Pomimo, i\u017c wdro\u017cenie nowych zasad funkcjonowania kas zapomogowo-po\u017cyczkowych powinno nast\u0105pi\u0107 rok temu, to nadal wiele podmiot\u00f3w dzia\u0142a w ten spos\u00f3b, i\u017c stosuje stare przepisy, \u0142ami\u0105c obecnie obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje. Niestety wielu pracodawc\u00f3w oraz pracownik\u00f3w nadal nie wie czym s\u0105 kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe wed\u0142ug nowo obowi\u0105zuj\u0105cych zasad.<\/p>\n\n\n\n
Co jest zatem istotne w kontek\u015bcie kas zapomogowo-po\u017cyczkowych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie ustawa z 11 sierpnia 2021 roku o kasach zapomogowo-po\u017cyczkowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1666) zast\u0105pi\u0142a wcze\u015bniejsze przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w tym zakresie. Termin na wdro\u017cenie nowych przepis\u00f3w up\u0142yn\u0105\u0142 10 kwietnia 2023 roku, a zatem ju\u017c od ponad roku obowi\u0105zuj\u0105 nowe zasady. Niestety wielu pracodawc\u00f3w, jak i sami cz\u0142onkowie kas zapomogowo-po\u017cyczkowych nadal nie rozumiej\u0105 czym sta\u0142y si\u0119 kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe (KZP) oraz mi\u0119dzyzak\u0142adowe kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe (MKZP) po tej reformie i co si\u0119 z tym wi\u0105\u017ce.<\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107, i\u017c KZP s\u0105 specyficznymi podmiotami, do kt\u00f3rych stosuje si\u0119 wyj\u0105tkowe zasady na tle przepis\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w innych krajach europejskich. KZP zwolnione zosta\u0142y podmiotowo z podatku dochodowego oraz podatku od czynno\u015bci cywilnoprawnych, a ze wzgl\u0119du na obr\u00f3t jedynie pieni\u0119\u017cny, nie musz\u0105 stosowa\u0107 przepis\u00f3w o VAT. KZP s\u0105 zrzeszeniem ograniczonym jedynie do os\u00f3b fizycznych, powi\u0105zanych z konkretnym pracodawc\u0105, ale jego cz\u0142onkowie to nie tylko pracownicy, lecz r\u00f3wnie\u017c byli pracownicy oraz emeryci lub renci\u015bci.<\/p>\n\n\n\n KZP maj\u0105 zatem unikaln\u0105 nazw\u0119, numer REGON, trzy ustawowe organy oraz szczeg\u00f3\u0142owe cele dzia\u0142alno\u015bci wraz z przyporz\u0105dkowanymi do nich funduszami, w tym \u015brodkami w\u0142asnymi. Co do zasady KZP gospodaruj\u0105 maj\u0105tkiem swych cz\u0142onk\u00f3w, ich wk\u0142adami, mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 dla nich us\u0142ugi depozytowe, po\u017cyczkowe lub zapomogowe. Autonomia KZP wyra\u017ca si\u0119 chocia\u017cby w tym, \u017ce mo\u017ce si\u0119 ona sama zawi\u0105za\u0107 i nie jest wymagana ani zgoda pracodawcy, ani zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Poza tym KZP samodzielnie okre\u015bla warunki przyjmowania wk\u0142ad\u00f3w i warunki udzielania po\u017cyczek, zasady gromadzenia funduszy na zapomogi oraz szczeg\u00f3\u0142owe warunki ich \u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym kontek\u015bcie na pracodawc\u0119 przerzucono wiele typowych koszt\u00f3w organizacyjnych KZP, takich chocia\u017cby jak obs\u0142uga:<\/p>\n\n\n\n Najnowsza ustawa pozwala by KZP ustanawia\u0142y dodatkowe fundusze, przyjmowa\u0142y fundusze oraz si\u0119 przekszta\u0142ca\u0142y. W tym zakresie z niewielkiego zrzeszenia, dzia\u0142aj\u0105cego lokalnie przy ma\u0142ym pracodawcy, mo\u017cna przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w MKZP, obejmuj\u0105c\u0105 pracownik\u00f3w kilku pracodawc\u00f3w. Poza tym KZP mo\u017ce ca\u0142kowicie uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od pracodawcy i po spe\u0142nieniu odpowiednich warunk\u00f3w, przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w sp\u00f3\u0142dzielcz\u0105 kas\u0119 oszcz\u0119dno\u015bciowo-kredytow\u0105, bank sp\u00f3\u0142dzielczy b\u0105d\u017a te\u017c typowy bank.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015bli\u0107 warto, i\u017c pomimo niezale\u017cno\u015bci, na ka\u017cdym etapie funkcjonowania KZP musz\u0105 dostosowywa\u0107 sw\u0105 struktur\u0119 organizacyjn\u0105 do struktury pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rych pracownik\u00f3w zrzeszaj\u0105, a w przypadku likwidacji pracodawcy, kasy r\u00f3wnie\u017c ulegaj\u0105 likwidacji.