Kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe do 11 kwietnia 2023 roku musia\u0142y dostosowa\u0107 si\u0119 do nowych przepis\u00f3w. Praktyka pokazuje jednak, i\u017c wiele z tych instytucji nadal odwo\u0142uje si\u0119 do starych i niekoniecznie prawid\u0142owych rozwi\u0105za\u0144. Tymczasem konsekwencje takowych zaniedba\u0144 ponosi\u0107 mog\u0105 nie tylko zarz\u0105dy owych kas, lecz r\u00f3wnie\u017c wszyscy cz\u0142onkowie.<\/p>\n\n\n\n
Co zatem wiemy o praktycznych aspektach nowych zasad funkcjonowania kas zapomogowo-po\u017cyczkowych w Polsce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W praktyce okazuje si\u0119, i\u017c znaczna cz\u0119\u015b\u0107 kas zapomogowo-po\u017cyczkowych (KZP) jedynie pozornie przeprowadzi\u0142a reform\u0119, mianowicie wykonuj\u0105c dwie wymagane czynno\u015bci, czyli uzyskuj\u0105c numer REGON i dostosowuj\u0105c statut do nowych zasad. Z analizy wynika jednak, i\u017c mamy do czynienia jedynie z teoretycznym reformowaniem statut\u00f3w, bowiem wiele zarz\u0105d\u00f3w kas nie dochowa\u0142o staranno\u015bci i pozostawi\u0142o sprzeczne b\u0105d\u017a te\u017c niedopuszczalne rozwi\u0105zania organizacyjne, prawne czy te\u017c finansowe, kt\u00f3re nadal wymagaj\u0105 korekty.<\/p>\n\n\n\n Niestety jednak nikt tego nie weryfikuje i w wielu kasach panuje przekonanie, \u017ce nawet je\u015bli przygotowane zapisy s\u0105 skrajnie niepoprawne czy te\u017c niekorzystne b\u0105d\u017a nawet niebezpieczne dla cz\u0142onk\u00f3w, to walne zgromadzenie i tak je przyjmie. Bezkarno\u015b\u0107 taka b\u0119dzie mia\u0142a jednak taki sw\u00f3j fina\u0142, i\u017c w przypadku losowej kontroli b\u0105d\u017a te\u017c ujawnionych innych nieprawid\u0142owo\u015bci i wej\u015bcia w sp\u00f3r s\u0105dowy, zostanie przeprowadzona realna analiza istniej\u0105cych zapis\u00f3w i por\u00f3wnanie ich ze standardami wymaganymi ustaw\u0105. Tymczasem za ujawnienie nieprawid\u0142owo\u015bci konsekwencje ponios\u0105 tw\u00f3rcy takowych zapis\u00f3w, a ucierpi\u0105 wszyscy cz\u0142onkowie kasy.<\/p>\n\n\n\n Jakie zatem b\u0142\u0119dy s\u0105 najcz\u0119\u015bciej pope\u0142niane w kontek\u015bcie niedostosowania do nowych przepis\u00f3w o KZP?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nowe przepisy odno\u015bnie do funkcjonowania KZP wprowadzi\u0142a ustawa z 11 sierpnia 2021 roku o kasach zapomogowo-po\u017cyczkowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1666, zwana dalej ustaw\u0105 o KZP). W tym kontek\u015bcie jednym z elementarnych b\u0142\u0119d\u00f3w jest nadal r\u00f3\u017cnicowanie pracownik\u00f3w ze wzgl\u0119du na form\u0119 zatrudnienia. Niestety wielu kadrowym wci\u0105\u017c nie mie\u015bci si\u0119 w g\u0142owie, i\u017c cz\u0142onkiem KZP mog\u0142aby zosta\u0107 osoba wykonuj\u0105ca prac\u0119 na podstawie umowy zlecenia, czego wynikiem jest to, i\u017c w licznych statutach KZP katalog cz\u0142onk\u00f3w ograniczony jest jedynie do os\u00f3b pracuj\u0105cych na umow\u0119 o prac\u0119 na czas nieokre\u015blony. Tymczasem przepisy nowej ustawy o KZP zr\u00f3wna\u0142y pod wzgl\u0119dem praw wszystkie osoby fizyczne