Prawdopodobnie ju\u017c w najbli\u017cszym czasie stworzony zostanie katalog zawod\u00f3w chronionych przed wp\u0142ywem sztucznej inteligencji. Dzi\u0119ki takim regulacjom niekt\u00f3re aktywno\u015bci b\u0119d\u0105 zarezerwowane tylko dla cz\u0142owieka i z pierwszych przymiarek wynika, i\u017c mamy do czynienia z potrzeb\u0105 ochrony zawod\u00f3w kreatywnych, maj\u0105cych wp\u0142yw na dziedzictwo kulturowe oraz j\u0119zyk.<\/p>\n\n\n\n
O czym zatem warto wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie potencjalnego powstania katalogu zawod\u00f3w chronionych przed wp\u0142ywem sztucznej inteligencji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niedawno minister pracy Agnieszka Dziemianowicz-B\u0105k zapowiedzia\u0142a powstanie katalogu zawod\u00f3w chronionych przed wp\u0142ywem sztucznej inteligencji, co ma sprawi\u0107, \u017ce niekt\u00f3re aktywno\u015bci b\u0119d\u0105 zarezerwowane tylko dla cz\u0142owieka. W tym kontek\u015bcie szefowa resortu pracy zaznaczy\u0142a, i\u017c widzi ona potrzeb\u0119 ochrony zawod\u00f3w kreatywnych, maj\u0105cych wp\u0142yw na dziedzictwo kulturowe oraz j\u0119zyk.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie wiele wskazuje na to, i\u017c do ministerialnego katalogu zawod\u00f3w chronionych przed sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 trafi\u0107 mog\u0105 chocia\u017cby psychoterapeuci, piel\u0119gniarki czy te\u017c nauczyciele, lecz niewykluczonym jest r\u00f3wnie\u017c, i\u017c ochron\u0105 zostan\u0105 obj\u0119te ca\u0142e bran\u017ce, jak chocia\u017cby edukacja, opieka zdrowotna czy te\u017c kultura, wymiar sprawiedliwo\u015bci b\u0105d\u017a administracja publiczna.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015blaj\u0105 przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, obecnie prowadzone s\u0105 szeroko zakrojone konsultacje oraz przegl\u0105d dost\u0119pnych danych, by m\u00f3c kompleksowo oceni\u0107, kt\u00f3re zawody i bran\u017ce mog\u0142yby wymaga\u0107 szczeg\u00f3lnej ochrony przed wp\u0142ywem sztucznej inteligencji. Na obecnym etapie jest jeszcze zbyt wcze\u015bnie, aby wskaza\u0107 konkretne zawody czy bran\u017ce, kt\u00f3re w takim katalogu si\u0119 znajd\u0105, bowiem trudno to jeszcze oceni\u0107. Prowadzone prace zak\u0142adaj\u0105 uwzgl\u0119dnienie g\u0142os\u00f3w ekspert\u00f3w, partner\u00f3w spo\u0142ecznych oraz przedstawicieli r\u00f3\u017cnych sektor\u00f3w rynku pracy. Pomys\u0142 ten budzi niestety powa\u017cne zastrze\u017cenia ze strony pracodawc\u00f3w, natomiast wi\u0119cej entuzjazmu w tym zakresie przejawiaj\u0105 przedstawiciele strony zwi\u0105zkowej.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla \u0141ukasz \u0141aguna, adwokat, szef dzia\u0142u HR & LegalTech w BKB Baran Ksi\u0105\u017cek Bigaj, generalnie rozwi\u0105zanie takie przynie\u015b\u0107 mo\u017ce niestety wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, bowiem tworzenie katalogu zawod\u00f3w jest istotnie pr\u00f3b\u0105 walki z globalnym trendem, gdzie sztuczna inteligencja dynamicznie si\u0119 rozwija i zmienia zar\u00f3wno gospodark\u0119, jak i rynek pracy. Tutaj pr\u00f3ba zatrzymania tego procesu prowadzi\u0107 mo\u017ce do spowolnienia post\u0119pu technologicznego, ograniczenia innowacyjno\u015bci czy te\u017c utraty konkurencyjno\u015bci na \u015bwiatowej scenie. Niew\u0105tpliwie sztuczna inteligencja jest ju\u017c faktem i w obliczu tego wyzwania mamy tak naprawd\u0119 dwa wyj\u015bcia, mianowicie:<\/p>\n\n\n\n St\u0105d te\u017c zamiast sztucznie ogranicza\u0107 rozw\u00f3j technologii, warto by\u0142oby si\u0119 skupi\u0107 na inwestowaniu w edukacj\u0119 i programy przekwalifikowania, kt\u00f3re pomog\u0142yby pracownikom dostosowa\u0107 si\u0119 do szybko zmieniaj\u0105cego