian spotykaj\u0105 si\u0119 z generaln\u0105 krytyk\u0105. Zdaniem cho\u0107by szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w kluczowym do oceny powinny by\u0107 przede wszystkim przes\u0142anki obiektywne. Z kolei przedstawiciele Dobrej Fundacji i Stowarzyszenia Prawa Pracy, pr\u00f3b\u0119 przeniesienia do kodeksu pracy wzorca rozs\u0105dnej ofiary uwa\u017caj\u0105 za nieudan\u0105 i wypaczaj\u0105c\u0105 sens tego rozwi\u0105zania, zalecaj\u0105c powr\u00f3t do korzeni, czyli szerszej analizy orzecznictwa s\u0105dowego. Wedle bowiem tego ostatniego, zaakceptowanie osobistego stanowiska pracownika uzale\u017cnione jest od obiektywnej oceny przejaw\u00f3w zachowania w kontek\u015bcie ujawnionych okoliczno\u015bci faktycznych.<\/p>\n\n\n\n Z kolei przedstawiciele Og\u00f3lnopolskiego Zwi\u0105zku Zawodowego Piel\u0119gniarek i Po\u0142o\u017cnych – Region Dolno\u015bl\u0105ski, proponuj\u0105 wr\u0119cz branie zawsze pod uwag\u0119 oceny mobbingowanego pracownika i to niekoniecznie rozs\u0105dnej. Argumentuj\u0105 takie podej\u015bcie tym, i\u017c n\u0119kany pracownik nie zawsze b\u0119dzie reagowa\u0142 racjonalnie, a to mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce w wyniku mobbingu by\u0142 on doprowadzony do stanu zaburze\u0144 adaptacyjnych, a konsekwencj\u0105 zaburze\u0144 mo\u017ce by\u0107 nawet utrata zdrowia lub \u017cycia. W takich skrajnych sytuacjach nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 zatem o racjonalnych reakcjach.<\/p>\n\n\n\n Z kolei przedstawiciele Rz\u0105dowego Centrum Legislacji nalegaj\u0105 na przeanalizowanie kontrowersyjnych regulacji, bowiem ich zdaniem przepisy okre\u015blaj\u0105ce kwestie odpowiedzialno\u015bci powinny by\u0107 skonstruowane w spos\u00f3b wysoce precyzyjny.<\/p>\n\n\n\n Wskutek do\u015b\u0107 powszechnej krytyki zaprojektowanego rozwi\u0105zania urz\u0119dnicy resortu pracy uparli si\u0119 jednak na pozostawienie planowanego art. 94.3 par 9 kodeksu pracy, obiecuj\u0105c jednak przeredagowanie go w ten spos\u00f3b, by nie budzi\u0142 on w\u0105tpliwo\u015bci. Do tej pory jednak nie wiadomo na czym mia\u0142oby to polega\u0107 i jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 ostateczna wersja projektowanego przepisu.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie, zdaniem ekspert\u00f3w, nale\u017ca\u0142oby wyczy\u015bci\u0107 planowane przepisy z nalecia\u0142o\u015bci ska\u017conych star\u0105 definicj\u0105 mobbingu, gdzie akcentowana zosta\u0142a konieczno\u015b\u0107 wyst\u0105pienia negatywnego skutku szykan. Chodzi tutaj g\u0142\u00f3wnie o przewiduj\u0105cy nieumy\u015blne szykany projektowany art. 94.3 par. 7 kodeksu pracy, w my\u015bl kt\u00f3rego za mobbing mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce uznane nieumy\u015blne zachowania wobec pracownika, kt\u00f3re mog\u0142yby wywo\u0142a\u0107 konkretny skutek, niezale\u017cnie od faktycznego wyst\u0105pienia tego\u017c skutku. W powy\u017cszym zakresie, zdaniem urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci, orzecznictwo s\u0105dowe nie wymaga ani stwierdzenia po stronie prze\u015bladowcy dzia\u0142ania ukierunkowanego na osi\u0105gni\u0119cie celu, ani wyst\u0105pienia skutku.<\/p>\n\n\n\n W tym aspekcie urz\u0119dnicy resortu pracy zadeklarowali wyci\u0119cie s\u0142owa \u201eskutek\u201d. Ponadto planuj\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c okre\u015bli\u0107 wysoko\u015b\u0107 minimalnego zado\u015b\u0107uczynienia za mobbing jako 12-krotno\u015b\u0107 minimalnej pensji, a nie 6 miesi\u0119cznych wynagrodze\u0144 poszkodowanego. Z krytyk\u0105 spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kwestia wej\u015bcia w \u017cycie nowelizacji ustawy, bowiem planowany okres jest tutaj zbyt kr\u00f3tki. Zgodnie bowiem z obecnym projektem ma ona zacz\u0105\u0107 obowi\u0105zywa\u0107 po up\u0142ywie 21 dni od dnia og\u0142oszenia w Dzienniku Ustaw i od tego dnia pracodawcy dostan\u0105 3 miesi\u0105ce na wdro\u017cenie zmian w regulacjach wewn\u0105trzzak\u0142adowych. Czy jakie\u015b zmiany w tym wzgl\u0119dzie nast\u0105pi\u0105, p\u00f3ki co nie wiadomo.