Z najnowszych danych pochodz\u0105cych z Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy wynika, i\u017c a\u017c 61,0% kontrolowanych pracodawc\u00f3w narusza przepisy o pracy zdalnej. W tym kontek\u015bcie eksperci s\u0105 jednak zgodni, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c winne temu jest nadmierne sformalizowanie regulacji wprowadzonych w roku ubieg\u0142ym, a dotycz\u0105cych w\u0142a\u015bnie pracy wykonywanej na odleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Co zatem wiemy o przestrzeganiu przepis\u00f3w dotycz\u0105cych pracy zdalnej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z pierwszych wynik\u00f3w kontroli pracodawc\u00f3w stosuj\u0105cych prac\u0119 zdaln\u0105, kt\u00f3ra przeprowadzona zosta\u0142a przez pracownik\u00f3w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy za rok 2023 wynika, i\u017c wielu pracodawc\u00f3w narusza przepisy o pracy wykonywanej na odleg\u0142o\u015b\u0107. W tym kontek\u015bcie warto wiedzie\u0107, i\u017c od 7 kwietnia ubieg\u0142ego roku mamy w kodeksie pracy kompleksow\u0105 regulacj\u0119 pracy zdanej i od tej pory przedstawiciele inspekcji pracy sprawdzaj\u0105, jak przedsi\u0119biorstwa radz\u0105 sobie z nowymi obowi\u0105zkami. Niestety mamy tutaj do czynienia z d\u0142ug\u0105 list\u0105 narusze\u0144 obejmuj\u0105cych w zasadzie wszystkie obszary kontrolne dla pracy zdalnej. Z jednej strony zatem uchybienia te dotycz\u0105 aspekt\u00f3w formalnych, jak chocia\u017cby niepe\u0142na tre\u015b\u0107 porozumie\u0144 i regulamin\u00f3w w sprawie pracy zdalnej, brak prawid\u0142owych konsultacji, czy nieprawid\u0142owe prowadzenie dokumentacji, a z drugiej dotyczy to warunk\u00f3w zatrudnienia, a w tym zw\u0142aszcza braku pokrycia koszt\u00f3w home office.<\/p>\n\n\n\n Z podsumowania przygotowanego przez urz\u0119dnik\u00f3w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy (PIP) wynika, i\u017c ponad po\u0142owa kontrolowanych przedsi\u0119biorstw ma na sumieniu jakie\u015b grzechy, gdy chodzi o stosowanie pracy zdalnej. Jak jednak zauwa\u017ca Katarzyna Siemienkiewicz, ekspert do spraw prawa pracy w Polskim Towarzystwie Gospodarczym, nie jest to zapewne ma\u0142y odsetek, lecz na pewno nie jest on alarmuj\u0105cy. Zw\u0142aszcza, gdy we\u017amiemy pod uwag\u0119 to, \u017ce nie s\u0105 to uchybienia, kt\u00f3re ingeruj\u0105 w uprawnienia pracownicze, czy te\u017c bezpiecze\u0144stwo zatrudnionych. Na pewno jednak efekty kontroli s\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 dla pracodawc\u00f3w, aby dokonali przegl\u0105du swojej dokumentacji pod k\u0105tem zgodno\u015bci z nowymi przepisami.<\/p>\n\n\n\n Przedstawiciele inspekcji pracy podkre\u015blaj\u0105 jednocze\u015bnie, \u017ce oczywi\u015bcie kontrole nie odbywa\u0142y si\u0119 w miejscu \u015bwiadczenia pracy zdalnej, na co nie pozwalaj\u0105 przepisy, lecz by\u0142y skoncentrowane na weryfikacji dokumentacji i dope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w formalnych przez pracodawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W tym kontek\u015bcie przedstawiciele pracodawc\u00f3w t\u0142umaczyli si\u0119 z kolei nieczytelno\u015bci\u0105 wprowadzonych do kodeksu pracy regulacji pracy zdalnej, a w tym licznym odes\u0142aniem do innych przepis\u00f3w. Wskazywali oni ponadto, i\u017c regulacje te s\u0105 zbyt szczeg\u00f3\u0142owe i skomplikowane, a poza tym podnoszono:<\/p>\n\n\n\n Poza tym pracodawcy skar\u017cyli si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na to, i\u017c de facto przerzucono na nich konieczno\u015b\u0107 wprowadzenia istotnych uregulowa\u0144 w zakresie pracy zdalnej w porozumieniach czy te\u017c regulaminach.