{"id":6307,"date":"2024-09-16T20:04:00","date_gmt":"2024-09-16T20:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/?p=6307"},"modified":"2024-09-15T12:06:27","modified_gmt":"2024-09-15T12:06:27","slug":"coraz-blizej-prawa-do-bycia-offline","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/coraz-blizej-prawa-do-bycia-offline\/","title":{"rendered":"Coraz bli\u017cej prawa do bycia offline"},"content":{"rendered":"\n

Wszystko wskazuje na to, i\u017c mamy ju\u017c coraz bli\u017cej do prawa do bycia offline pracownik\u00f3w. W tym kontek\u015bcie przedstawiciele Komisji Europejskiej nie rezygnuj\u0105 z regulacji kwestii telepracy i prawa do od\u0142\u0105czenia i niebawem rusza kolejny etap prac w tym zakresie. Pracownicy nie mog\u0105 tutaj ju\u017c wr\u0119cz doczeka\u0107 si\u0119 owych nowych regulacji, natomiast pracodawcy powa\u017cnie si\u0119 ich obawiaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Co jest zatem istotne w kontek\u015bcie prac nad uregulowaniem prawa do bycia offline pracownik\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Generalnie w Komisji Europejskiej ruszy\u0142y przygotowania do drugiego etapu formalnych konsultacji z europejskimi partnerami spo\u0142ecznymi, bowiem pierwszy etap zako\u0144czy\u0142 si\u0119 25 czerwca bie\u017c\u0105cego roku. Jak podkre\u015bla Veerle Nuyts, rzeczniczka komisji do spraw gospodarczych, finansowych, pracy i spraw socjalnych, po uzgodnieniach z partnerami spo\u0142ecznymi b\u0119d\u0105 mie\u0107 miejsce jeszcze otwarte konsultacje spo\u0142eczne i dopiero potem powstanie projekt dyrektywy, reguluj\u0105cej prawo do bycia offline.<\/p>\n\n\n\n

Przygotowuj\u0105c sam wniosek dotycz\u0105cy uchwa\u0142y Parlamentu Europejskiego Komisja Europejska uwzgl\u0119dni wyniki konsultacji, ale r\u00f3wnie\u017c dowody zebrane w ramach bada\u0144. Termin przedstawienia gotowego aktu prawnego zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od wyniku procedur.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym aspekcie stanowisko Polski przedstawione zostanie po opublikowaniu projektu dyrektywy, kt\u00f3rej celem b\u0119dzie zaj\u0119cie si\u0119 problematyk\u0105 minimalnych norm i warunk\u00f3w dotycz\u0105cych prawa do od\u0142\u0105czenia si\u0119 oraz minimalnych wymog\u00f3w dotycz\u0105cych telepracy w ca\u0142ej Unii Europejskiej. Poprzez prawo do od\u0142\u0105czenia si\u0119 nale\u017cy rozumie\u0107 nieodbieranie e-maili czy telefon\u00f3w od pracodawcy po godzinach pracy.<\/p>\n\n\n\n

