{"id":6133,"date":"2024-03-14T18:02:41","date_gmt":"2024-03-14T18:02:41","guid":{"rendered":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/?p=6133"},"modified":"2024-03-14T18:02:42","modified_gmt":"2024-03-14T18:02:42","slug":"problemy-z-cyfryzacja-podstepowan-pobytowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/problemy-z-cyfryzacja-podstepowan-pobytowych\/","title":{"rendered":"Problemy z cyfryzacj\u0105 podst\u0119powa\u0144 pobytowych"},"content":{"rendered":"\n

Okazuje si\u0119, i\u017c zaproponowana obecnie cyfryzacja post\u0119powa\u0144 pobytowych dla obcokrajowc\u00f3w wymaga wielu zmian. Powa\u017cnym problemem jest tutaj chocia\u017cby udzia\u0142 pe\u0142nomocnik\u00f3w, awarie systemu czy te\u017c podpis elektroniczny. Bez istotnych zmian w tym zakresie spodziewa\u0107 si\u0119 zatem nale\u017cy wr\u0119cz parali\u017cu post\u0119powa\u0144 pobytowych dla obcokrajowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Co zatem jest istotne w kontek\u015bcie cyfryzacji post\u0119powa\u0144 pobytowych dla obcokrajowc\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciele organizacji pracodawc\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105 liczne zastrze\u017cenia do rz\u0105dowego projektu nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, a najwi\u0119cej krytycznych uwag dotyczy przede wszystkim szczeg\u00f3\u0142\u00f3w zmiany polegaj\u0105cej na elektronizacji post\u0119powa\u0144 legalizuj\u0105cych pobyt obcokrajowc\u00f3w w naszym kraju. Obecnie bowiem wnioski pobytowe sk\u0142adane s\u0105 w postaci papierowej, a po zmianach ich obs\u0142uga b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0107 za po\u015brednictwem Modu\u0142u Obs\u0142ugi Spraw (tak zwany system MOS).<\/p>\n\n\n\n

Jak dostrzega Przemys\u0142aw Ciszek, radca prawny oraz partner zarz\u0105dzaj\u0105cy w Kancelarii C&C Chakowski & Ciszek, system MOS funkcjonuje obecnie jako pomocnicze narz\u0119dzie do wype\u0142niania i drukowania wniosk\u00f3w pobytowych, a zatem nie jest to narz\u0119dzie zupe\u0142nie nowe. Tym niemniej jednak wymaga ono jeszcze sporo pracy i udoskonale\u0144. W zwi\u0105zku z tym, i\u017c system mia\u0142by by\u0107 wykorzystywany do wype\u0142niania wniosku przez samych cudzoziemc\u00f3w, powinien chocia\u017cby zosta\u0107 przet\u0142umaczony na kilka j\u0119zyk\u00f3w, by unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w wynikaj\u0105cych z niedostatecznego zrozumienia tre\u015bci dokumentu wygenerowanego przy jego pomocy.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym temacie przedstawiciele Zwi\u0105zku Pracodawc\u00f3w Business Center Club (BCC) podkre\u015blaj\u0105, i\u017c zaproponowana procedura nie jest czytelna i transparentna zar\u00f3wno dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, jak i tym bardziej dla cudzoziemc\u00f3w. Zdaniem Joanny Torbe-Jacko, adwokata z Kancelarii Torbe i Partnerzy oraz ekspertki BCC do spraw prawa pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, jak i przewodnicz\u0105cej roboczego zespo\u0142u legalizacji pobytu i zatrudnienia w Biurze Rzecznika Ma\u0142ych i \u015arednich Przedsi\u0119biorstw, nowa procedura w \u017cadnym wypadku nie b\u0119dzie prowadzi\u0142a do przyspieszenia post\u0119powa\u0144 legalizacyjnych, a jednocze\u015bnie po stronie urz\u0119dnik\u00f3w wygeneruje jeszcze wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 pracy.<\/p>\n\n\n\n

