{"id":5946,"date":"2023-10-16T09:28:00","date_gmt":"2023-10-16T09:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/?p=5946"},"modified":"2023-10-06T17:44:56","modified_gmt":"2023-10-06T17:44:56","slug":"czy-wzrosnie-wysokosc-rekompensat-za-mobbing","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szukampracy.pl\/blog\/czy-wzrosnie-wysokosc-rekompensat-za-mobbing\/","title":{"rendered":"Czy wzro\u015bnie wysoko\u015b\u0107 rekompensat za mobbing"},"content":{"rendered":"\n

Jak powszechnie wiadomo wysoko\u015b\u0107 odszkodowa\u0144 za mobbing nie jest obecnie zbyt du\u017ca w polskich realiach. Tymczasem s\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego orzekli, i\u017c zado\u015b\u0107uczynienie dla pracownika za to, \u017ce by\u0142 n\u0119kany w godzinach pracy, ma by\u0107 nie tylko dotkliwe dla pracodawcy, lecz r\u00f3wnie\u017c satysfakcjonuj\u0105ce dla ofiary mobbingu. Zatem nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107, czy mo\u017cliwy jest wzrost wysoko\u015bci rekompensat z tytu\u0142u w\u0142a\u015bnie mobbingu.<\/p>\n\n\n\n

Jak zatem podej\u015b\u0107 obecnie do zagadnienia wysoko\u015bci odszkodowa\u0144 z tytu\u0142u mobbingu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Generalnie s\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego orzekli w wyroku z 4 lipca 2023 roku (sygn., akt III PSKP 11\/22), i\u017c zado\u015b\u0107uczynienie dla pracownika za to, \u017ce by\u0142 n\u0119kany w godzinach pracy, ma by\u0107 nie tylko dotkliwe dla pracodawcy, lecz r\u00f3wnie\u017c satysfakcjonuj\u0105ce dla ofiary mobbingu. Sprawa, na podstawie kt\u00f3rej takie stanowisko przyj\u0119li s\u0119dziowie, mia\u0142a miejsce w pewnym przedsi\u0119biorstwie, gdzie w pracy pojawi\u0142y si\u0119 dwie m\u0142ode kole\u017canki. Wkr\u00f3tce nawi\u0105za\u0142y one bli\u017cszy kontakt z brygadzistami organizuj\u0105cymi prac\u0119 za\u0142\u00f3g poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142\u00f3w i kr\u00f3tko po tym zatrudniona ponad 10 lat wcze\u015bniej pracownica zacz\u0119\u0142a by\u0107 odsy\u0142ana do pracy w innych wydzia\u0142ach przedsi\u0119biorstwa, gdzie warunki pracy by\u0142y znacznie trudniejsze. Tymczasem m\u0142odsze kole\u017canki cz\u0119sto korzysta\u0142y z przerw i mog\u0142y sobie wybiera\u0107, gdzie chc\u0105, a gdzie nie chc\u0105 pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

W sytuacji, gdy pracownica z d\u0142u\u017cszym sta\u017cem nie godzi\u0142a si\u0119 na takie oddelegowania, prze\u0142o\u017cony stwierdzi\u0142, \u017ce ma \u201ezasuwa\u0107 do pracy i nie marudzi\u0107\u201d, a gdy zemdla\u0142a w czasie wykonywania tej pracy w innym miejscu, w\u00f3wczas prze\u0142o\u017cony oznajmi\u0142, i\u017c go to nie interesuje, ma nie udawa\u0107 i i\u015b\u0107 do pracy. Prze\u0142o\u017cony ten nie zgadza\u0142 si\u0119 na zwolnienie jej od ci\u0119\u017cszej pracy czy te\u017c wcze\u015bniejsze wyj\u015bcie, a przy innych zatrudnionych twierdzi\u0142, \u017ce ona symuluje, poniewa\u017c nie chce jej si\u0119 pracowa\u0107. Zdarza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, i\u017c prze\u0142o\u017cony krzycza\u0142 na pracownic\u0119 w hali produkcyjnej i powiedzia\u0142 jej te\u017c, aby si\u0119 nie obija\u0142a, bo to jej i tak nie pomo\u017ce. Niestety bywa\u0142o, \u017ce kobieta p\u0142aka\u0142a w miejscu pracy, a ju\u017c szczeg\u00f3lnie, gdy m\u0142odsze kole\u017canki na\u015bmiewa\u0142y si\u0119 z niej po tym, jak poskar\u017cy\u0142a si\u0119 prze\u0142o\u017conemu na gorsze traktowanie.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko to razem spowodowa\u0142o u tej pracownicy pogorszenie stanu zdrowia, kt\u00f3re sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na d\u0142ugotrwa\u0142ym zwolnieniu lekarskim, a po jego zako\u0144czeniu pracodawca wr\u0119czy\u0142 jej wypowiedzenie, zgodnie z kodeksem pracy.<\/p>\n\n\n\n