W tym zakresie pracodawcy s\u0105 do\u015b\u0107 sceptycznie nastawieni do kolejnej regulacji w prawie, tym bardziej, i\u017c wed\u0142ug nich z obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w wynika ju\u017c prawo pracownika do czasu wolnego od pracy. Jak bowiem zauwa\u017ca Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy w Konfederacji Lewiatan, tak naprawd\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci z regulacji dotycz\u0105cych czasu pracy i urlopu wypoczynkowego wynika ju\u017c prawo pracownika do czasu wolnego. Chyba, \u017ce pracodawca, zgodnie z przepisami, zaplanowa\u0142 dy\u017cur b\u0105d\u017a poleci\u0142 prac\u0119 w godzinach nadliczbowych. Jednocze\u015bnie zagwarantowane jest r\u00f3wnie\u017c prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego oraz urlopu wypoczynkowego. W tym aspekcie zobowi\u0105zanie pracownika przez pracodawc\u0119 do pozostawania w gotowo\u015bci do pracy czy wymuszanie na nim \u015bwiadczenia pracy w czasie urlopu wypoczynkowego, stanowi zaprzeczenie jego istoty.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie Paulina Zawadzka-Filipczyk, starszy prawnik w Kancelarii Raczkowski, podkre\u015bla, i\u017c uprawnienie pracownika do od\u0142\u0105czenia si\u0119 zosta\u0142o r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cone w wyroku z 8 marca 2017 roku (sygn. akt II PK 26\/16), gdzie s\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego stwierdzili wprost, i\u017c pracownik przebywaj\u0105cy na urlopie wypoczynkowym nie ma obowi\u0105zku kontrolowania poczty elektronicznej. Tak naprawd\u0119 pozostawanie przez pracownika w kontakcie z pracodawc\u0105 by\u0142oby sprzeczne z celem urlopu. Jednocze\u015bnie w sytuacji, gdyby pracodawca wymaga\u0142 od pracownika pozostawania w sta\u0142ym kontakcie w celach s\u0142u\u017cbowych, w\u00f3wczas pracownik m\u00f3g\u0142by uzna\u0107 to za \u015bwiadczenie pracy i \u017c\u0105da\u0107 zap\u0142aty pe\u0142nego wynagrodzenia i w konsekwencji udzielenia mu urlopu wypoczynkowego w innym terminie.<\/p>\n\n\n\n

Jak jeszcze spojrze\u0107 mo\u017cna na prawo pracownika do bycia offline?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zdaniem Joanny Torbe-Jacko, eksperta Business Centre Club do spraw prawa pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, pracodawcy powa\u017cnie obawiaj\u0105 si\u0119 kolejnego przeregulowania i przyznania dodatkowych praw tylko jednej stronie stosunku pracy. Tutaj niew\u0105tpliwie regulacje prawne powinny chroni\u0107 r\u00f3wnie\u017c pracodawc\u0119 przed nadu\u017cyciami ze strony pracownik\u00f3w, a dyrektywa powinna pozostawia\u0107 pracodawcy i pracownikowi jak najwi\u0119ksze pole do w\u0142asnych ustale\u0144, gdy\u017c rynek pracy potrzebuje obecnie bardzo du\u017cej elastyczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Niestety pracownicy nadu\u017cywaj\u0105 chocia\u017cby obecnie formy zdalnej do niewykonywania pracy, st\u0105d te\u017c coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o nowym zjawisku jakim jest \u201epraca zdalna pozorowana\u201d. Pracodawcy, poza tym maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c problem z sytuacjami, gdy pracownicy po godzinach odpowiadaj\u0105 chocia\u017cby na s\u0142u\u017cbow\u0105 korespondencj\u0119 e-mailow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie znacznie lepiej by\u0142oby, gdyby g\u0142\u00f3wne dzia\u0142ania podejmowane by\u0142y na szczeblu zak\u0142ad\u00f3w pracy, gdy\u017c konieczno\u015b\u0107 wdro\u017cenia regulacji i rodzaj narz\u0119dzi zale\u017c\u0105 od bardzo wielu kryteri\u00f3w, zale\u017cnych od charakteru pracy, specyfiki bran\u017cy w jakiej dzia\u0142a pracodawca czy te\u017c oczekiwa\u0144 pracownika. Niekt\u00f3re przedsi\u0119biorstwa ju\u017c obecnie wprowadzaj\u0105 og\u00f3lne zasady zwi\u0105zane z byciem offline dla w\u0142asnego bezpiecze\u0144stwa, cho\u0107by po to, by pracownik nie wyst\u0105pi\u0142 z roszczeniami, wskazuj\u0105c, \u017ce pracowa\u0142 w nielimitowanym wymiarze czasu pracy.<\/p>\n\n\n\n