wykonuj\u0105ce prac\u0119 za wynagrodzeniem, bez wzgl\u0119du na form\u0119 i rodzaj zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n Zatem zgodnie z obecnym prawem nie ma mo\u017cliwo\u015bci ograniczenia cz\u0142onkostwa w KZP jedynie dla pracownik\u00f3w etatowych. Nale\u017cy jednoznacznie podkre\u015bli\u0107, i\u017c bezpodstawne ograniczenia zawarte w statusach KZP odno\u015bnie do cz\u0142onkostwa jedynie dla pracownik\u00f3w etatowych, nie ma uzasadnienia ani w ustawach, ani w Konstytucji RP, ani w umowach mi\u0119dzynarodowych, a wr\u0119cz przeciwnie, jest mniej korzystne od obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w, co powoduje, \u017ce jest sprzeczne z zasadami kodeksu pracy. Je\u017celi nawet zatem w praktyce taki zapis umieszczony zosta\u0142by w statucie KZP (bowiem tych statut\u00f3w \u017caden urz\u0105d czy te\u017c s\u0105d nie czyta b\u0105d\u017a nie rejestruje, ani nie zatwierdza) to b\u0119dzie on bezprawny, nieskuteczny i traktowany jako nieby\u0142y. Zatem prawid\u0142owo nale\u017ca\u0142oby taki zapis usun\u0105\u0107, b\u0105d\u017a te\u017c dostosowa\u0107, stosuj\u0105c w\u0142a\u015bciwe brzmienie wynikaj\u0105ce z art. 2 ustawy o KZP.<\/p>\n\n\n\n Kolejn\u0105 istotn\u0105 kwesti\u0105 jest odwr\u00f3cenie obowi\u0105zk\u00f3w samych cz\u0142onk\u00f3w i spos\u00f3b pozyskiwania \u015brodk\u00f3w przez KZP. Niegdy\u015b bowiem podstawowym kana\u0142em transferowania \u015brodk\u00f3w by\u0142y wp\u0142aty b\u0105d\u017a przelewy wykonywane przez pracodawc\u0119 z potr\u0105conych wcze\u015bniej wynagrodze\u0144 cz\u0142onk\u00f3w KZP, a cz\u0142onkowie za\u015b nie mieli mo\u017cliwo\u015bci nie zgodzi\u0107 si\u0119 na owe potr\u0105cenia. By\u0142o to niew\u0105tpliwie wygodne zar\u00f3wno dla pracodawcy, jak i dla samej kasy, a jedynie w przypadku emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w, b\u0105d\u017a w przypadku braku \u015brodk\u00f3w spowodowanych zaj\u0119ciami b\u0105d\u017a zdarzeniami losowymi, to cz\u0142onek kasy samodzielnie by\u0142 obowi\u0105zany wp\u0142aci\u0107 zadeklarowan\u0105 kwot\u0119 sk\u0142adki.<\/p>\n\n\n\n W praktyce prowadzi\u0142o to niestety do absurd\u00f3w, bowiem pracownik nie m\u00f3g\u0142 odzyska\u0107 w\u0142asnych pieni\u0119dzy, dop\u00f3ki nie odszed\u0142 z kasy lub od danego pracodawcy, je\u015bli mia\u0142 przej\u015bciowe k\u0142opoty finansowe, kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142by zaradzi\u0107 wyp\u0142acaj\u0105c \u015brodki przez siebie zgromadzone bez konieczno\u015bci opuszczania kasy. Takie zasady oznacza\u0142y ca\u0142kowite niezrozumienie idei organizacji s\u0142u\u017c\u0105cej pomocy finansowej i wspieraniu oszcz\u0119dno\u015bci, bowiem cz\u0142onek KZP oszcz\u0119dza poprzez deponowanie \u015brodk\u00f3w w kasie w spos\u00f3b usystematyzowany, lecz pozostaje ich w\u0142a\u015bcicielem i decydentem.