<\/p>\n\n\n\n O czym jeszcze warto wiedzie\u0107 w kontek\u015bcie nowych zasad funkcjonowania KZP?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c istotnym jest, \u017ce KZP nie dzia\u0142a jak sp\u00f3\u0142ka i nie jest przedsi\u0119biorc\u0105, a zatem nie mo\u017ce prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Zakaz prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci obejmuje r\u00f3wnie\u017c prawo do tworzenia innych podmiot\u00f3w, a zatem KZP nie ma prawa tworzy\u0107 w\u0142asnych, zale\u017cnych podmiot\u00f3w, jak chocia\u017cby sp\u00f3\u0142ki celowe czy fundacje. Wym\u00f3g niepobierania wynagrodzenia przez cz\u0142onk\u00f3w organ\u00f3w KZP potwierdza analogi\u0119 z innymi zrzeszeniami, gdzie w\u0142adze pracuj\u0105 spo\u0142ecznie. W KZP aktywno\u015b\u0107 zarz\u0105du, komisji rewizyjnej i walnych zebra\u0144 jest wspierana z mocy prawa przez pracodawc\u0119 i pracodawca nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 b\u0105d\u017a nie wype\u0142ni\u0107 w tym zakresie swoich obowi\u0105zk\u00f3w. Pracodawca nie mo\u017ce przyk\u0142adowo za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce zap\u0142aci jedynie za obs\u0142ug\u0119 ksi\u0119gow\u0105, a reszt\u0119 koszt\u00f3w musi ponie\u015b\u0107 sama kasa.<\/p>\n\n\n\n Z przepis\u00f3w jednoznacznie wynika, i\u017c pracodawca powinien czuwa\u0107 nad tym, by nie zosta\u0142 przez niego z\u0142amany \u017caden z przepis\u00f3w ustawy o KZP, bowiem ci\u0105\u017cy na nim obowi\u0105zek sfinansowania lub prowadzenia poprawnej rachunkowo\u015bci KZP, kt\u00f3ra powinna by\u0107 prowadzona odr\u0119bnie.<\/p>\n\n\n\n W praktyce w tym zakresie spotyka si\u0119 pracodawc\u00f3w prowadz\u0105cych rachunkowo\u015b\u0107 KZP we w\u0142asnych ksi\u0119gach analitycznych, co jest niedopuszczalne. Ksi\u0119gowo\u015b\u0107 KZP jako zrzeszenia maj\u0105cego odr\u0119bn\u0105 od pracodawcy form\u0119 prawn\u0105 i organizacyjn\u0105, odr\u0119bnie rejestrowan\u0105, z okre\u015blonym rokiem obrotowym oraz warunkami og\u00f3lnymi prowadzenia obs\u0142ugi rachunkowej oraz ochrony danych osobowych, nie mo\u017ce stanowi\u0107 cz\u0119\u015bci ksi\u0119gowo\u015bci pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie pracodawca powinien pami\u0119ta\u0107 o zasadzie minimalizmu w zakresie przetwarzania danych osobowych, wystrzegaj\u0105c si\u0119 przetwarzania nadmiarowych danych, jak chocia\u017cby o upowa\u017cnionych, por\u0119czycielach czy te\u017c wysoko\u015bci wk\u0142ad\u00f3w. Takie dane nie s\u0105 mu do niczego potrzebne i nale\u017c\u0105 w ca\u0142o\u015bci do cz\u0142onk\u00f3w, jak i samej KZP.<\/p>\n\n\n\n Istotnym jest, i\u017c przekszta\u0142cenie istniej\u0105cych uprzednio podmiot\u00f3w w KZP lub te\u017c MKZP nast\u0105pi\u0142o z mocy ustawy. Warunkiem jednak tego\u017c przekszta\u0142cenia by\u0142o odpowiednie dostosowanie statutu, co wymaga\u0142o uwzgl\u0119dnienia zmiany charakteru gospodarczego, sposobu funkcjonowania i obs\u0142ugi kasy, a nie jedynie modyfikacji nazwy. Niestety z praktyki wynika, i\u017c zmiany statut\u00f3w cz\u0119sto mia\u0142y charakter jedynie pozorny, co nie spe\u0142nia wymog\u00f3w ustawy o KZP.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym zakresie warto wiedzie\u0107, i\u017c cz\u0142onkowie dotychczasowych kas oraz jej zarz\u0105d oraz pracownicy i pracodawca, powinni wykona\u0107 nast\u0119puj\u0105ce dzia\u0142ania, by m\u00f3c przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w KZP wed\u0142ug nowych zasad:<\/p>\n\n\n\n Niestety zdarza si\u0119 w praktyce, i\u017c cz\u0119sto pracodawcy dzia\u0142aj\u0105 wed\u0142ug dotychczasowych, utartych schemat\u00f3w, chocia\u017cby w zakresie rachunkowo\u015bci, co jest ta\u0144sze i wygodniejsze dla wszystkich. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, i\u017c pracodawcy nie chc\u0105 oddawa\u0107 kontroli nad wielomilionowymi depozytami cz\u0142onk\u00f3w kas, kt\u00f3re zasilaj\u0105 bezprawnie ich firmowe rachunki i dokonywa\u0107 kosztownego utworzenia odr\u0119bnej rachunkowo\u015bci dla KZP.