Skutek taki wyniknie przede wszystkim st\u0105d, i\u017c pomimo z\u0142o\u017cenia wniosku w formie elektronicznej, ka\u017cdy cudzoziemiec b\u0119dzie musia\u0142 zosta\u0107 odr\u0119bnym pismem wezwany do stawiennictwa, chocia\u017cby w celu pobrania od niego odcisk\u00f3w linii papilarnych i wzoru podpisu. W kwestii tej zdecydowanie lepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby przerzucenie obowi\u0105zku pobierania odcisk\u00f3w linii papilarnych chocia\u017cby na organy gminy.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie, zdaniem przedstawicieli BCC, brakuje r\u00f3wnie\u017c terminu dla urz\u0119du do wezwania cudzoziemca do osobistego stawiennictwa po z\u0142o\u017ceniu wniosku, co sprawi, i\u017c procedura legalizacji pobytu b\u0119dzie rozci\u0105gni\u0119ta w czasie, bez \u017cadnych gwarancji zako\u0144czenia jej w rozs\u0105dnym terminie. Z projektu nie wynika r\u00f3wnie\u017c w jakim terminie wojewoda wystawi urz\u0119dowe po\u015bwiadczenie odbioru wniosku, a w tej kwestii cudzoziemiec nie powinien pozostawa\u0107 w niepewno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Co jeszcze jest istotnym problemem w kontek\u015bcie elektronizacji post\u0119powa\u0144 legalizacyjnych obcokrajowc\u00f3w, zdaniem przedstawicieli pracodawc\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pracodawcy zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119, i\u017c obecnie system MOS jest wci\u0105\u017c systemem niedopracowanym i brakuje w nim chocia\u017cby funkcji \u015bledzenia statusu sprawy. Ponadto MOS jest te\u017c systemem niebywale sformalizowanym, stwarzaj\u0105cym bariery do sk\u0142adania wniosk\u00f3w t\u0105 drog\u0105. Pracodawcy maj\u0105 wi\u0119c obawy czy kwestie te zostan\u0105 zmienione, co jest konieczne w celu realnej poprawy sytuacji zwi\u0105zanej z uzyskiwaniem zezwole\u0144 pobytowych.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie system MOS wymaga wype\u0142nienia wszystkich p\u00f3l wniosku w spos\u00f3b bardzo szczeg\u00f3\u0142owy, bez formy opisowej, co mo\u017ce spowodowa\u0107 niez\u0142o\u017cenie takiego wniosku w og\u00f3le. Warto bowiem wiedzie\u0107, i\u017c obecnie cz\u0119sto pozostawia si\u0119 okre\u015blone pola do wype\u0142nienia dopiero po zasi\u0119gni\u0119ciu informacji w urz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla Przemys\u0142aw Ciszek, obecnie nie do ko\u0144ca zrozumia\u0142a jest ca\u0142a struktura portalu, a w szczeg\u00f3lno\u015bci role poszczeg\u00f3lnych jego u\u017cytkownik\u00f3w. W praktyce wiele wniosk\u00f3w wype\u0142nianych jest przez osoby, kt\u00f3re us\u0142ugowo zajmuj\u0105 si\u0119 reprezentowaniem cudzoziemc\u00f3w w post\u0119powaniach pobytowych, a tymczasem w MOS nie ma rodzaju konta dedykowanego pe\u0142nomocnikom. W tym kontek\u015bcie na problem braku dost\u0119pno\u015bci portalu dla pe\u0142nomocnik\u00f3w zwracaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 przedstawiciele BCC oraz Konfederacji Lewiatan, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c jest to sytuacja niedopuszczalna, bowiem pozbawia ona cudzoziemc\u00f3w mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z pomocy pe\u0142nomocnika podczas procedury legalizacji jego pobytu.<\/p>\n\n\n\n

Tak naprawd\u0119 powa\u017cny problem pojawi chocia\u017cby si\u0119 w sytuacji zezwolenia na pobyt i prac\u0119, gdzie jednym z za\u0142\u0105cznik\u00f3w do wniosku pobytowego jest dokument wype\u0142niany przez przysz\u0142ego pracodawc\u0119. Za\u0142\u0105cznik ten w systemie MOS jest elementem sk\u0142adowym g\u0142\u00f3wnego wniosku i obecnie cudzoziemcy wype\u0142niaj\u0105 oraz drukuj\u0105 za po\u015brednictwem MOS sam wniosek, a nast\u0119pnie podpisuj\u0105 go, z czego za\u0142\u0105cznik podpisany przez pracodawc\u0119 jest dostarczany w formie papierowej odr\u0119bnie.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi natomiast procedura ca\u0142a mia\u0142aby by\u0107 elektroniczna to nie wiadomo, czy cudzoziemiec powinien zaprosi\u0107 kogo\u015b ze strony pracodawcy do wype\u0142nienia tego za\u0142\u0105cznika po zalogowaniu si\u0119 na jego konto, czy te\u017c za\u0142\u0105cznik powinien by\u0107 dostarczony w inny spos\u00f3b. Je\u017celi wszystko to ma by\u0107 czynione za po\u015brednictwem systemu elektronicznego, to by\u0107 mo\u017ce pracodawcy b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0107 odr\u0119bnych kont do uzupe\u0142niania za\u0142\u0105cznik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

