Okazuje si\u0119, i\u017c zwi\u0105zkowcy w bran\u017cy handlowej szczeg\u00f3lnie mocno licz\u0105 na to, i\u017c pomoc\u0105 dla nich b\u0119d\u0105 nowe przepisy o uk\u0142adach zbiorowych pracy. Zak\u0142adaj\u0105 oni bowiem, i\u017c dzi\u0119ki temu pojawi si\u0119 szansa na uregulowanie zasad dotycz\u0105cych wykonywania pracy w tej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Co zatem wiemy dzi\u015b o bran\u017cy handlu oraz uk\u0142adach zbiorowych pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zasadniczo obecnie obszar handlu jest jednym z najbardziej zaniedbanych pod k\u0105tem uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, gdy\u017c po 1989 roku nie by\u0142y one tutaj po prostu zawierane. Powodem tego by\u0142a g\u0142\u00f3wnie ekspansja zagranicznych sieci handlowych w naszym kraju, dla kt\u00f3rych warunki zatrudnienia pracownik\u00f3w, w standardach wy\u017cszych ni\u017c okre\u015blone w kodeksie pracy, a do tego zwykle prowadz\u0105 w\u0142a\u015bnie zak\u0142adowe uk\u0142ady zbiorowe, nie by\u0142y najwa\u017cniejsze.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla dr Mateusz Warcha\u0142 z Konsorcjum Prawno-Doradczego FOURLEX, w okresie wysokiego bezrobocia, z jakim mieli\u015bmy jeszcze niedawno do czynienia w naszym kraju, pracodawcy nie mieli problemu z pozyskaniem do pracy pracownik\u00f3w w bran\u017cy, nie wymagaj\u0105cej wysokich kwalifikacji, st\u0105d te\u017c w chwili obecnej zbiorowe uk\u0142ady zak\u0142adowe obowi\u0105zuj\u0105 jedynie w kilku sieciach \u201eSpo\u0142em\u201d, a ponadzak\u0142adowego uk\u0142adu tak naprawd\u0119 nie ma.<\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017ca Alfred Bujara, szef NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w bran\u017cy handlowej, niejednokrotnie przedstawiciele pracownik\u00f3w wzywali pracodawc\u00f3w do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych, jednak\u017ce pracodawcy nie byli tym zainteresowani, a organizacje pracodawc\u00f3w, zrzeszaj\u0105ce sieci handlowe, nie poczuwa\u0142y si\u0119 do bycia stron\u0105 takiego\u017c uk\u0142adu.<\/p>\n\n\n\n Tymczasem dzi\u015b wzrost konkurencji, spadek bezrobocia, ale r\u00f3wnie\u017c i naciski ze strony zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych sprawi\u0142y, i\u017c sieci handlowe zacz\u0119\u0142y polepsza\u0107 warunki zatrudnienia, a w tym dotycz\u0105ce wynagrodzenia pracownik\u00f3w. To doprowadzi\u0142o do sytuacji, gdzie warunki pracy w handlu nale\u017c\u0105 dzi\u015b do najbardziej zr\u00f3\u017cnicowanych i zale\u017cnych od kultury prawnej danej sieci handlowej. Przyk\u0142adowo s\u0105 w tej bran\u017cy przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105c do stabilizacji i wzajemnego bezpiecze\u0144stwa pracodawcy oraz pracownik\u00f3w, zatrudniaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie na podstawie um\u00f3w o prac\u0119, ale s\u0105 te\u017c i takie, gdzie przewa\u017caj\u0105 umowy zlecenia. Zdaniem dr Mateusza Warcha\u0142a, niezale\u017cnie od swobody um\u00f3w wydaje si\u0119, i\u017c tego typu decyzje nie powinny mie\u0107 charakteru autonomicznego dla ka\u017cdego pracodawcy i w tym zakresie uk\u0142ady zbiorowe pracy mog\u0142yby stanowi\u0107 element pewnego \u0142adu spo\u0142ecznego w tej bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Zdecydowanie wartym by\u0142oby ograniczenie fluktuacji pracownik\u00f3w, a nawet ich podkradania, poprzez podj\u0119cie pr\u00f3by negocjacji ponadzak\u0142adowego uk\u0142adu zbiorowego pracy. W takim dokumencie mo\u017cna by z powodzeniem uregulowa\u0107 kwestie zwi\u0105zane chocia\u017cby z:<\/p>\n\n\n\n Co zatem sprawi\u0107 mo\u017ce, by uk\u0142ady zbiorowe pracy sta\u0142y si\u0119 bardziej popularne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie pojawi\u0142a si\u0119 zdecydowanie realna szansa na zmiany, a wszystko za spraw\u0105 projektu ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy, kt\u00f3ra stanowi implementacj\u0119 dyrektywy Unii Europejskiej z 19-go pa\u017adziernika 2022 roku w sprawie adekwatnych wynagrodze\u0144 minimalnych w Unii Europejskiej. Ustawa w tym zakresie powinna zacz\u0105\u0107 obowi\u0105zywa\u0107 od 15 listopada roku obecnego i dyrektywa wprowadza mechanizmy pozwalaj\u0105ce pracownikom na otrzymywanie wynagrodzenia, kt\u00f3re zapewnia godne \u017cycie, przy uwzgl\u0119dnieniu koszt\u00f3w utrzymania oraz og\u00f3lnego poziomu