W powy\u017cszym kontek\u015bcie pozew o 45.000,00 z\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia za mobbing trafi\u0142 do s\u0105du kilka lat p\u00f3\u017aniej, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w wyniku gorszego traktowania kobiet\u0119 m\u0119czy bezsenno\u015b\u0107, ma problemy z koncentracj\u0105 i nie radzi sobie w pracy oraz w domu oraz ma przewlek\u0142\u0105 depresj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jak zatem do owego pozwu odnie\u015bli si\u0119 s\u0119dziowie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie z\u0142o\u017conego pozwu s\u0119dziowie S\u0105du Rejonowego uznali go za s\u0142uszny i przyznali oczekiwan\u0105 kwot\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia. W wyniku z kolei apelacji pracodawcy, S\u0105d Okr\u0119gowy oddali\u0142 jej roszczenia. S\u0119dziowie S\u0105du Apelacyjnego uznali, i\u017c sam fakt nawi\u0105zania relacji mi\u0119dzy kole\u017cankami w pracy, a prze\u0142o\u017conymi pow\u00f3dki nie przes\u0105dza o gorszym traktowaniu pracownicy. W\u00f3wczas spraw\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 S\u0105d Najwy\u017cszy i w wyroku z 23 stycznia 2018 roku (sygn. akt III PK 13\/17) uchyli\u0142 niekorzystny dla pracownicy wyrok oraz odes\u0142a\u0142 spraw\u0119 do ponownego rozstrzygni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

W\u00f3wczas s\u0119dziowie S\u0105du Okr\u0119gowego uznali roszczenia pracownicy za uzasadnione, jednocze\u015bnie znacz\u0105co zmniejszaj\u0105c jednak kwot\u0119 przyznanego jej zado\u015b\u0107uczynienia. S\u0119dziowie podkre\u015blili, i\u017c zado\u015b\u0107uczynienie powinno wynosi\u0107 10.000,00 z\u0142 jako r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 pensji za 5 miesi\u0119cy pracy. S\u0119dziowie podkre\u015blili jednocze\u015bnie, \u017ce taka kwota stanowi\u0142a ekonomicznie odczuwaln\u0105 warto\u015b\u0107, nie prowadz\u0105c do nieuzasadnionego wzbogacenia pow\u00f3dki. Jednocze\u015bnie zwr\u00f3cili oni uwag\u0119, i\u017c pracownica nie skorzysta\u0142a z funkcjonuj\u0105cej w tym przedsi\u0119biorstwie infolinii antymobbingowej.<\/p>\n\n\n\n

Sprawa ponownie trafi\u0142a do S\u0105du Najwy\u017cszego i ten w wyroku z 4 lipca 2023 roku (sygn. akt III PSKP 11\/22) rozstrzygn\u0105\u0142 spraw\u0119 bez ponownego odsy\u0142ania jej do S\u0105du Okr\u0119gowego. Z wyroku wywnioskowa\u0107 mo\u017cna, i\u017c s\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego za w\u0142a\u015bciw\u0105 kwot\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia uznali \u017c\u0105dane 45.000,00 z\u0142 przyznane pracownicy przed laty przez S\u0105d Rejonowy, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c wysoko\u015b\u0107 zado\u015b\u0107uczynienia powinna by\u0107 tak kszta\u0142towana, aby z jednej strony stanowi\u0142a odzwierciedlenie doznanego uszczerbku, za\u015b z drugiej strony, pomimo braku mo\u017cliwo\u015bci odzyskania zdrowia przez ofiar\u0105 mobbingu, by\u0142o dla niej zauwa\u017calne i przynios\u0142o satysfakcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

