{"id":6325,"date":"2024-09-28T10:40:00","date_gmt":"2024-09-28T10:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/?p=6325"},"modified":"2024-09-24T15:55:37","modified_gmt":"2024-09-24T15:55:37","slug":"mozliwa-zmiana-przepisow-dla-stazystow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/mozliwa-zmiana-przepisow-dla-stazystow\/","title":{"rendered":"Mo\u017cliwa zmiana przepis\u00f3w dla sta\u017cyst\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

By\u0107 mo\u017ce ju\u017c wkr\u00f3tce doczekamy si\u0119 zmiany przepis\u00f3w odno\u015bnie do pracy sta\u017cyst\u00f3w. W tym kontek\u015bcie przedstawiciele Komisji Europejskiej maj\u0105 pomys\u0142 na popraw\u0119 sytuacji sta\u017cyst\u00f3w na rynku pracy, a jednocze\u015bnie partnerzy spo\u0142eczni maj\u0105 powa\u017cne zastrze\u017cenia do projektu dyrektywy dotycz\u0105cej tej zmiany. W\u0105tpliwo\u015bci te dotycz\u0105 chocia\u017cby tego, jakiego rodzaju sta\u017cy dotyczy\u0107 ma proponowana regulacja na poziomie unijnym.<\/p>\n\n\n\n

O czym zatem warto wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie nowych uregulowa\u0144 dotycz\u0105cych sta\u017cyst\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwotnie mowa by\u0142a o tym, i\u017c przedstawiciele Komisji Europejskiej zaka\u017c\u0105 bezp\u0142atnych sta\u017cy. Ostatecznie jednak projekt dyrektywy ma wzmacnia\u0107 ochron\u0119 socjaln\u0105 sta\u017cyst\u00f3w na rynku pracy, jednak takiego wymogu tam nie ma. Podstawowym celem regulacji unijnej ma by\u0107 walka z nadu\u017cywaniem sta\u017cy, a zw\u0142aszcza z wykorzystywaniem ich do ukrywania zwyk\u0142ych stosunk\u00f3w pracy.<\/p>\n\n\n\n

\u00d3w projekt unijnej dyrektywy budzi w\u0105tpliwo\u015bci w zakresie swego zakresu, a wi\u0119c tego jakiego rodzaju sta\u017cy ma ona dotyczy\u0107, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie polskich uwarunkowa\u0144 prawnych. Po pierwsze bowiem nie wiadomo czy projekt ten odnosi si\u0119 tylko do sta\u017cy na otwartym rynku pracy, czy te\u017c r\u00f3wnie\u017c do sta\u017cy, na kt\u00f3re kierowani s\u0105 bezrobotni przez urz\u0119dy pracy oraz do praktyk uczniowskich i studenckich.<\/p>\n\n\n\n

Jak zauwa\u017ca Sebastian Gajewski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej, niew\u0105tpliwie polski rz\u0105d \u017cyczliwie podchodzi do celu dyrektywy, przywi\u0105zuj\u0105c wag\u0119 do r\u00f3wno\u015bci, braku dyskryminacji na rynku pracy oraz zapewnienia pe\u0142nej ochrony pracowniczej i pe\u0142nej ochrony socjalnej dla wszystkich os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119. Tym niemniej trzeba jednak zauwa\u017cy\u0107, i\u017c projektowana dyrektywa budzi w\u0105tpliwo\u015bci co do jej zakresu, co do precyzji sformu\u0142owa\u0144, definicji, a tak\u017ce z polskiego punktu widzenia, do relacji mi\u0119dzy sta\u017cami w rozumieniu dyrektywy, a praktykami i sta\u017cami w ramach kszta\u0142cenia formalnego oraz w procesie edukacji.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei Mateusz Szyma\u0144ski, pe\u0142nomocnik Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d do spraw M\u0142odych, podkre\u015bla, i\u017c definicja sta\u017cu zawarta w projekcie unijnej dyrektywy jest nieprecyzyjna, zatem nale\u017cy j\u0105 czyta\u0107 szeroko, to znaczy za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce odnosi si\u0119 ona r\u00f3wnie\u017c do innych sta\u017cy, jak chocia\u017cby zwi\u0105zanych z edukacj\u0105. Tutaj przedstawiciele tego\u017c zwi\u0105zku zawodowego maj\u0105 nieco odmienne podej\u015bcie ani\u017celi Europejska Konfederacja Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, uwa\u017caj\u0105c, i\u017c kluczowe jest uregulowanie sta\u017cy na otwartym rynku, poniewa\u017c ryzyko nadu\u017cy\u0107 jest w tym segmencie najwy\u017csze. Inne stra\u017ce, jak chocia\u017cby te edukacyjne czy te\u017c zwi\u0105zane z aktywizacj\u0105 zawodow\u0105, wyposa\u017cone s\u0105 w pewne bezpieczniki, w zwi\u0105zku z czym sytuacja sta\u017cysty jest tutaj na pewno lepsza.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy w Konfederacji Lewiatan, podkre\u015bla, i\u017c projekt unijnej dyrektywy nie uwzgl\u0119dnia r\u00f3\u017cnorodno\u015bci sta\u017cy i praktyk na naszym rodzimym rynku pracy. Tutaj bowiem najpierw nale\u017ca\u0142oby dokona\u0107 oceny skutk\u00f3w projektowanej dyrektywy dla krajowego rynku oraz rozr\u00f3\u017cni\u0107 sta\u017ce wynikaj\u0105ce z inicjatywy przedsi\u0119biorstw, absolwent\u00f3w czy te\u017c os\u00f3b poszukuj\u0105cych pracy oraz praktyki odbywane przez uczni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