wynagrodze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Jednym z wymog\u00f3w dyrektywy unijnej jest to, by 80,0% zak\u0142ad\u00f3w pracy podlega\u0142o uk\u0142adom zbiorowym pracy, st\u0105d te\u017c bran\u017ca handlowa tak naprawd\u0119 nie ma wyboru. Organizacje zrzeszaj\u0105ce pracodawc\u00f3w w sektorze handlu powinny wzi\u0105\u0107 przyk\u0142ad tutaj chocia\u017cby z innych kraj\u00f3w, dla przyk\u0142adu kraj\u00f3w skandynawskich, gdzie uk\u0142ady zbiorowe pracy s\u0105 podstawowym elementem regulowania zbiorowych stosunk\u00f3w pracy w tej\u017ce bran\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Projekt ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy przewiduje, i\u017c zawieranie uk\u0142ad\u00f3w zostanie wyodr\u0119bnione z przepis\u00f3w kodeksu pracy. W tym wzgl\u0119dzie obecne przepisy s\u0105 skomplikowane i zniech\u0119caj\u0105 strony do podejmowania rokowa\u0144 w tym zakresie. Pracodawca co do zasady musi takie rokowania podj\u0105\u0107, lecz rozmowy zazwyczaj nie przynosz\u0105 oczekiwanych przez stron\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 rezultat\u00f3w i rokowania upadaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla dr Mateusz Warcha\u0142, projekt nowych przepis\u00f3w szerzej ni\u017c obecnie okre\u015bla strony uk\u0142adu i przyjmuje rozszerzon\u0105 definicj\u0119 pracodawcy, na kszta\u0142t przepis\u00f3w ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych, co na pewno oceni\u0107 nale\u017cy pozytywnie. Jednocze\u015bnie pozytywnym jest postulat otwartego katalogu spraw uregulowanych w uk\u0142adzie zbiorowym pracy, bo to sprawi, i\u017c przedstawiciele bran\u017cy ustal\u0105 priorytety, kt\u00f3re powinny si\u0119 znale\u017a\u0107 w takim uk\u0142adzie ponadzak\u0142adowym.<\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107, i\u017c obecnie nale\u017cy przes\u0142a\u0107 tre\u015b\u0107 uk\u0142adu w formie pisemnej oraz zarejestrowa\u0107 takowe porozumienie w Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, wed\u0142ug szczeg\u00f3\u0142owo opisanej skomplikowanej procedury. To r\u00f3wnie\u017c ma si\u0119 zmieni\u0107 i z projektu wynika, i\u017c b\u0119dzie wprowadzony obowi\u0105zek wpisu uk\u0142adu do Krajowej Ewidencji Uk\u0142ad\u00f3w Zbiorowych Pracy, co ma polega\u0107 na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego uproszczonych danych na formularzu elektronicznym. Dane te b\u0119d\u0105 mie\u0107 status informacji o charakterze publicznym i ka\u017cdy zainteresowany powinien mie\u0107 do nich dost\u0119p, cho\u0107 sama tre\u015b\u0107 uk\u0142ad\u00f3w b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie w dyspozycji stron go zawieraj\u0105cych. To te strony wed\u0142ug w\u0142asnego uznania b\u0119d\u0105 decydowa\u0142y o ich udost\u0119pnieniu.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze wynika z projektu ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Co do zasady projekt ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy wprowadza r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z pomocy mediatora, co jest spor\u0105 zmian\u0105 w stosunku do obecnie funkcjonuj\u0105cych przepis\u00f3w. Jak bowiem dostrzega dr Mateusz Warcha\u0142, w wielu sieciach handlowych niezadowolenie strony zwi\u0105zkowej z podj\u0119tych rokowa\u0144 ko\u0144czy\u0142o si\u0119 cz\u0119sto wszcz\u0119ciem sporu zbiorowego. Tymczasem wed\u0142ug nowych przepis\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z us\u0142ug mediatora ju\u017c na etapie rokowa\u0144 uk\u0142adu, co mo\u017ce za\u0142agodzi\u0107 wiele sytuacji spornych i pozwoli\u0107 prze\u0142ama\u0107 impas.<\/p>\n\n\n\n Obecne przepisy przewiduj\u0105, i\u017c o rozszerzenie uk\u0142adu zbiorowego pracy wnioskowa\u0107 mog\u0105 jedynie organizacje pracodawc\u00f3w i ponadzak\u0142adowych organizacji zwi\u0105zkowych, kt\u00f3re zawar\u0142y uk\u0142ad. Po zmianach natomiast pro\u015bciej ma by\u0107 zosta\u0107 stron\u0105, a z wnioskiem do ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw pracy o rozszerzenie uk\u0142adu ponadzak\u0142adowego b\u0119d\u0105 si\u0119 zwraca\u0107 wsp\u00f3lnie pracodawca nieobj\u0119ty \u017cadnym uk\u0142adem oraz dzia\u0142aj\u0105ca u niego organizacja zwi\u0105zkowa.