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym kontek\u015bcie obecny art. 12 ust. 1 i 2 ustanawia zasad\u0119, \u017ce to cz\u0142onek kasy ma obowi\u0105zek ui\u015bci\u0107 wp\u0142at\u0119 w wybranej przez siebie formie i mo\u017ce on zdecydowa\u0107, czy chce tego dokonywa\u0107 w postaci wp\u0142at samodzielnych w kasie got\u00f3wkowej prowadzonej przez pracodawc\u0119 czy te\u017c poprzez przelew z wykorzystaniem kt\u00f3rego\u015b z instrument\u00f3w bankowych, typu polecenie zap\u0142aty, sta\u0142e zlecenie, BLIK czy te\u017c przekaz pieni\u0119\u017cny. Pozostawiona zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 potr\u0105cania sk\u0142adki przez pracodawc\u0119. Zmiana ta jest niew\u0105tpliwie istotna i potrzebna, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce za KZP odpowiadaj\u0105 cz\u0142onkowie, a nie, jak wyobra\u017caj\u0105 sobie to niekt\u00f3rzy, pracodawca.<\/p>\n\n\n\n W my\u015bl zatem obecnych przepis\u00f3w kasa jest niezale\u017cnym, opartym na ustawie zrzeszeniem os\u00f3b fizycznych, pierwotnie spe\u0142niaj\u0105cych wsp\u00f3lny warunek – bycia osob\u0105 zatrudnion\u0105 przez wsp\u00f3lnego pracodawc\u0119, a wt\u00f3rnie, dokonuj\u0105cych deponowania swych \u015brodk\u00f3w finansowych. Tym samym nale\u017cy przesta\u0107 por\u00f3wnywa\u0107 KZP chocia\u017cby do zak\u0142adowego funduszu \u015bwiadcze\u0144 socjalnych, za kt\u00f3ry odpowiada ju\u017c pracodawca.<\/p>\n\n\n\n Jakie jeszcze problemy w praktyce stwarza stosowanie nowych zapis\u00f3w o KZP?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Istotnym zagadnieniem w kontek\u015bcie funkcjonowania KZP jest dyskryminacja. W tym kontek\u015bcie konwencja numer 111, dotycz\u0105ca dyskryminacji w zakresie zatrudnienia i wykonywania zawodu, przyj\u0119ta w Genewie 25 czerwca 1958 roku, a ratyfikowana jeszcze w okresie istnienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w art. 1 ust. 1 definiuje czym jest owa dyskryminacja i w jakich okoliczno\u015bciach mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107. Gdyby zatem zgodnie z zasad\u0105 wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci organizacji, u danego pracodawcy mog\u0142o funkcjonowa\u0107 wiele zrzesze\u0144 typu KZP, w\u00f3wczas mo\u017cna by\u0142oby ograniczy\u0107 uprawnionych jedynie do pracownik\u00f3w etatowych, bowiem pozostali nadal posiadaliby prawo do stworzenia w\u0142asnego zrzeszenia i organizacji, jak to ma miejsce w przypadku chocia\u017cby zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/p>\n\n\n\n Jednak\u017ce prawodawca wyra\u017anie zastrzeg\u0142, i\u017c u jednego pracodawcy mo\u017ce funkcjonowa\u0107 jedynie jedna KZP, st\u0105d te\u017c nie wolno dopuszcza\u0107 do tego, by w statusie KZP znalaz\u0142 si\u0119 zapis wy\u0142\u0105czaj\u0105cy zleceniobiorc\u00f3w z mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142onkostwa w kasie. Celem ka\u017cdej kasy powinno by\u0107 zrzeszenie jak najwi\u0119kszej liczby cz\u0142onk\u00f3w, co skutkuje obni\u017ceniem ryzyka indywidualnego przez roz\u0142o\u017cenie jego na jak najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 uczestnik\u00f3w oraz zebranie jak najwi\u0119cej \u015brodk\u00f3w, co pozwala z kolei zar\u00f3wno na podniesienie wysoko\u015bci udzielanych po\u017cyczek, jak i na wt\u00f3rne lokowanie nadwy\u017cek, celem wypracowania zysku.