si\u0119 rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n Podobne zdanie wyra\u017ca r\u00f3wnie\u017c Magdalena St\u0119pie\u0144, associate w Doma\u0144ski Zakrzewski Palinka, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c proponowane przez urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy ograniczenia mog\u0105 niekorzystnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na rozw\u00f3j innowacji i wzrost zagranicznych inwestycji, zniech\u0119caj\u0105c do lokowania kapita\u0142u w Polsce i outsourcowania obecnych u nas proces\u00f3w na rzecz innych kraj\u00f3w, gdzie prawo b\u0119dzie bardziej liberalne. Tutaj zatem nadmierne restrykcje pozbawi\u0107 mog\u0105 nas tych miejsc pracy, kt\u00f3re jeszcze nie b\u0119d\u0105 zast\u0105pione przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Jak jeszcze spojrze\u0107 nale\u017ca\u0142oby na zagadnienie powstania katalogu zawod\u00f3w chronionych przed sztuczn\u0105 inteligencj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017ca \u0141ukasz \u0141aguna, gdyby jednak katalog zawod\u00f3w chronionych przed sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 mia\u0142 powsta\u0107, w\u00f3wczas m\u00f3g\u0142by on obj\u0105\u0107 ewentualnie profesje wymagaj\u0105ce empatii, kreatywno\u015bci i zdolno\u015bci krytycznego my\u015blenia, a zatem obszar\u00f3w, gdzie sztuczna inteligencja wci\u0105\u017c nie jest w stanie dor\u00f3wna\u0107 cz\u0142owiekowi. Tym samym na takiej li\u015bcie znale\u017a\u0107 mogliby si\u0119 psychoterapeuci, piel\u0119gniarki czy te\u017c nauczyciele, bowiem w przypadku tych profesji relacje mi\u0119dzyludzkie odgrywaj\u0105 wr\u0119cz kluczow\u0105 rol\u0119. Ponadto szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105 mo\u017cna by by\u0142o r\u00f3wnie\u017c obj\u0105\u0107 ca\u0142\u0105 bran\u017c\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z edukacj\u0105, opiek\u0105 zdrowotn\u0105 kultur\u0105 czy te\u017c wymiarem sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie warto by\u0142oby zauwa\u017cy\u0107, i\u017c nawet w tych sektorach sztuczna inteligencja mo\u017ce odgrywa\u0107 pozytywn\u0105 rol\u0119, wspieraj\u0105c prac\u0119 cz\u0142owieka, gdzie przyk\u0142adem s\u0105 chocia\u017cby systemy analiz danych w medycynie, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w diagnostyce czy te\u017c narz\u0119dzia wspomagaj\u0105ce nauczanie. Zamiast zatem ca\u0142kowicie chroni\u0107 te zawody przed sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, nale\u017ca\u0142oby si\u0119 zastanowi\u0107, jak wykorzysta\u0107 technologi\u0119 do ich usprawnienia.<\/p>\n\n\n\n Jak z kolei zauwa\u017ca Magdalena St\u0119pie\u0144, kierunek zapowiedziany przez urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy w zakresie ochrony pracy dotycz\u0105cej kultury i j\u0119zyka, jak chocia\u017cby spiker\u00f3w, lektor\u00f3w czy te\u017c dziennikarzy, niew\u0105tpliwie jest s\u0142uszny, a poza tym dotyczy zagadnie\u0144 ograniczonych do naszego kraju, co mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 wprowadzenie przepis\u00f3w w \u017cycie. W podobny spos\u00f3b mo\u017cna by by\u0142o ograniczy\u0107 wp\u0142yw sztucznej inteligencji na zatrudnienie w administracji pa\u0144stwowej, natomiast trudniej wyobrazi\u0107 sobie skuteczne jej ograniczenie chocia\u017cby w bran\u017cy IT.