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze ma znaczenie w kontek\u015bcie nowych zasad dzia\u0142ania KZP?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wartym podkre\u015blenia jest, i\u017c obecnie g\u0142\u00f3wnym celem funkcjonowania KZP jest zrzeszenie si\u0119 cz\u0142onk\u00f3w i wp\u0142acenie przez nich depozyt\u00f3w. W tym zakresie wa\u017cne jest, by cz\u0142onkowie mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce teraz to oni stali si\u0119 suwerenami, donatorami, fundatorami oraz w\u0142a\u015bcicielami, a nie jedynie beneficjentami organizacji. Cz\u0142onkowie KZP odpowiadaj\u0105 za wszelkie dzia\u0142ania b\u0105d\u017a zaniechania i nie mog\u0105 delegowa\u0107 swej odpowiedzialno\u015bci na pracodawc\u0119, zarz\u0105d lub zwi\u0105zki zawodowe.<\/p>\n\n\n\n Obowi\u0105zkiem cz\u0142onk\u00f3w KZP jako w\u0142a\u015bcicieli, opr\u00f3cz regularnego deponowania minimalnej kwoty wk\u0142adu, jest sprawowanie bezpo\u015bredniego nadzoru w\u0142a\u015bcicielskiego, poprzez chocia\u017cby coroczne zatwierdzanie sprawozdania finansowego oraz podejmowanie niezb\u0119dnych uchwa\u0142 podczas walnych zebra\u0144 cz\u0142onk\u00f3w KZP.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c, i\u017c KZP spe\u0142nia\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c inne funkcje wspomagaj\u0105ce rozw\u00f3j pracodawcy, chocia\u017cby stanowi\u0105c cia\u0142o konsultacyjne b\u0105d\u017a te\u017c wyst\u0119powa\u0107 o wyr\u00f3\u017cnienia i nagrody dla aktywnie dzia\u0142aj\u0105cych zatrudnionych na rzecz za\u0142ogi, pracodawcy lub samej KZP. Kasa zapewnia\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c bezpiecze\u0144stwo finansowe zrzeszonych cz\u0142onk\u00f3w, przeciwdzia\u0142a\u0107 nadzwyczajnym sytuacjom losowym lub integrowa\u0107 zatrudnionych.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym jest, i\u017c KZP, cho\u0107 pojmowana jako organizacja spo\u0142eczna, nie mo\u017ce liczy\u0107 na odpisy podatkowe w wysoko\u015bci 1,5% jak organizacja po\u017cytku publicznego, bo tak\u0105 sta\u0107 si\u0119 nie mo\u017ce. Mo\u017ce ona natomiast otrzymywa\u0107 subwencje, darowizny, a nawet spadki, zar\u00f3wno od rodzimych pracodawc\u00f3w, jak i dawc\u00f3w indywidualnych. Wsparcie takie mo\u017ce mie\u0107 wymiar finansowy, w \u015bwiadczeniu pracy lub innych formach, jak chocia\u017cby w postaci u\u017cyczenia, oddania do bezp\u0142atnego u\u017cytkowania czy udzielenia dost\u0119pu. Tworz\u0105c za\u015b fundusze celowe, oparte na dobrowolnych wp\u0142atach, darowiznach czy te\u017c cz\u0119\u015bciach dochod\u00f3w z lokat, mo\u017ce pokrywa\u0107 te koszty w\u0142asne, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 celom rozwojowym i statutowym, a kt\u00f3rych nie musi, nie mo\u017ce lub nie chce pokrywa\u0107 pracodawca.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, ju\u017c od ponad roku obowi\u0105zuj\u0105 nowe zasady dotycz\u0105ce kas zapomogowo-po\u017cyczkowych. Niestety w praktyce wielu pracodawc\u00f3w i pracownik\u00f3w nadal do ko\u0144ca nie stosuje nowych zasad, nie maj\u0105c wiedzy w tym zakresie czy te\u017c nie chc\u0105c jej naby\u0107. W tym kontek\u015bcie niebywale wa\u017cnym jest, i\u017c zar\u00f3wno kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe, jak i mi\u0119dzyzak\u0142adowe kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe s\u0105 odr\u0119bnymi od pracodawcy podmiotami, w odniesieniu do kt\u00f3rych pracodawca ma jednak pewne obowi\u0105zki, kt\u00f3rych realizacji nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107. W tym zakresie najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 jest umo\u017cliwienie prowadzenia kasie odr\u0119bnej rachunkowo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pomimo, i\u017c wdro\u017cenie nowych zasad funkcjonowania kas zapomogowo-po\u017cyczkowych powinno nast\u0105pi\u0107 rok temu, to nadal wiele podmiot\u00f3w dzia\u0142a w ten spos\u00f3b,<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6226,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n\n
\n