Ju\u017c w najbli\u017cszym czasie b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z przymusem negocjacji uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych oraz karami dla opornych przedsi\u0119biorc\u00f3w. W tym zakresie prowadzenie rokowa\u0144 co 2 lata oraz sankcje za ich brak, maj\u0105 by\u0107 nowym sposobem na sk\u0142onienie pracodawc\u00f3w do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy. Pracodawcy niestety s\u0105 bardzo negatywnie do tego nastawieni i nie zostawiaj\u0105 na propozycji urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy suchej nitki.<\/p>\n\n\n\n
Jak zatem podej\u015b\u0107 do zagadnienia promowania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Co do zasady promowanie uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy oraz wzrost liczby pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy takimi porozumieniami b\u0119d\u0105 obj\u0119ci z obecnych oko\u0142o 10,0% do 80,0% s\u0105 celami, kt\u00f3re wyznaczy\u0142a nam dyrektywa 2022\/2041 w sprawie adekwatnych minimalnych wynagrodze\u0144 w Unii Europejskiej. Dyrektywa ta powinna zosta\u0107 wdro\u017cona do 15 listopada 2024 roku, lecz niestety wygl\u0105da na to, \u017ce termin ten nie zostanie dotrzymany. Problemem okaza\u0107 si\u0119 mo\u017ce chocia\u017cby to, i\u017c stanowi\u0105ca cz\u0119\u015bciow\u0105 implementacj\u0119 dyrektywy nowa ustawa o uk\u0142adach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych ma wej\u015b\u0107 w \u017cycie dopiero 1 stycznia 2025 roku.<\/p>\n\n\n\n Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cel, jakim jest 80,0% pracownik\u00f3w obj\u0119tych uk\u0142adami zbiorowymi pracy, rz\u0105d zamierza przymusza\u0107 do prowadzenia negocjacji w sprawie zawarcia uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, a jednocze\u015bnie stosowa\u0107 kary za niewywi\u0105zywanie si\u0119 z tego obowi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n Warto przypomnie\u0107, i\u017c sam przymus prowadzenia negocjacji w tym zakresie pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c w poprzednim projekcie ustawy, przygotowanym za czas\u00f3w poprzedniego rz\u0105du, to ustawowy katalog wykrocze\u0144, obejmuj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c kary za nieprowadzenie obowi\u0105zkowych rokowa\u0144, jest nowo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 w obecnej propozycji rz\u0105dowej regulacji.<\/p>\n\n\n\n Projekt ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych wyklucza mo\u017cliwo\u015b\u0107 trwania uk\u0142adu po wsze czasy. Zatem od 2025 roku uk\u0142ady zbiorowe pracy maj\u0105 by\u0107 zawierane na czas okre\u015blony, mianowicie:<\/p>\n\n\n\n Istotne jest przy tym to, i\u017c wszystkie dzi\u015b obowi\u0105zuj\u0105ce uk\u0142ady zbiorowe pracy strac\u0105 wa\u017cno\u015b\u0107, po odpowiednio 5 b\u0105d\u017a te\u017c 10 latach od wej\u015bcia w \u017cycie nowej ustawy.<\/p>\n\n\n\n W tym momencie utrata mocy starych uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy mog\u0142aby oznacza\u0107 og\u00f3lny spadek ich liczby. Aby wi\u0119c skutek nie by\u0142 odwrotny od zamierzonego, projektowane przepisy mobilizuj\u0105 strony do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzony ma by\u0107 przymus negocjacji, w my\u015bl kt\u00f3rego raz na 2 lata rokowania celem zawarcia uk\u0142adu zbiorowego pracy musi podj\u0105\u0107 ka\u017cdy pracodawca, kt\u00f3ry nie ma takiego uk\u0142adu, je\u015bli zatrudnia co najmniej 50 os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 zarobkow\u0105 i je\u015bli dzia\u0142a u niego co najmniej jedna organizacja zwi\u0105zkowa. W tym kontek\u015bcie, gdy zabraknie realizacji takiego obowi\u0105zku, ma by\u0107 stosowana grzywna b\u0105d\u017a te\u017c kara ograniczenia wolno\u015bci. Przepisy przej\u015bciowe jednocze\u015bnie wymagaj\u0105, by takie rokowania pracodawcy podejmowali w terminie do 2 lat od wej\u015bcia w \u017cycie ustawy, czyli do 1 stycznia 2027 roku. Jednocze\u015bnie do tej regulacji przepisy przej\u015bciowe nie odsy\u0142aj\u0105 wprost, wi\u0119c tak naprawd\u0119 mog\u0105 by\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci jak on b\u0119dzie stosowany w praktyce.