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla Robert Lisicki, radca prawny oraz dyrektor departamentu pracy Konfederacji Lewiatan, nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, i\u017c kontrole te dotycz\u0105 kr\u00f3tkiego okresu po wej\u015bciu w \u017cycie nowych rozwi\u0105za\u0144, a zatem tak naprawd\u0119 okresu, podczas kt\u00f3rego wszyscy uczymy si\u0119 stosowania nowych regulacji. Niew\u0105tpliwie te\u017c sami inspektorzy pracy w swym sprawozdaniu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce wyniki kontroli przestrzegania przepis\u00f3w przy zatrudnianiu pracownik\u00f3w w formie zdalnej nie wskazuj\u0105 na ra\u017c\u0105ce zaniedbania, jak r\u00f3wnie\u017c w post\u0119powaniu pracodawc\u00f3w nie zaobserwowano praktyk, kt\u00f3re mia\u0142yby s\u0142u\u017cy\u0107 obej\u015bciu obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jakie zatem s\u0105 przyczyny naruszania przez pracodawc\u00f3w przepis\u00f3w o pracy zdalnej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eksperci podkre\u015blaj\u0105, i\u017c win\u0105 za taki stan rzeczy obarczy\u0107 nale\u017cy nadmierny formalizm przepis\u00f3w. Sytuacja ta by\u0142a ju\u017c przez partner\u00f3w spo\u0142ecznych sygnalizowana na etapie prac legislacyjnych, gdzie podkre\u015blano, \u017ce regulacje s\u0105 obarczone du\u017c\u0105 doz\u0105 formalno\u015bci. Praca zdalna z za\u0142o\u017cenia mia\u0142a by\u0107 elastyczna, a tymczasem zosta\u0142a zbiurokratyzowana i wyniki kontroli po prostu to potwierdzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie bowiem z wynik\u00f3w kontroli wyczyta\u0107 mo\u017cna, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wskazywanych narusze\u0144 odnosi si\u0119 do niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w biurokratycznych ze strony pracodawc\u00f3w, wynikaj\u0105cych w znacznej mierze z przeci\u0105\u017cenia ich obowi\u0105zkami w tym zakresie. Najwi\u0119cej uchybie\u0144 oraz nieprawid\u0142owo\u015bci dotyczy kwestii okre\u015blania zasad wykonywania pracy zdalnej w regulaminach i porozumieniach oraz obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla Katarzyna Siemienkiewicz, niew\u0105tpliwie nie powinno to nikogo dziwi\u0107, bowiem problemem jest w\u0142a\u015bnie sformalizowany spos\u00f3b wyra\u017cania zgody na prac\u0119 zdaln\u0105. Taki jest zreszt\u0105 efekt, gdy wprowadza si\u0119 przepisy, kt\u00f3re normuj\u0105 ustalon\u0105 praktyk\u0119 i utrwalone zwyczaje w przedsi\u0119biorstwach. Bywa te\u017c, \u017ce pracodawca w tej kwestii idzie na r\u0119k\u0119 pracownikowi, umo\u017cliwiaj\u0105c mu prac\u0119 zdaln\u0105 bez dope\u0142nienia wszystkich wymog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla Robert Lisicki, nadmierny formalizm przepis\u00f3w przejawia si\u0119 chocia\u017cby w tym, i\u017c pracodawca musi opracowa\u0107 zasady wykonywania pracy zdalnej, kilka informacji dla pracownik\u00f3w i odebra\u0107 kilka o\u015bwiadcze\u0144. Poza obowi\u0105zkami z zakresu bhp musi on r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 informacje na temat ochrony danych osobowych, a ponadto musi przekaza\u0107 informacje dotycz\u0105ce jednostki organizacyjnej pracodawcy, w kt\u00f3rego strukturze znajduje si\u0119 stanowisko pracy pracownika wykonuj\u0105cego prac\u0119 zdaln\u0105, a tak\u017ce wskaza\u0107 osob\u0119 lub organ odpowiedzialny za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z pracownikiem wykonuj\u0105cym prac\u0119 w tej formie i upowa\u017cnion\u0105 do przeprowadzenia kontroli w miejscu wykonywania pracy zdalnej.