<\/p>\n\n\n\n Zdaniem ekspert\u00f3w lepiej by\u0142oby jednak, zamiast tworzenia sztywnej listy ogranicze\u0144, skupi\u0107 si\u0119 na opracowaniu regulacji zapewniaj\u0105cych odpowiedzialne oraz etyczne wykorzystanie sztucznej inteligencji, gdzie kluczowym by\u0142oby wprowadzenie przejrzysto\u015bci w dzia\u0142aniu algorytm\u00f3w, ochrona danych osobowych oraz eliminacj\u0119 ryzyka dyskryminacji, wynikaj\u0105cej z b\u0142\u0119d\u00f3w technologicznych. W tym aspekcie wartym przemy\u015blenia by\u0142oby r\u00f3wnie\u017c odpowiednie ukszta\u0142towanie regulacji wprowadzaj\u0105cych wymogi nadzoru i odpowiedzialno\u015bci cz\u0142owieka nad rezultatami pracy, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 zast\u0119powana przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n O czym jeszcze warto wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie wprowadzania regulacji chroni\u0105cych zawody przed sztuczn\u0105 inteligencj\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy w Konfederacji Lewiatan, niew\u0105tpliwie konieczne by\u0142oby doprecyzowanie intencji, kt\u00f3rymi kieruj\u0105 si\u0119 rz\u0105dz\u0105cy, planuj\u0105c stworzenie listy zawod\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mogli wykonywa\u0107 tylko ludzie. Tak naprawd\u0119 nale\u017cy sobie u\u015bwiadomi\u0107, i\u017c proces\u00f3w zwi\u0105zanych z digitalizacj\u0105 \u015brodowiska pracy oraz wykorzystaniem system\u00f3w sztucznej inteligencji powstrzyma\u0107 odg\u00f3rnie si\u0119 nie da, a w okresie przej\u015bciowym mo\u017cna ewentualnie rozwa\u017ca\u0107 rozwi\u0105zania zabezpieczaj\u0105ce okre\u015blone rodzaje pracy, lecz docelowo nale\u017cy mie\u0107 wizj\u0119 rynku pracy, korzystaj\u0105cego z technologii zwi\u0105zanej ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n St\u0105d te\u017c ju\u017c obecnie nale\u017ca\u0142oby podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania, kt\u00f3re dostrzeg\u0105 nieuchronn\u0105 ewolucj\u0119 w tym zakresie, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem dw\u00f3ch obszar\u00f3w, mianowicie:<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie wp\u0142yw sztucznej inteligencji b\u0119dzie szybciej widoczny w przypadku prac o charakterze umys\u0142owym, a zatem tam, gdzie wykorzystujemy informacje czy te\u017c dane, a w mniejszym stopniu dotyczy\u0107 to b\u0119dzie prac wymagaj\u0105cych fizycznego zaanga\u017cowania cz\u0142owieka. St\u0105d te\u017c tutaj kluczowym by\u0142oby opracowanie prognozy i strategii dla rynku pracy, pod k\u0105tem tego, jak sztuczna inteligencja prze\u0142o\u017cy si\u0119 na utrat\u0119 zapotrzebowania na prac\u0119 ludzi, a w jakim b\u0119dzie to pobudza\u0142o zatrudnienie w nowych specjalizacjach.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie digitalizacja proces\u00f3w oraz stosowanie sztucznej inteligencji przyczyni si\u0119 do wi\u0119kszej efektywno\u015bci dzia\u0142ania pracodawc\u00f3w, co uzasadnia\u0107 mo\u017ce obni\u017cenie norm czasu pracy. Tutaj te\u017c kluczowym by\u0142oby zintensyfikowanie dzia\u0142a\u0144 odnosz\u0105cych si\u0119 do upowszechniania podnoszenia kompetencji i kwalifikacji, gdzie w Polsce wci\u0105\u017c w spos\u00f3b zdecydowanie niewystarczaj\u0105cy uwzgl\u0119dniamy polityk\u0119 uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie oraz niew\u0105tpliwie za ma\u0142o inwestujemy w to pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n Jak z kolei podkre\u015bla Grzegorz Sikora, dyrektor do spraw komunikacji w Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, propozycja urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy jest s\u0142uszna z punktu widzenia interesu \u015bwiata pracy, jednak nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u017cyjemy w epoce globalizmu i tutaj kluczowa b\u0119dzie perspektywa ca\u0142ego wsp\u00f3lnego rynku Unii Europejskiej. Niew\u0105tpliwie sztuczna inteligencja jest zagro\u017ceniem dla rynku pracy w klasycznym rozumieniu, a jej stosowanie ju\u017c obecnie stanowi pokus\u0119 dla sektora prywatnego, kt\u00f3ry mo\u017ce upatrywa\u0107 w jej wykorzystaniu wzrostu wydajno\u015bci i zmniejszenia koszt\u00f3w pracy.