Okazuje si\u0119, i\u017c przy rozwi\u0105zaniu umowy o prac\u0119 zawartej na czas okre\u015blony nie trzeba podawa\u0107 przyczyn zwolnienia na pi\u015bmie. Tak uwa\u017ca rzecznik generalny Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej, a zatem nale\u017ca\u0142oby zada\u0107 sobie pytanie, czy ostatnia nowelizacja kodeksu pracy w Polsce, wprowadzaj\u0105ca takowy obowi\u0105zek, by\u0142a niezb\u0119dna. W powy\u017cszym kontek\u015bcie eksperci maj\u0105 zdania podzielone.<\/p>\n\n\n\n
Jak zatem podej\u015b\u0107 do zagadnienia podawania przyczyn zwolnienia na pi\u015bmie, gdy mamy do czynienia z rozwi\u0105zaniem umowy zawartej na czas okre\u015blony?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c okazuje si\u0119, i\u017c z opinii rzecznika generalnego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej (TSUE) z 30 marca 2023 roku w sprawie C 715\/20 wynika, \u017ce przyczyny zwolnienia nie musz\u0105 by\u0107 podane na pi\u015bmie przy wypowiedzeniu umowy zawartej na czas okre\u015blony. W powy\u017cszym kontek\u015bcie polskie prawo mo\u017ce przewidywa\u0107 obowi\u0105zek podania na pi\u015bmie uzasadnienia wypowiedzenia jedynie w odniesieniu do um\u00f3w o prac\u0119 zawartych na czas nieokre\u015blony i nie b\u0119dzie to sprzeczne z regulacjami unijnymi. Warunek jednak jest taki, i\u017c osoba zatrudniona na czas okre\u015blony liczy\u0107 mo\u017ce na skuteczn\u0105 ochron\u0119 przed s\u0105dem, kt\u00f3ry dokona kontroli zasadno\u015bci zwolnienia. Jest to opinia rzecznika generalnego TSUE Giovanniego Petruzzelliego i odpowiedzi takiej, jego zdaniem, winien udzieli\u0107 \u00f3w Trybuna\u0142 na pytanie przedstawione przez S\u0105d Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n Sprawa, w sytuacji kt\u00f3rej opini\u0119 wyda\u0142 rzecznik generalny TSUE, rozpatrywana jest przez S\u0105d Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie i dotyczy ona odszkodowania za niezgodne z prawem rozwi\u0105zanie stosunku pracy. Pracownik, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 z pow\u00f3dztwem do s\u0105du, by\u0142 zatrudniony na czas okre\u015blony na niepe\u0142ny etat, a pracodawca wr\u0119czy\u0142 mu pisemne o\u015bwiadczenie o wypowiedzeniu umowy, nie wskazuj\u0105c w nim jednak przyczyn zwolnienia. Pracownik ten odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do s\u0105du, bowiem stwierdzi\u0142, i\u017c wypowiedzenie narusza zasad\u0119 niedyskryminacji ze wzgl\u0119du na rodzaj umowy o prac\u0119 zawart\u0105 w prawie Unii Europejskiej i w prawie polskim. Pracodawca z kolei uzna\u0142, i\u017c nie naruszy\u0142 on przepis\u00f3w, bowiem w Polsce obowi\u0105zek podania przyczyny zwolnienia dotyczy tylko umowy zawartej na czas nieokre\u015blony.<\/p>\n\n\n\n S\u0119dziowie S\u0105du Rejonowego w Krakowie powzi\u0119li w tym kontek\u015bcie w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy polskie przepisy nie s\u0105 w tym zakresie sprzeczne z prawem unijnym, a zw\u0142aszcza z zasad\u0105 niedyskryminacji, zawart\u0105 w klauzuli 4 porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas okre\u015blony, stanowi\u0105cego za\u0142\u0105cznik do dyrektywy 1999\/70. Jednocze\u015bnie s\u0119dziowie polskiego s\u0105du zadali pytanie s\u0119dziom TSUE, czy dyrektywa i porozumienie ramowe mog\u0105 by\u0107 bezpo\u015brednio stosowane w sporze pomi\u0119dzy podmiotami prywatnymi.<\/p>\n\n\n\n Jakie zatem by\u0142o stanowisko rzecznika generalnego TSUE w odniesieniu do w\u0105tpliwo\u015bci powzi\u0119tych przez s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Rejonowego w Krakowie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c rzecznik generalny TSUE w swej opinii wskazuje, i\u017c formalne wskazanie przyczyn wypowiedzenia, ograniczone w Polsce do um\u00f3w bezterminowych, jest jednym z aspekt\u00f3w, a w istocie wa\u017cniejszym jest to, czy Polska zapewnia pracownikom skuteczn\u0105 ochron\u0119 przed nieuzasadnionym zwolnieniem z powod\u00f3w o charakterze dyskryminacyjnym lub niezgodnych z prawem. Zdaniem rzecznika generalnego TSUE pracownik musi mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwr\u00f3cenia si\u0119 do s\u0105du o kontrol\u0119 zasadno\u015bci przyczyn le\u017c\u0105cych u podstaw zwolnienia. Jednocze\u015bnie prawo Unii Europejskiej nie wymaga, by nak\u0142ada\u0107 na pracodawc\u0119 obowi\u0105zek wyra\u017anego uzasadnienia rozwi\u0105zania umowy zawartej na czas okre\u015blony w o\u015bwiadczeniu o jej wypowiedzeniu.