O czym jeszcze warto pami\u0119ta\u0107 w kontek\u015bcie nowych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych pracy sta\u017cyst\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapewne kolejnym w\u0105tpliwym zagadnieniem jest to, i\u017c projekt unijny definiuje sta\u017cyst\u0119 jako ka\u017cd\u0105 osob\u0119 podejmuj\u0105c\u0105 sta\u017c, kt\u00f3ra zawar\u0142a umowa o prac\u0119 lub pozostaje w stosunku pracy. Tutaj zatem pojawia si\u0119 pytanie co ze sta\u017cystami na zleceniach czy te\u017c umowach o praktykach absolwenckich. Nie wiadomo czy przyj\u0119cie dyrektywy w proponowanym kszta\u0142cie oznacza\u0107 b\u0119dzie obowi\u0105zek zatrudnienia sta\u017cyst\u00f3w tylko na podstawie umowy o prac\u0119, a zatem czy nale\u017cy przeprowadzi\u0107 zmian\u0119 w tym zakresie w kontek\u015bcie ustawodawstwa krajowego.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym aspekcie Robert Lisicki podkre\u015bla, i\u017c generalnie projekt unijnej dyrektywy zr\u00f3wnuje osob\u0119 sta\u017cysty z pracownikiem, a dla przedsi\u0119biorc\u00f3w ewentualny wym\u00f3g zatrudnienia sta\u017cysty na podstawie stosunku pracy skutkuje wy\u017cszymi kosztami wsp\u00f3\u0142pracy w ramach umowy o prac\u0119 i konsekwencjami na gruncie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Istniej\u0105 obawy, i\u017c zaproponowana w unijnej dyrektywie daleko id\u0105ca ingerencja w kwestie warunk\u00f3w organizacji sta\u017cy, w praktyce zniech\u0119ci wielu pracodawc\u00f3w do podejmowania si\u0119 realizacji takich ich rodzaj\u00f3w, kt\u00f3re wychodzi\u0142yby naprzeciw potrzebom potencjalnych sta\u017cyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c pomi\u0119dzy osob\u0105 posiadaj\u0105c\u0105 status pracownika, a sta\u017cyst\u0105 wyst\u0119puj\u0105 zasadnicze r\u00f3\u017cnice, co wynika z kwestii umiej\u0119tno\u015bci i do\u015bwiadczenia przek\u0142adaj\u0105cego si\u0119 na efektywno\u015b\u0107 wykonywanych zada\u0144. Poza tym organizacja sta\u017cy wi\u0105\u017ce si\u0119 ponadto cz\u0119sto dla pracodawcy z konieczno\u015bci\u0105 poniesienia dodatkowych koszt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym aspekcie przedstawiciele resortu pracy stwierdzaj\u0105, i\u017c na razie proponowana dyrektywa mia\u0142aby zastosowanie tylko do sta\u017cyst\u00f3w, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 w stosunku pracy, a zatem nie obejmowa\u0142aby ona bezpo\u015brednio zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci sta\u017cyst\u00f3w i praktykant\u00f3w w naszym kraju. Jednocze\u015bnie jednak urz\u0119dnicy wskazuj\u0105, i\u017c kwestia ta nie jest przes\u0105dzona, a poza tym nale\u017ca\u0142oby podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania, by dyrektywa obejmowa\u0142a wszystkie sta\u017ce i sta\u017cyst\u00f3w, z wy\u0142\u0105czeniem tych, b\u0119d\u0105cych cz\u0119\u015bci\u0105 kszta\u0142cenia formalnego i przygotowania zawodowego m\u0142odocianych.<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie taki kierunek zmian unijnej dyrektywy jest te\u017c zbie\u017cny z tym, co sugeruje Europejski Komitet Ekonomiczno-Spo\u0142eczny, wzywaj\u0105cy do wzmocnienia projektu dyrektywy Komisji Europejskiej, argumentuj\u0105c, i\u017c obecna propozycja ogranicza zakres beneficjent\u00f3w, a wobec tego cele proponowanych przepis\u00f3w mog\u0105 nie zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119te.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei Mateusz Szyma\u0144ski zauwa\u017ca, i\u017c by\u0107 mo\u017ce jest to dobry czas na to, by w og\u00f3le przemy\u015ble\u0107 spos\u00f3b w jaki powinny si\u0119 odbywa\u0107 praktyki w Polsce oraz by jednocze\u015bnie zagwarantowa\u0107 sta\u017cystom ochron\u0119 socjaln\u0105, dost\u0119p do systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych oraz mo\u017cliwie jak najwy\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 edukacji. Tutaj ustawa o praktykach absolwenckich, okre\u015blaj\u0105ca zasady odbywania praktyk, nie jest powszechnie znana i stosowana.<\/p>\n\n\n\n