S\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego podkre\u015blili ponadto, i\u017c \u015bwiadczenie w wysoko\u015bci 10.000,00 z\u0142 nie spe\u0142nia swojej ustawowej roli, bowiem mobbing trwa\u0142 7 miesi\u0119cy, a jego skutki zdrowotne pow\u00f3dka odczuwa\u0142a przez kolejne 2 lata. S\u0119dziowie stwierdzili ponadto, i\u017c takie zado\u015b\u0107uczynienie nie spe\u0142nia funkcji penalizacyjno-prewencyjnej, albowiem nie jest dla pracodawcy odczuwaln\u0105 kar\u0105 za tolerowanie praktyk mobbingowych w miejscu pracy i nie sk\u0142ania do zapobiegania temu zjawisku.<\/p>\n\n\n\n

Jak zatem oceni\u0107 takie podej\u015bcie s\u0105du i jego stanowisko w odniesieniu do kwoty przyznanego zado\u015b\u0107uczynienia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jak zauwa\u017ca prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk z kancelarii Sobczyk i Wsp\u00f3\u0142pracownicy, jest to bardzo interesuj\u0105ce orzeczenie, gdy\u017c s\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego do funkcji penalizacyjno-prewencyjnej zado\u015b\u0107uczynienia za mobbing dopisali nowy przymiotnik, w postaci satysfakcji poszkodowanego mobbingiem z przyznanego mu \u015bwiadczenia. Stanowi to ewidentne odej\u015bcie od dotychczasowej praktyki s\u0105d\u00f3w powszechnych, kt\u00f3re zak\u0142ada\u0142y, i\u017c ofiara mobbingu nie mo\u017ce wzbogaci\u0107 si\u0119 na rekompensacie za takie traktowanie.<\/p>\n\n\n\n

Jak podkre\u015bla z kolei dr Dominika Dorre-Kolasa z kancelarii Raczkowski, jednocze\u015bnie orzeczenie takie nie oznacza, i\u017c gdy pracownik stwierdzi, \u017ce satysfakcjonuj\u0105c\u0105 dla niego kwot\u0105 b\u0119dzie 1.000.000,00 z\u0142 odszkodowania, to s\u0105d pracy tyle mu przyzna. Niew\u0105tpliwie s\u0105dy nadal powinny bra\u0107 pod uwag\u0119 rozmiar doznanych krzywd przy wycenie zado\u015b\u0107uczynienia za mobbing, jednak mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, i\u017c je\u015bli pracownik rozs\u0105dnie wyceni roszczenia, s\u0105d nie b\u0119dzie ju\u017c musia\u0142 szuka\u0107 innych metod wyliczenia w\u0142a\u015bciwej w danej sytuacji kwoty.<\/p>\n\n\n\n

Zdaniem Katarzyny Sarek-Sadurskiej z kancelarii Deloitte Legal, s\u0119dziowie S\u0105du Najwy\u017cszego podkre\u015blili, i\u017c zado\u015b\u0107uczynienie nie powinno by\u0107 symboliczne, lecz nadal nie mo\u017ce by\u0107 ono nieadekwatnie wysokie. Je\u017celi bowiem o wysoko\u015bci kwoty zado\u015b\u0107uczynienia mia\u0142oby decydowa\u0107 jedynie \u017c\u0105danie powoda, to mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do nadu\u017cywania tych \u017c\u0105da\u0144, zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119 najnowsz\u0105 nowelizacj\u0119 ustawy o kosztach s\u0105dowych, zwalniaj\u0105c\u0105 pracownik\u00f3w od ponoszenia op\u0142at s\u0105dowych od pozw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To za\u015b w po\u0142\u0105czeniu z niepe\u0142n\u0105 interpretacj\u0105 tego\u017c wyroku prowadzi\u0107 mo\u017ce do wnoszenia pozw\u00f3w o kwoty nieadekwatne i wyg\u00f3rowane, co b\u0119dzie z kolei bardzo powa\u017cnym wyzwaniem dla pracodawc\u00f3w. W praktyce natomiast znaczne zwi\u0119kszenie zas\u0105dzonych kwot zado\u015b\u0107uczynie\u0144 powodowa\u0107 mo\u017ce po stronie pracodawc\u00f3w wi\u0119ksz\u0105 ch\u0119\u0107 do regresu tych \u015bwiadcze\u0144 od sprawc\u00f3w mobbingu.<\/p>\n\n\n\n

Jakie zatem s\u0105 zasady naliczania wysoko\u015bci zado\u015b\u0107uczynienia wed\u0142ug nowej interpretacji s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zasadniczo kryteria, jakie zdaniem s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przy wycenie zado\u015b\u0107uczynienia, to chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n