<\/p>\n\n\n\n Ewentualne regulacje zatem w tym zakresie powinny mie\u0107 charakter kompromisowy oraz elastyczny, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do wdro\u017cenia kompetencji w zakresie stosowania sztucznej inteligencji przez pracownik\u00f3w. Niew\u0105tpliwie bran\u017c\u0119 kreatywn\u0105 trudno b\u0119dzie uchroni\u0107 od wp\u0142ywu sztucznej inteligencji, kt\u00f3ra jest tam ju\u017c obecnie stosowana, a klienci w tym sektorze b\u0119d\u0105 coraz bardziej wymagaj\u0105cy. Tutaj bran\u017cami, kt\u00f3re powinny zas\u0142ugiwa\u0107 na dzia\u0142ania os\u0142onowe b\u0119dzie zapewne kultura, ochrona zdrowia czy opieka spo\u0142eczna, a obszarami, co do kt\u00f3rych nale\u017cy zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107, s\u0105 edukacja, o\u015bwiata czy te\u017c us\u0142ugi doradcze.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy sobie jednocze\u015bnie uzmys\u0142owi\u0107, i\u017c istotniejszym od podzia\u0142u na bran\u017ce chronione jest wychwycenie tych element\u00f3w zwi\u0105zanych z wykonaniem danej pracy, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z relacjami cz\u0142owiek-cz\u0142owiek i w tym zakresie mi\u0119kkie kompetencje powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 pod szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105, a relacje mi\u0119dzyludzkie wci\u0105\u017c powinny odgrywa\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119.<\/p>\n\n\n\n Istotnym elementem przeciwdzia\u0142ania nadu\u017cyciom w postaci wykorzystania sztucznej inteligencji mo\u017ce by\u0107 konsekwentna oraz rozbudowana polityka, wymuszaj\u0105ca strategi\u0119 opart\u0105 na okre\u015blonym profilu spo\u0142ecznej odpowiedzialno\u015bci, bowiem w innym przypadku biznes b\u0119dzie kapitalizowa\u0107 innowacje z zastosowaniem sztucznej inteligencji, a pracownicy b\u0119d\u0105 traci\u0107 zatrudnienie i wymaga\u0107 pomocy pa\u0144stwa, kt\u00f3re okaza\u0107 si\u0119 mo\u017ce niewydolne.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie w tym zakresie wolny rynek nie zadzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 cz\u0142owieka, albowiem proces polegaj\u0105cy na zwi\u0119kszeniu konkurencyjno\u015bci poprzez stosowanie sztucznej inteligencji z definicji wyrzuca cz\u0142owieka za burt\u0119.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, urz\u0119dnicy resortu pracy zapowiedzieli stworzenie katalogu zawod\u00f3w chronionych przed wp\u0142ywem sztucznej inteligencji, co ma sprawi\u0107, i\u017c niekt\u00f3re aktywno\u015bci zawodowe b\u0119d\u0105 zarezerwowane tylko dla cz\u0142owieka. Tutaj przedstawiciele tego\u017c resortu widz\u0105 potrzeb\u0119 ochrony zawod\u00f3w kreatywnych, maj\u0105cych wp\u0142yw na dziedzictwo kulturowe oraz j\u0119zyk. Jednocze\u015bnie m\u00f3wi si\u0119 te\u017c o tym, i\u017c do ministerialnego katalogu zawod\u00f3w chronionych trafi\u0107 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c piel\u0119gniarki, nauczyciele czy te\u017c psychoterapeuci, jak i ca\u0142e bran\u017ce, zwi\u0105zane z edukacj\u0105 czy te\u017c wymiarem sprawiedliwo\u015bci. Pytanie jednak czy rzeczywi\u015bcie powinni\u015bmy stawia\u0107 bariery przed wykorzystaniem sztucznej inteligencji, czy te\u017c stara\u0107 si\u0119 wykorzysta\u0107 jej rozw\u00f3j z korzy\u015bci\u0105 dla cz\u0142owieka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prawdopodobnie ju\u017c w najbli\u017cszym czasie stworzony zostanie katalog zawod\u00f3w chronionych przed wp\u0142ywem sztucznej inteligencji. Dzi\u0119ki takim regulacjom niekt\u00f3re aktywno\u015bci b\u0119d\u0105<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6463,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n\n
\n