Jak zatem jeszcze spojrze\u0107 nale\u017ca\u0142oby na projekt unijnych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych sta\u017cyst\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zasadniczo przedstawiciele europejskich stowarzysze\u0144 pracodawc\u00f3w s\u0105 przeciwni przyj\u0119ciu dyrektywy dotycz\u0105cej sta\u017cyst\u00f3w, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce w tym zakresie wystarcz\u0105 dzia\u0142ania na poziomie krajowym. W odniesieniu za\u015b do tre\u015bci projektu dyrektywy obawy pracodawc\u00f3w budzi zw\u0142aszcza obowi\u0105zek zapewnienia, by sta\u017cy\u015bci nie byli traktowani w spos\u00f3b mniej korzystny ni\u017c zwykli pracownicy, gdy chodzi o warunki pracy i p\u0142acy.<\/p>\n\n\n\n

Jak zauwa\u017ca Robert Lisicki, unijna propozycja oparta jest niew\u0105tpliwie na b\u0142\u0119dnych za\u0142o\u017ceniach, \u017ce zadania wykonywane przez sta\u017cyst\u0119 oraz jego prac\u0119 mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do zada\u0144 wykonywanych przez pracownika. Tymczasem wprowadzenie takiego rozwi\u0105zania tworzy po stronie pracodawc\u00f3w ka\u017cdorazowo dodatkowy obowi\u0105zek uzasadniania warunk\u00f3w oferowanych potencjalnemu sta\u017cy\u015bcie. Poza tym w sytuacji, gdy sta\u017ce mia\u0142yby si\u0119 odbywa\u0107 w ramach stosunku pracy, rozwi\u0105zanie takie jest zb\u0119dne, poniewa\u017c takie zasady wynikaj\u0105 ju\u017c z obowi\u0105zuj\u0105cych akt\u00f3w prawa unijnego czy te\u017c krajowego.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie zwi\u0105zkowcy uwa\u017caj\u0105 projekt unijnej dyrektywy za rozczarowuj\u0105cy i niedostatecznie chroni\u0105cy sta\u017cyst\u00f3w, chocia\u017cby z tego wzgl\u0119du, i\u017c nie ma tutaj zapowiadanej gwarancji wynagrodzenia. Poza tym z danych statystycznych wynika, i\u017c tam, gdzie s\u0105 organizowane praktyki absolwenckie, w a\u017c 45,5% przypadk\u00f3w nie zapewnia si\u0119 jakiegokolwiek wynagrodzenia, a je\u017celi ju\u017c, to s\u0105 to kwoty od 900,00 do 1.800 z\u0142. Niew\u0105tpliwie zatem, jak zauwa\u017ca Mateusz Szyma\u0144ski, dyrektywa powinna wprowadza\u0107 wym\u00f3g wynagrodzenia sta\u017cyst\u00f3w i zakaza\u0107 pobierania op\u0142at za sta\u017c. Poza tym sta\u017cy\u015bci winni mie\u0107 zapewniony dost\u0119p do ochrony socjalnej, a w szczeg\u00f3lno\u015bci do zasi\u0142k\u00f3w dla bezrobotnych, ubezpieczenia wypadkowego i sk\u0142adek emerytalnych, by zapobiec ich trudnej sytuacji po okresie sta\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c przedstawiciele Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo\u0142ecznego podkre\u015blaj\u0105 przede wszystkim na znaczenie sprawiedliwego wynagrodzenia dla sta\u017cyst\u00f3w, wskazuj\u0105c, i\u017c prawie po\u0142owa z ponad 3 mln sta\u017cyst\u00f3w w Unii Europejskiej nie otrzymuje wynagrodzenia, a prawie 1\/3 nie ma dost\u0119pu do ochrony socjalnej.<\/p>\n\n\n\n

Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, i\u017c projekt unijnej dyrektywy dotycz\u0105cej sta\u017cyst\u00f3w przewiduje chocia\u017cby ocen\u0119, czy pod postaci\u0105 sta\u017cu jest ukryty regularny stosunek pracy, w formie \u201eTestu zwyk\u0142ego stosunku pracy\u201d. Tutaj instytucje kontrolne b\u0119d\u0105 mog\u0142y bra\u0107 pod uwag\u0119 chocia\u017cby to czy:<\/p>\n\n\n\n