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym kontek\u015bcie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c stare przepisy dotycz\u0105ce funkcjonowania KZP k\u0142ad\u0142y nacisk na wskazanie, czy dana osoba jest pracownikiem czy te\u017c emerytem b\u0105d\u017a rencist\u0105 i ze wzgl\u0119du na to r\u00f3\u017cnicowa\u0142y uprawnienia cz\u0142onka kasy. Jednak\u017ce dla funkcjonowania KZP jest to niebezpieczne, nieprzemy\u015blane i nieadekwatne, bowiem o ile ustawodawca obecnie ograniczy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 bycia por\u0119czycielem przez emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w, sugeruj\u0105c, \u017ce nie posiadaj\u0105 oni sta\u0142ego dochodu wyp\u0142acanego przez pracodawc\u0119, co utrudnia odzyskanie niesp\u0142aconej kwoty, to we wszystkich innych kwestiach nier\u00f3wne traktowanie nie mo\u017ce mie\u0107 miejsca, a ka\u017cdy cz\u0142onek kasy jest r\u00f3wny.<\/p>\n\n\n\n W aspekcie ograniczenia mo\u017cliwo\u015bci por\u0119czenia przez emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c u\u015bwiadomi\u0107 sobie, i\u017c zdolno\u015b\u0107 por\u0119czeniowa chocia\u017cby dw\u00f3ch emeryt\u00f3w, posiadaj\u0105cych zebrany kilkudziesi\u0119cioletni wk\u0142ad, przekraczaj\u0105cy zobowi\u0105zanie zaci\u0105gni\u0119te przez pracownika, kt\u00f3remu por\u0119czaj\u0105, nie stanowi tak naprawd\u0119 ryzyka dla \u017cadnej ze stron. Warto r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce prawdopodobnie w przysz\u0142o\u015bci w kasach pojawi\u0105 si\u0119 obecne w innych sektorach rynku us\u0142ug finansowych narz\u0119dzia, jak gwarancje, zapisy, lokaty zabezpieczaj\u0105ce, ubezpieczenia czy weksle, to jednak dzi\u015b nie mo\u017ce by\u0107 jeszcze o nich mowy.<\/p>\n\n\n\n Warto wiedzie\u0107, i\u017c zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o KZP emeryt i rencista pozostaje cz\u0142onkiem, zachowuj\u0105c wszystkie prawa i obowi\u0105zki okre\u015blone w ustawie lub statucie. Oczywistym jest, i\u017c nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c potr\u0105cane jego wynagrodzenie, jak i nie mo\u017cna wskaza\u0107 jego warto\u015bci, lecz pod wzgl\u0119dem praw i obowi\u0105zk\u00f3w sytuacja tej grupy cz\u0142onk\u00f3w pozostaje niezmieniona. Tym samym praktyki niedostosowanych statut\u00f3w kas, pozwalaj\u0105cych emerytom i rencistom jak niegdy\u015b na nie op\u0142acanie sk\u0142adek b\u0105d\u017a zastosowanie sk\u0142adki specjalnej, ale te\u017c stosowanie innych kryteri\u00f3w udzielania po\u017cyczek, s\u0105 bezprawne i dyskryminuj\u0105ce. Zatem pozbawianie emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w cz\u0142onkostwa w kasie jest nie tylko niedopuszczalne, ale r\u00f3wnie\u017c sprzeczne z celami funkcjonowania kas. To bowiem wraz ze wzrostem liczby cz\u0142onk\u00f3w ryzyko spada, a mo\u017cliwo\u015bci operacyjne rosn\u0105, a tym samym ka\u017cde dzia\u0142anie zmniejszaj\u0105ce liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w jest szkodliwe. Szczeg\u00f3lnie w kasach, gdzie liczebno\u015b\u0107 emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w przybiera procentowo dwucyfrowy wymiar, bo mo\u017ce to doprowadzi\u0107 do niewyp\u0142acalno\u015bci i upad\u0142o\u015bci ca\u0142ej kasy.