<\/p>\n\n\n\n A jak pracodawcy oceniaj\u0105 pomys\u0142y urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie przymus negocjacji co 2 lata wywo\u0142uje powa\u017cny op\u00f3r pracodawc\u00f3w. Jak podkre\u015bla prof. Gra\u017cyna Spytek-Bandurska, ekspert Federacji Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich, niew\u0105tpliwie rozwi\u0105zanie takie nie b\u0119dzie zach\u0119t\u0105 do prowadzenia rokowa\u0144 w zakresie zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy. Przepisy te nie b\u0119d\u0105 prawid\u0142owo funkcjonowa\u0107, a rokowania b\u0119d\u0105 prowadzone jedynie celem wype\u0142nienia wymogu biurokratycznego. Zak\u0142ada\u0107 zatem nale\u017cy, i\u017c b\u0119dzie to kolejny obowi\u0105zek zniech\u0119caj\u0105cy do akceptowania przez przedsi\u0119biorc\u00f3w prawa pracy w obowi\u0105zuj\u0105cym kszta\u0142cie.<\/p>\n\n\n\n Podobne zdanie ma r\u00f3wnie\u017c Joanna Torbe-Jacko, adwokat z Kancelarii Torbe i Partnerzy oraz ekspert Business Centre Club, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c wszyscy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce unijna dyrektywa wymaga wdro\u017cenia do polskiego porz\u0105dku prawnego. Nie powinien by\u0107 tutaj jednak stosowany przymus oraz instrumenty karne. Regulacje takie s\u0105 bowiem w istocie rozwi\u0105zaniami sztucznymi, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 sytuacji pracodawcy w momencie, w kt\u00f3rym rokowania mia\u0142yby si\u0119 odbywa\u0107. Oby\u015bmy zatem za kilka lat nie obudzili si\u0119 w sytuacji, gdzie wbrew intencjom uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy nie przyb\u0119dzie, a wr\u0119cz odwrotnie – b\u0119dzie ich coraz mniej.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie nie mo\u017cna zmusi\u0107 stron do zawarcia uk\u0142adu czy te\u017c jego aktualizacji, je\u017celi zatem proponowane regulacje wejd\u0105 w \u017cycie, to mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce negocjacje prowadzone b\u0119d\u0105 wy\u0142\u0105cznie pozornie. Gdyby\u015bmy natomiast rzeczywi\u015bcie chcieli o\u017cywi\u0107 prawo uk\u0142adowe, to powinni\u015bmy i\u015b\u0107 w kierunku zach\u0119t do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, a nie kar za ich nie zawieranie.<\/p>\n\n\n\n Zdaniem pracodawc\u00f3w na pewno lepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142aby kampania spo\u0142eczna, kt\u00f3ra pomog\u0142aby w zmianie dzisiejszego nastawienia do uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, z jednej strony pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 nim niech\u0119tni, albowiem niczego dzi\u0119ki nim nie zyskuj\u0105, a z drugiej zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, kt\u00f3re w negocjacjach s\u0105 bardzo sztywne ze swoimi \u017c\u0105daniami.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie te\u017c zach\u0119t\u0105 do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c dofinansowania dla przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re wchodz\u0105 w uk\u0142ady zbiorowe, jak chocia\u017cby poprzez wprowadzenie nowych technologii czy te\u017c przekwalifikowania cz\u0119\u015bci kadry. Poza tym zach\u0119t\u0105 mog\u0142yby by\u0107 r\u00f3wnie\u017c postanowienia zezwalaj\u0105ce w pewnym stopniu na regulowanie w nich sytuacji pracownik\u00f3w w spos\u00f3b mniej korzystny, ni\u017c chocia\u017cby czyni to kodeks pracy.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie wielu pracodawc\u00f3w na to liczy\u0142o, lecz w najnowszym projekcie takiego rozwi\u0105zania nie ma. Przewiduje si\u0119 natomiast wr\u0119cz co\u015b odwrotnego, ot\u00f3\u017c postanowienia uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy mniej korzystne dla os\u00f3b nim obj\u0119tych ni\u017c wynikaj\u0105ce z ustawy oraz innych akt\u00f3w wykonawczych maj\u0105 by\u0107 niewa\u017cne z mocy prawa.<\/p>\n\n\n\n A jak nowe propozycje urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy w odniesieniu do uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy oceniaj\u0105 przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Okazuje si\u0119, \u017ce nawet przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych maj\u0105 problem z jednoznaczn\u0105 ocen\u0105 zaproponowanych przez urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy rozwi\u0105za\u0144. Jak bowiem podkre\u015bla Pawe\u0142 Galec, radca w Og\u00f3lnopolskim Porozumieniu Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, niew\u0105tpliwie zastanawiaj\u0105ce jest czy zaproponowane przez urz\u0119dnik\u00f3w resortu pracy rozwi\u0105zania sprawdz\u0105 si\u0119 w praktyce. Pytanie zatem brzmi, czy obowi\u0105zkowe negocjacje w sprawie zawarcia uk\u0142adu zbiorowego pracy nie b\u0119d\u0105 fasadowe i czy taki obowi\u0105zek nie prze\u0142o\u017cy si\u0119 tylko na zwi\u0119kszenie papierologii w dzia\u0142ach kadr.