O czym jeszcze warto pami\u0119ta\u0107 w kontek\u015bcie potencjalnych problem\u00f3w z elektronizacj\u0105 post\u0119powa\u0144 pobytowych w Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ot\u00f3\u017c generalnie do\u015b\u0107 krytyczna ocena ze strony pracodawc\u00f3w dotyczy r\u00f3wnie\u017c propozycji, by cudzoziemiec sygnowa\u0142 wniosek z u\u017cyciem podpisu elektronicznego b\u0105d\u017a te\u017c z u\u017cyciem profilu zaufanego. Przedstawiciele BCC podkre\u015blaj\u0105 bowiem, i\u017c pozyskanie tych podpis\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 posiadania ju\u017c numeru PESEL.<\/p>\n\n\n\n

Projektodawca owych rozwi\u0105za\u0144 niestety nie dostrzega, i\u017c w praktyce cudzoziemcy maj\u0105 problem z pozyskaniem numeru PESEL, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00f3wczas, gdy nie posiadaj\u0105 meldunku w naszym kraju. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku, gdy cudzoziemiec nie posiada wa\u017cnego dokumentu podr\u00f3\u017cy b\u0105d\u017a innego dokumentu stwierdzaj\u0105cego to\u017csamo\u015b\u0107 i obywatelstwo. Tymczasem taka zmiana przepis\u00f3w tak naprawd\u0119 wy\u0142\u0105czy z mo\u017cliwo\u015bci legalizacji pobytu t\u0119 grup\u0119 cudzoziemc\u00f3w, kt\u00f3ra nie posiada numeru PESEL.<\/p>\n\n\n\n

W tym kontek\u015bcie przedstawiciele Konfederacji Lewiatan proponuj\u0105, by umo\u017cliwi\u0107 z\u0142o\u017cenie elektronicznego wniosku bez podpisu, pod warunkiem uzupe\u0142nienia tego braku formalnego podczas osobistego stawiennictwa w urz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n

Przedstawiciele pracodawc\u00f3w podkre\u015blaj\u0105, i\u017c tak naprawd\u0119 nie powinno si\u0119 zupe\u0142nie rezygnowa\u0107 z papierowej formy wniosku pobytowego. Tymczasem projekt nowelizacji ustawy o cudzoziemcach co do zasady ca\u0142kowicie pozbawia mo\u017cliwo\u015bci zalegalizowania pobytu przez cudzoziemc\u00f3w dotkni\u0119tych wykluczeniem cyfrowym, co zw\u0142aszcza mo\u017ce dotyczy\u0107 os\u00f3b starszych i niepe\u0142nosprawnych.<\/p>\n\n\n\n

Generalnie wprowadzenie wy\u0142\u0105cznie elektronicznej formy wniosku winno by\u0107 poprzedzone zorganizowaniem dost\u0119pu dla ka\u017cdego cudzoziemca do sprz\u0119tu, kt\u00f3ry by mu to umo\u017cliwia\u0142, chocia\u017cby we w\u0142a\u015bciwych urz\u0119dach. Poza tym nale\u017ca\u0142oby zapewni\u0107 pomoc urz\u0119dnikom b\u0105d\u017a te\u017c asystentom podczas ca\u0142ej procedury sk\u0142adania wniosku, a takie rozwi\u0105zanie z kolei wi\u0105\u017ce si\u0119 z dodatkowymi kosztami i wi\u0119kszym nak\u0142adem pracy po stronie urz\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Niew\u0105tpliwie te\u017c wa\u017cne jest to, i\u017c ca\u0142kowite wykluczenie \u015bcie\u017cki papierowej w sytuacji, gdy system nie b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 jeszcze poprawnie, b\u0105d\u017a te\u017c w przypadku awarii, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do utraty prawa cudzoziemca do przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze wzgl\u0119du na niez\u0142o\u017cenie wniosku w formie elektronicznej w ostatnim dniu legalnego pobytu, co z kolei stanowi\u0107 b\u0119dzie parali\u017c post\u0119powa\u0144 pobytowych.<\/p>\n\n\n\n

Warto jeszcze pami\u0119ta\u0107, i\u017c rz\u0105dowy projekt nowelizacji ustawy o cudzoziemcach przewiduje jeszcze inne rozwi\u0105zania, kt\u00f3re maj\u0105 stanowi\u0107 u\u0142atwienie dla cudzoziemc\u00f3w, jak chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n