<\/p>\n\n\n\n O czym jeszcze warto pami\u0119ta\u0107 w kontek\u015bcie niedostosowana statut\u00f3w KZP do obecnego brzmienia ustawy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zasadniczo KZP powinna dostosowa\u0107 przepisy swego statutu zar\u00f3wno do ustawy, jak i w\u0142asnej specyfiki. W powy\u017cszym kontek\u015bcie eliminacja emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w z kasy nie do\u015b\u0107, \u017ce jest niedopuszczalna, to jeszcze pozbawi\u0107 mo\u017ce kas\u0119 premiowych dochod\u00f3w, kt\u00f3re zgodnie z art. 32 ustawy o KZP stanowi\u0105 zdeponowane i nie podj\u0119te zwroty wk\u0142ad\u00f3w cz\u0142onkowskich. Co do zasady KZP ma obowi\u0105zek zwr\u00f3ci\u0107 \u015brodki zebrane przez cz\u0142onka kasy, jednak nie wchodz\u0105 one do spadku, a zatem nie stanowi\u0105 masy spadkowej i nie podlegaj\u0105 przepisom m\u00f3wi\u0105cym o prawie do zachowku. Je\u015bli zatem zmar\u0142y cz\u0142onek kasy nie dope\u0142ni\u0142 swych obowi\u0105zk\u00f3w i nie wskaza\u0142 os\u00f3b uprawnionych, \u015brodki te stan\u0105 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 kasy.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym niewygodnym przepisem dla zarz\u0105du kasy, komisji rewizyjnej, ale te\u017c i os\u00f3b prowadz\u0105cych obs\u0142ug\u0119 ze strony pracodawcy, jest zapis, kt\u00f3rego odzwierciedlenia nie znajdziemy w wi\u0119kszo\u015bci pozornie zreformowanych statut\u00f3w KZP. \u00d3w zapis powinien nawi\u0105zywa\u0107 do art 12. Ust. 2 pkt 7 ustawy o KZP, zgodnie z kt\u00f3rym cz\u0142onek KZP ma prawo zaznajamia\u0107 si\u0119 z:<\/p>\n\n\n\n Bardzo mocno podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c tak silne prawo kontroli jest uzasadnione i nie mo\u017ce by\u0107 pomijane w statutach wsp\u00f3\u0142czesnych KZP. Co do zasady prawo do bezpo\u015bredniego sprawowania nadzoru nad w\u0142asnym mieniem powierzonym organizacji, b\u0119d\u0105cej faktycznym jej posiadaczem, prawo do kontroli procedur zapisanych w uchwa\u0142ach organ\u00f3w, kontroli samego istnienia wymaganych dokument\u00f3w, prawid\u0142owego ich sporz\u0105dzania czy realizowania poprzez nie powierzonych zarz\u0105dowi i komisji rewizyjnej zada\u0144, jest podstawowym elementem budowania zaufania do kasy jako instytucji, ale te\u017c jedyn\u0105 realn\u0105 miar\u0105 kontroli bezpiecze\u0144stwa w\u0142asnych danych osobowych i wp\u0142aconych pieni\u0119dzy, mo\u017cliwych do zadysponowania przez ich deponent\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Z praktycznego punktu widzenia kontrola dzia\u0142alno\u015bci KZP jest niezwykle wa\u017cna, bowiem nieprawid\u0142owych praktyk by\u0142o i niestety nadal jest tutaj wiele. W tym zakresie mo\u017cna wymieni\u0107 niesporz\u0105dzanie \u017cadnej czy prowadzenie jedynie szcz\u0105tkowej dokumentacji, korzystanie z przestarza\u0142ych wzor\u00f3w dokument\u00f3w, antydatowanie dokument\u00f3w b\u0105d\u017a te\u017c sporz\u0105dzanie ich dopiero na \u017c\u0105danie