Rozwa\u017caj\u0105c wprowadzenie nowego prawa powinni\u015bmy w swej dyskusji skoncentrowa\u0107 si\u0119 nie tylko na prawie do od\u0142\u0105czenia jako prawie pracownik\u00f3w. Kluczowym bowiem powinno by\u0107 tutaj pytanie, czy ma to by\u0107 prawo pracownika czy obowi\u0105zek pracodawcy, w zakresie zapewnienia technicznych rozwi\u0105za\u0144 uniemo\u017cliwiaj\u0105cych pracownikowi kontakt ze \u015brodowiskiem pracy. St\u0105d te\u017c pracodawcy przewiduj\u0105, i\u017c prawo pracownika do bycia offline skomplikuje ich funkcjonowanie i ponownie zwi\u0119kszy koszty dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Co jeszcze ma znaczenie w kontek\u015bcie prawa pracownika do bycia offline?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak dostrzega z kolei Iwona Smolarek, radca prawny oraz partner w Gardocki i Partnerzy, Adwokaci i Radcowie Prawni, warto w powy\u017cszym aspekcie odnie\u015b\u0107 si\u0119 do wynik\u00f3w bada\u0144 przeprowadzonych w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re dowodz\u0105, \u017ce polscy pracownicy maj\u0105 problem z byciem offline. W tym zakresie Polska w 2021 roku otwiera\u0142a wr\u0119cz list\u0119 kraj\u00f3w z najwi\u0119kszym odsetkiem pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy skar\u017c\u0105 si\u0119 na wypalenie zawodowe (by\u0142o to a\u017c 67,0% respondent\u00f3w, podczas gdy rok p\u00f3\u017aniej ju\u017c 70,0%). Z kolei wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych przez Europejsk\u0105 Fundacj\u0119 na rzecz Poprawy Wynik\u00f3w \u017bycia i Pracy, ponad 80,0% ankietowanych pracownik\u00f3w zg\u0142asza, i\u017c otrzymuje po godzinach pracy wiadomo\u015bci zwi\u0105zane z prac\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Tutaj warto zatem zauwa\u017cy\u0107, i\u017c w umowach o prac\u0119 nie ma zapis\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych o tym, \u017ce pracodawca nie mo\u017ce kontaktowa\u0107 si\u0119 z pracownikiem po godzinach pracy, czy te\u017c sankcjonowa\u0107 pracownika za brak dyspozycyjno\u015bci. St\u0105d te\u017c, pomimo obecnego brzmienia przepis\u00f3w kodeksu pracy oraz wynikaj\u0105cych z tego zasad dost\u0119pno\u015bci pracownik\u00f3w poza godzinami pracy, s\u0105 one niewystarczaj\u0105ce, by zagwarantowa\u0107 pracownikom ograniczenie czasu pracy i r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy \u017cyciem zawodowym i prywatnym, jak i fizyczne oraz psychiczne bezpiecze\u0144stwo i higien\u0119 pracy.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym aspekcie przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych nie maj\u0105 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, i\u017c ca\u0142o\u015bciowa unijna regulacja, dotycz\u0105ca zagwarantowania prawa do od\u0142\u0105czenia dla pracownik\u00f3w, jest niezb\u0119dna. Tutaj bowiem, jak zauwa\u017ca Barbara Micha\u0142owska z biura komunikacji NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, dotychczasowe regulacje odnosz\u0105ce si\u0119 do czasu pracy nie stanowi\u0105 gwarancji r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy prac\u0105, a \u017cyciem prywatnym, a ju\u017c szczeg\u00f3lnie w obliczu rozwoju nowych technologii komunikacji. Tutaj w \u015blad za tym powinny pod\u0105\u017cy\u0107 dzia\u0142ania, maj\u0105ce na celu popraw\u0119 wewn\u0119trznej kultury przedsi\u0119biorstw, w kierunku wzajemnego poszanowania czasu wolnego.<\/p>\n\n\n\n

Jak z kolei zauwa\u017ca dr Magdalena Zwoli\u0144ska, partner HR Legal Solutions, ju\u017c w styczniu 2021 roku Parlament Europejski uchwali\u0142 rezolucj\u0119, wzywaj\u0105c\u0105 Komisj\u0119 Europejsk\u0105 do pilnego przyj\u0119cia dyrektywy o prawie do od\u0142\u0105czenia dla pracownik\u00f3w u\u017cywaj\u0105cych narz\u0119dzi cyfrowych w pracy. Przewidziano tam mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n