<\/p>\n\n\n\n Warto w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, na co zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 Robert Lisicki, i\u017c w trakcie prac legislacyjnych pracodawcy proponowali wprowadzenie u\u0142atwie\u0144 w zakresie home office, kt\u00f3rych nie uwzgl\u0119dniono niestety w ustawie. Jednym z owych u\u0142atwie\u0144 by\u0142 chocia\u017cby wy\u017cszy wymiar pracy okazjonalnej, czyli 36 dni w roku kalendarzowym, zamiast obecnych 24, a drugim mo\u017cliwo\u015b\u0107 przechowywania dokumentacji pracy zdalnej poza aktami osobowymi pracownika. Jest to niew\u0105tpliwie celowe, bowiem akta osobowe wci\u0105\u017c s\u0105 tam prowadzone najcz\u0119\u015bciej w wersji papierowej, a praca zdalna funkcjonuje g\u0142\u00f3wnie w postaci elektronicznej.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze ma znaczenie w kontek\u015bcie przestrzegania zasad dotycz\u0105cych pracy zdalnej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie z raportu urz\u0119dnik\u00f3w PIP wynika, i\u017c wi\u0119ksze zaniedbania, dotycz\u0105ce zw\u0142aszcza nieustalenia zasad pracy zdalnej w regulaminie czy te\u017c porozumieniu, wyst\u0119powa\u0142y u ma\u0142ych pracodawc\u00f3w, natomiast \u015brednie oraz du\u017ce podmioty mia\u0142y z tym mniejsze problemy.<\/p>\n\n\n\n Tutaj Katarzyna Siemienkiewicz podkre\u015bla, \u017ce niew\u0105tpliwie wynika to z tego, i\u017c wi\u0119ksze przedsi\u0119biorstwa maj\u0105 bardziej rozbudowane dzia\u0142y kadrowe oraz wi\u0119ksze \u015brodki przeznaczaj\u0105 na monitorowanie zmian przepis\u00f3w. Jednocze\u015bnie cz\u0119\u015bciej maj\u0105 te\u017c systemy u\u0142atwiaj\u0105ce zarz\u0105dzanie zasobami ludzkimi, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c s\u0105 pomocne w kwestii przestrzegania prawa.<\/p>\n\n\n\n Z kontroli przeprowadzonych przez inspektor\u00f3w PIP wynika r\u00f3wnie\u017c, i\u017c generalnie problemem jest nieznajomo\u015b\u0107 prawa w zakresie pracy zdalnej b\u0105d\u017a niezrozumienie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zagadnie\u0144 z zakresu pracy zdalnej, co zg\u0142asza\u0142y g\u0142\u00f3wnie mikro i ma\u0142e podmioty. Jednocze\u015bnie skargi pracownik\u00f3w w tym zakresie dotyczy\u0142y chocia\u017cby nieuwzgl\u0119dnienia wniosku o wykonywanie pracy zdalnej, w tym odmowy udzielenia zgody na ni\u0105 pracownikowi nale\u017c\u0105cemu do grupy uprzywilejowanej, czy te\u017c nie wyp\u0142acanie nale\u017cnego rycza\u0142tu, jak i obni\u017cenie wymiaru pracy zdalnej okazjonalnej, czy te\u017c dyskryminacji os\u00f3b pracuj\u0105cych zdalnie.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, s\u0105 ju\u017c znane wyniki pierwszego raportu dotycz\u0105cego przestrzegania zasad pracy zdalnej. Kontrole przeprowadzili urz\u0119dnicy Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy i wynika z nich, i\u017c ponad po\u0142owa pracodawc\u00f3w ma problem z przestrzeganiem nowych zasad dotycz\u0105cych pracy wykonywanej na odleg\u0142o\u015b\u0107. Tutaj jednak eksperci s\u0105 zdania, i\u017c winne takiemu stanowi rzeczy jest nadmierne sformalizowanie regulacji, kt\u00f3re w roku ubieg\u0142ym wprowadzi\u0142y prac\u0119 zdaln\u0105 na sta\u0142e do polskiego kodeksu pracy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z najnowszych danych pochodz\u0105cych z Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy wynika, i\u017c a\u017c 61,0% kontrolowanych pracodawc\u00f3w narusza przepisy o pracy zdalnej. W<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6265,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n\n