<\/p>\n\n\n\n Aby rzeczywi\u015bcie uk\u0142ady zbiorowe pracy sta\u0142y si\u0119 bardziej popularne nale\u017ca\u0142oby w \u015blad za nowymi przepisami pomy\u015ble\u0107 o zach\u0119tach dla pracodawc\u00f3w do zawierania uk\u0142ad\u00f3w. W tym kontek\u015bcie, jak podkre\u015bla Alfred Bujara, przedstawiciele NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d maj\u0105 kilka propozycji, a w\u015br\u00f3d nich to, by sieci handlowe, kt\u00f3re nie zawr\u0105 uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, nie mog\u0142y korzysta\u0107 z funduszy europejskich czy te\u017c polskich \u015brodk\u00f3w publicznych. Innym rozwi\u0105zaniem mog\u0142oby by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pozbawienie mo\u017cliwo\u015bci korzystania z ulg podatkowych.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie, gdy nie dojdzie do zawarcia uk\u0142adu zbiorowego pracy na szczeblu krajowym, powinien do tego doprowadzi\u0107 resort pracy. Obecne przepisy nie zabraniaj\u0105 ministerstwu zawierania takich porozumie\u0144 z partnerami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n\n\n\n A jak przedstawiciele pracodawc\u00f3w oceniaj\u0105 nowe zasady dotycz\u0105ce uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy w kontek\u015bcie dzia\u0142alno\u015bci bran\u017cy handlowej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W kontek\u015bcie stanowiska przedstawicieli pracodawc\u00f3w Renata Juszkiewicz, prezes Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji podkre\u015bla, i\u017c organizacja ta nie jest reprezentantem ca\u0142ego handlu, a stron\u0105 w ponadzak\u0142adowych uk\u0142adach zbiorowych pracy powinna by\u0107 Konfederacja Lewiatan.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym aspekcie Robert Lisicki, dyrektor departamentu pracy w Konfederacji Lewiatan podkre\u015bla, i\u017c nowe przepisy dotycz\u0105ce uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy mog\u0105 faktycznie wiele zmieni\u0107 w zakresie dzia\u0142alno\u015bci bran\u017cy handlowej. Warto jednak\u017ce ustali\u0107, dlaczego do tej pory uk\u0142ady zbiorowe pracy nie by\u0142y tutaj zawierane, gdy\u017c zdaniem pracodawc\u00f3w w sporej mierze dotyczy\u0142y one kwestii, kt\u00f3re s\u0105 ustalane w drodze regulamin\u00f3w, a w ich uchwalaniu bior\u0105 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 przedstawiciele zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. W tym zakresie mowa jest chocia\u017cby o organizacji pracy czy te\u017c wynagradzaniu. Jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c przymuszanie pracodawc\u00f3w do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy nie jest dobrym pomys\u0142em, bowiem tutaj nale\u017ca\u0142oby raczej budowa\u0107 kultur\u0119 zaufania do takich regulacji, a nie przymusu ich wprowadzania.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c nowy projekt ustawy o uk\u0142adach zbiorowych pracy, b\u0119d\u0105cy implementacj\u0105 do polskiego porz\u0105dku prawnego przepis\u00f3w unijnej dyrektywy dotycz\u0105cej adekwatnych wynagrodze\u0144 minimalnych w Unii Europejskiej, powinien wej\u015b\u0107 w \u017cycie jesieni\u0105 bie\u017c\u0105cego roku. Przewiduje on do\u015b\u0107 zasadnicze zmiany w kontek\u015bcie tworzenia, negocjowania oraz funkcjonowania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy w Polsce, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na ca\u0142y rynek pracy. Jednocze\u015bnie bran\u017c\u0105, kt\u00f3ra najbardziej opiera\u0142a si\u0119 do tej pory powstawaniu jakichkolwiek uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy, jest bran\u017ca handlowa, gdzie w czasach wysokiego poziomu bezrobocia i dost\u0119pno\u015bci kadr przedstawiciele sieci handlowych nie mieli problemu z pozyskaniem r\u0105k do pracy, a tym samym uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy r\u00f3wnie\u017c nie zawierali, bowiem nie by\u0142y im one potrzebne. Obecnie natomiast, wskutek wzrostu konkurencji oraz spadku bezrobocia i nacisku ze strony zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych okazuje si\u0119, i\u017c uk\u0142ady zbiorowe pracy mog\u0105 w bran\u017cy handlowej r\u00f3wnie\u017c mie\u0107 swoje miejsce. Wiele zale\u017cy jednak tutaj od negocjacji pomi\u0119dzy pracodawcami i pracownikami oraz woli obu stron do zawarcia takowych porozumie\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Okazuje si\u0119, i\u017c zwi\u0105zkowcy w bran\u017cy handlowej szczeg\u00f3lnie mocno licz\u0105 na to, i\u017c pomoc\u0105 dla nich b\u0119d\u0105 nowe przepisy o<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n\n