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie wykluczy\u0107 nie mo\u017cna, i\u017c zaproponowane rozwi\u0105zania przyczyni\u0105 si\u0119 do dynamizacji rokowa\u0144 w sprawie zawarcia uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy. Obserwowane s\u0105 w tej kwestii g\u0142osy negatywne, wskazuj\u0105ce, i\u017c b\u0119d\u0105 to negocjacje toczone niejako pod przymusem, jednak\u017ce zak\u0142ada\u0107 nale\u017cy, \u017ce jest tutaj te\u017c sporo miejsca do dyskusji. Trudno zatem zaproponowane rozwi\u0105zania jednoznacznie ocenia\u0107, gdy\u017c dopiero praktyka zapewne wska\u017ce, jak b\u0119d\u0105 one stosowane.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych pozytywnie oceniaj\u0105 wprowadzenie do projektowanej ustawy przepisu przewiduj\u0105cego odpowiedzialno\u015b\u0107 wykroczeniow\u0105 za niedope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w ustawowych. Tego typu regulacje s\u0105 pewnym standardem zabezpieczaj\u0105cym realizacj\u0119 przepis\u00f3w, gdzie kary grzywny czy te\u017c ograniczenia wolno\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 chocia\u017cby w ustawie o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych czy te\u017c w ustawie o zwi\u0105zkach zawodowych, jako sankcje za utrudnianie dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej czy te\u017c przeszkadzanie w prowadzeniu sporu zbiorowego.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie w praktyce jeszcze nikt nie spotka\u0142 si\u0119 z kar\u0105 ograniczenia wolno\u015bci z tego tytu\u0142u, a raczej nak\u0142adane s\u0105 tutaj kary grzywny. Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, i\u017c wykroczenia przewidziane w projekcie nowej ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy maj\u0105 charakter indywidualny, a zatem odpowiedzialno\u015bci podlega osoba fizyczna, zobowi\u0105zana do dope\u0142nienia obowi\u0105zku.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie Joanna Torbe-Jacko podkre\u015bla, i\u017c w ustawowym katalogu nie ma r\u00f3wnowagi w sankcjach i wi\u0119kszo\u015b\u0107 dotyczy pracodawc\u00f3w. Odpowiedzialno\u015bci wykroczeniowej podlega\u0107 natomiast b\u0119dzie konkretna osoba fizyczna, a nie chocia\u017cby pracodawca jako osoba prawna. To mo\u017ce by\u0107 zatem przyk\u0142adowo prezes zarz\u0105du, a je\u015bli upowa\u017cnia on do dzia\u0142ania w kwestii prowadzenia rokowa\u0144 dyrektora dzia\u0142u kadr, to w\u00f3wczas on b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie warto by\u0142oby si\u0119 zastanowi\u0107 nad uporz\u0105dkowaniem takich kwestii, czyli budowaniem systemu upowa\u017cnie\u0144 czy te\u017c zakres\u00f3w obowi\u0105zk\u00f3w, by by\u0142o wiadomo kto za co odpowiada. Obecnie bowiem w wielu przedsi\u0119biorstwach, w przypadku kontaktu ze zwi\u0105zkami zawodowymi, nie jest to niestety uregulowane.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, najnowszy projekt ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych, b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bciow\u0105 implementacj\u0105 do polskiego porz\u0105dku prawnego unijnej dyrektywy w sprawie adekwatnych minimalnych wynagrodze\u0144 w Unii Europejskiej, budzi powa\u017cne obawy ze strony pracodawc\u00f3w. Urz\u0119dnicy resortu pracy zaproponowali bowiem wprowadzenie obowi\u0105zkowych rokowa\u0144 dotycz\u0105cych zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, a za brak wype\u0142nienia takowego obowi\u0105zku, stosowane mia\u0142yby by\u0107 kary grzywny b\u0105d\u017a te\u017c pozbawienia wolno\u015bci. Wielu ekspert\u00f3w nie jest przekonanych co do s\u0142uszno\u015bci takiego rozwi\u0105zania, gdy\u017c negocjacje prowadzone pod przymusem nie zawsze mog\u0105 by\u0107 skuteczne. Tymczasem unijna dyrektywa wyznacza Polsce cel, by\u015bmy zwi\u0119kszyli obj\u0119cie pracownik\u00f3w postanowieniami uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy z obecnych zaledwie 10,0% do 80,0%.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ju\u017c w najbli\u017cszym czasie b\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z przymusem negocjacji uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych oraz karami dla opornych przedsi\u0119biorc\u00f3w. W tym<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6223,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n\n