<\/p>\n\n\n\n Jak jeszcze spojrze\u0107 mo\u017cna na zagadnienie dotycz\u0105ce projektowanych zmian w odniesieniu do rozs\u0105dnej ofiary mobbingu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak dostrzega dr B\u0142a\u017cej M\u0105drzycki z Wydzia\u0142u Prawa i Administracji Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach, niew\u0105tpliwie nale\u017cy si\u0119 mocno zastanowi\u0107, czy obrany kierunek zmian co do definicji rozs\u0105dnej ofiary mobbingu jest w\u0142a\u015bciwym. Na mocy bowiem tego przepisu, przy ocenie czy zachowania, kt\u00f3rych do\u015bwiadczy\u0142 pracownik stanowi\u0142y mobbing, nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 zar\u00f3wno rodzaj obiektywnego oddzia\u0142ywania na pracownika, jak i subiektywne odczucia lub reakcje, gdy s\u0105 one racjonalne. W powy\u017cszym aspekcie nale\u017cy rozumie\u0107 zasadno\u015b\u0107 uwag zg\u0142aszanych do tego przepisu, natomiast zaskakuje tutaj niew\u0105tpliwie podej\u015bcie pomys\u0142odawcy.<\/p>\n\n\n\n Niestety bowiem urz\u0119dnicy Ministerstwa, Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej pomijaj\u0105 bogaty dorobek orzeczniczy i pi\u015bmienniczy po\u015bwi\u0119cony mobbingowi. Ponadto w uzasadnieniu do projektu nowelizacji kodeksu pracy, w odniesieniu do mobbingu, opisywanemu przepisowi po\u015bwi\u0119cono jedno zdanie i przypisano pojedynczy wyrok s\u0105dowy, gdzie tymczasem orzecze\u0144 jest po prostu mn\u00f3stwo.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie dostrzec nale\u017cy, i\u017c ju\u017c obecnie s\u0105d bierze pod uwag\u0119 subiektywne odczucia ofiary, a zatem post\u0119puje zgodnie z projektowanym przepisem. Chaotyczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bnienia urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy, gdzie nie wnosz\u0105 one nic nowego do ca\u0142ego zagadnienia. Tak naprawd\u0119 trudno dostrzec jak\u0105 nowo\u015b\u0107 zagwarantowa\u0107 ma postulowany nowy przepis, kt\u00f3ry jest nadmiernie rozbudowany i trudny do u\u017cywania w praktyce. Nale\u017ca\u0142oby tutaj bowiem podkre\u015bli\u0107, i\u017c nie wszystko da si\u0119 doregulowa\u0107 w przepisach, bowiem nale\u017cy odpowiednio odda\u0107 intencje i zbudowa\u0107 taki mechanizm ochronny, aby s\u0105dy mog\u0142y go w\u0142a\u015bciwie zastosowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, z do\u015b\u0107 powszechn\u0105 krytyk\u0105 spotyka si\u0119 projekt nowelizacji kodeksu pracy autorstwa urz\u0119dnik\u00f3w Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, w odniesieniu do tak zwanego pakietu antydyskryminacyjnego. Jako szczeg\u00f3lnie w\u0105tpliwe krytykowane jest tutaj rozwi\u0105zanie, w my\u015bl kt\u00f3rego ofiara mobbingu musi do szykan podchodzi\u0107 rozs\u0105dnie, a przy ocenie czy do prze\u015bladowa\u0144 dosz\u0142o, szef czy te\u017c s\u0105d b\u0119d\u0105 brali pod uwag\u0119 osobiste przekonanie poszkodowanego, lecz tylko wtedy, gdy uznaj\u0105 je za racjonalne. Niew\u0105tpliwie taka subiektywna ocena poszkodowanego jest trudna do jednoznacznej oceny pod k\u0105tem obiektywizmu, kt\u00f3ry by\u0142by z kolei wymagany wzgl\u0119dem przepis\u00f3w stanowi\u0105cych prawo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ju\u017c wkr\u00f3tce ofiara mobbingu b\u0119dzie musia\u0142a wykaza\u0107 si\u0119 racjonalnym podej\u015bciem do szykan. W my\u015bl bowiem projektowanych zmian, przy ocenie czy<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6579,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n\n