zainteresowanego. Niestety w dzia\u0142alno\u015bci kas spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kompletn\u0105 ignorancj\u0119 w dziedzinie ochrony danych osobowych, przy jednoczesnym ukrywaniu kluczowych informacji, podejmowanie decyzji przez nieuprawnionych cz\u0142onk\u00f3w organ\u00f3w, manipulowanie \u015brodkami finansowymi, dokumentami, zapisami ksi\u0119gowymi przez pracodawc\u0119 b\u0105d\u017a te\u017c zarz\u0105dy kas oraz niestety jednoosobowe zarz\u0105dzanie kas\u0105 przez ksi\u0119gow\u0105, kadrow\u0105 przewodnicz\u0105cego b\u0105d\u017a te\u017c sekretarza.<\/p>\n\n\n\n Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nieuprawnione umorzenia b\u0105d\u017a wyp\u0142aty, niedopuszczalny obr\u00f3t \u015brodkami na rzecz os\u00f3b nieuprawnionych, jak i przyw\u0142aszczanie b\u0105d\u017a czasowe bezprawne u\u017cytkowanie \u015brodk\u00f3w przyw\u0142aszczonych przez decydent\u00f3w. Niestety w skrajnych przypadkach prowadzi to do dzia\u0142ania kasy jak piramidy finansowej, kt\u00f3ra by\u0142a wyp\u0142acalna i zwraca\u0142a wk\u0142ady i robi\u0142a to ze \u015brodk\u00f3w nowych. Gdyby bowiem w takiej sytuacji po odzyskaniu wszystkich udzielonych po\u017cyczek spr\u00f3bowa\u0107 zwr\u00f3ci\u0107 wk\u0142ady wszystkim w\u0142a\u015bcicielom, okaza\u0142oby si\u0119, i\u017c pieni\u0119dzy po prostu jest zbyt ma\u0142o, cho\u0107 zapisy pseudoksi\u0119gowe pozornie si\u0119 bilansuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n W dotychczasowej praktyce niestety cz\u0119sto rachunkowo\u015b\u0107 kas realizowana by\u0142a w zeszycie, w arkuszach kalkulacyjnych b\u0105d\u017a przy u\u017cyciu program\u00f3w do potr\u0105ce\u0144 sk\u0142adek, co generowa\u0142o du\u017ce nieprawid\u0142owo\u015bci b\u0105d\u017a rozbie\u017cno\u015bci. Cz\u0142onkowie kasy takich praktyk nie kontrolowali, cz\u0119sto pozosta\u0142y one nieujawnione, a gdy cz\u0142onek kasy zmar\u0142, osoby uprawnione do wyp\u0142aty jego \u015brodk\u00f3w nawet nie mia\u0142y poj\u0119cia o tym, ile tak naprawd\u0119 owa wyp\u0142ata powinna wynosi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze trudniejsze do wykrycia by\u0142y malwersacje, w kt\u00f3re zaanga\u017cowany by\u0142 sam pracodawca, bowiem mo\u017ce on po prostu zwolni\u0107 pod byle pozorem osoby pr\u00f3buj\u0105ce uporz\u0105dkowa\u0107 finansowe kwestie dotycz\u0105ce funkcjonowania kas. W ten spos\u00f3b pracodawca pozbawia nie tylko wgl\u0105du, lecz tak\u017ce interesu prawnego w porz\u0105dkowaniu ba\u0142aganu. Do nieprawid\u0142owo\u015bci nale\u017ca\u0142o te\u017c finansowanie zatrudnienia pracownik\u00f3w obs\u0142uguj\u0105cych kasy z pieni\u0119dzy cz\u0142onk\u00f3w, potr\u0105cane bezpodstawnie z ich wynagrodze\u0144 przez pracodawc\u0119. Tym samym niebywale wa\u017cna jest kontrola cz\u0142onkowska nad dzia\u0142aniem kas.<\/p>\n\n\n\n Na co jeszcze warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w kontek\u015bcie funkcjonowania kas?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie porz\u0105dkuj\u0105c kwestie dotycz\u0105ce kontroli nad dzia\u0142aniem kas nale\u017cy jeszcze zestawi\u0107 przepis dotycz\u0105cy prawa zapoznawania si\u0119 z uchwa\u0142ami i protoko\u0142ami z obowi\u0105zkiem zarz\u0105du kasy odno\u015bnie do ochrony przetwarzania danych osobowych. Aby zrzeszy\u0107 si\u0119 w KZP, podobnie jak w przypadku zatrudnienia, sami cz\u0142onkowie dobrowolnie musz\u0105 przekaza\u0107 w\u0142asne dane osobowe do kasy. W tym kontek\u015bcie nie ma mowy o pos\u0142ugiwaniu si\u0119 pseudo anonimizacj\u0105, numerami pozyskanymi od pracodawcy b\u0105d\u017a powo\u0142ywaniem si\u0119 na ochron\u0119 danych osobowych, jak i poufno\u015b\u0107 kontakt\u00f3w, wynikaj\u0105cych z kodeksu pracy.<\/p>\n\n\n\n Kandydat na cz\u0142onka kasy przekazuje organizacji swe dane osobowe, czego wprost wymaga od niego ustawa o KZP. Kasa dokonuje weryfikacji podanych danych bezpo\u015brednio u danego cz\u0142onka, a w zakresie niezb\u0119dnym r\u00f3wnie\u017c u pracodawcy, do czego uprawnia w\u0142a\u015bnie owa ustawa. Co do zasady jednak dysponentem danych, jako administrator danych osobowych, zawsze pozostaje kasa, a nie pracodawca, jak by\u0142o to dotychczas.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c, i\u017c o cz\u0142onkostwie danej osoby decyduje zarz\u0105d kasy, a nie ksi\u0119gowa, kadrowa czy te\u017c pracodawca. Stronami um\u00f3w s\u0105 bowiem w tym przypadku cz\u0142onek kasy i zarz\u0105d, a organy kasy przetwarzaj\u0105 dane i chroni\u0105 pieni\u0105dze tego pierwszego. Na tym poziomie pracodawca jest zatem stron\u0105 trzeci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Tym samym prawo do bezpo\u015bredniej kontroli cz\u0142onka wywodzi si\u0119 z funkcji w\u0142a\u015bcicielskich, a nie z praw pracowniczych. Cz\u0142onek kasy jest zatem jednocze\u015bnie wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem, wierzycielem i deponentem wk\u0142adu, a jego uprawnienia kontrolne mo\u017cna wywodzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c wprost z przepis\u00f3w kodeksu cywilnego o wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci i ochronie w\u0142asno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, do 11 kwietnia bie\u017c\u0105cego roku kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe mia\u0142y czas na dostosowanie si\u0119 do nowych przepis\u00f3w, wynikaj\u0105cych z ustawy o KZP. Niestety, analizuj\u0105c nowe statuty kas widzimy, i\u017c wiele z nich odwo\u0142uje si\u0119 do starych i nieprawid\u0142owych rozwi\u0105za\u0144. Tymczasem konsekwencje owych zaniedba\u0144 ponie\u015b\u0107 mo\u017ce nie tylko zarz\u0105d danej kasy, lecz r\u00f3wnie\u017c wszyscy cz\u0142onkowie. Nale\u017ca\u0142oby zatem d\u0105\u017cy\u0107 do tego, aby statuty kas pozbawione by\u0142y b\u0142\u0119d\u00f3w i funkcjonowa\u0142y w rzeczywisto\u015bci zgodnie z nowymi zasadami wynikaj\u0105cymi z ustawy o KZP.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kasy zapomogowo-po\u017cyczkowe do 11 kwietnia 2023 roku musia\u0142y dostosowa\u0107 si\u0119 do nowych przepis\u00f3w. Praktyka pokazuje jednak, i\u017c wiele z tych<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5776,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n