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie rzecznik generalny TSUE podkre\u015bli\u0142, i\u017c w polskim orzecznictwie dostrzec mo\u017cna przeciwstawne pogl\u0105dy co do tego, czy mo\u017cliwa jest kontrola zasadno\u015bci zwolnienia osoby zatrudnionej na czas okre\u015blony. Wartym podkre\u015blenia jest r\u00f3wnie\u017c istnienie odmiennych stanowisk mi\u0119dzy stanowiskiem s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Rejonowego w Krakowie, a polskim rz\u0105dem. Ten ostatni bowiem uwa\u017ca, i\u017c w polskim systemie prawa pracodawca ma obowi\u0105zek podawania przyczyn zwolnienia, je\u015bli zostanie do tego wezwany przez s\u0105d.<\/p>\n\n\n\n W stanowisku rzecznika generalnego TSUE czytamy jeszcze, i\u017c gdyby samo niewskazanie przyczyn zwolnienia w o\u015bwiadczeniu o wypowiedzeniu skutkowa\u0142o tym, i\u017c s\u0105d nie ma uprawnienia do oceny zasadno\u015bci i zgodno\u015bci z prawem tego\u017c zwolnienia, to w\u00f3wczas polskie prawo by\u0142oby sprzeczne z prawem Unii Europejskiej. Istnieje natomiast mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania wyk\u0142adni polskich przepis\u00f3w zgodnej z prawem Unii Europejskiej, je\u015bli pracownik ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 podniesienia przez s\u0105dem dyskryminacyjnego i bezprawnego charakteru jego zwolnienia. Poza tym post\u0119powanie prowadzone musi by\u0107 przez wyspecjalizowany s\u0105d, posiadaj\u0105cy znacz\u0105ce uprawnienia do dzia\u0142ania z urz\u0119du, kt\u00f3ry mo\u017ce zobowi\u0105za\u0107 pracodawc\u0119, by \u00f3w wykaza\u0142 zasadno\u015b\u0107 przyczyn wr\u0119czonego wypowiedzenia i sam dost\u0119p do s\u0105du musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c nieodp\u0142atny oraz pozbawiony szczeg\u00f3lnych formalno\u015bci. Rzecznik jednocze\u015bnie uzna\u0142, i\u017c unijne przepisy nie mog\u0105 by\u0107 bezpo\u015brednio stosowane w sporze pomi\u0119dzy pracownikiem, a prywatnym pracodawc\u0105.<\/p>\n\n\n\n A jak zatem stanowisko rzecznika generalnego TSUE oceniane jest przez ekspert\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie nowelizacji kodeksu pracy, kt\u00f3ra niebawem wejdzie w \u017cycie i wprowadzi obowi\u0105zek pisemnego uzasadnienia rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 zawartej na czas okre\u015blony?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c nowelizacja kodeksu pracy z 9 marca 2023 roku rozci\u0105ga obowi\u0105zek uzasadniania wypowiedze\u0144 r\u00f3wnie\u017c na umowy zawarte na czas okre\u015blony. Spodziewa\u0107 si\u0119 nale\u017cy, i\u017c nowe regulacje obowi\u0105zywa\u0107 zaczn\u0105 zapewne od 26 kwietnia bie\u017c\u0105cego roku i w tym kontek\u015bcie nale\u017ca\u0142oby zada\u0107 sobie pytanie, czy nowelizacja ta by\u0142a w tym zakresie potrzebna wobec takiego, a nie innego stanowiska rzecznika generalnego TSUE.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015bla dr Magdalena Rycak, radca prawny i partner w Rycak Kancelaria Prawa Pracy i HR, opinia rzecznika generalnego TSUE jest rozs\u0105dna i zgodna z regu\u0142ami prawa Unii Europejskiej. Jednak\u017ce nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, i\u017c w aktualnym stanie prawnym nie mo\u017cna jednoznacznie stwierdzi\u0107, i\u017c jest zapewniona s\u0105dowa kontrola zasadno\u015bci przyczyn wypowiedzenia um\u00f3w zawartych na czas okre\u015blony, jak i tego, \u017ce zatrudniony na czas okre\u015blony mo\u017ce liczy\u0107 na skuteczn\u0105 ochron\u0119 s\u0105dow\u0105 w \u015bwietle kryteri\u00f3w wskazanych w tej\u017ce opinii. Tym samym nowelizacja kodeksu pracy, wprowadzaj\u0105ca mi\u0119dzy innymi obowi\u0105zek uzasadniania wypowiedze\u0144 um\u00f3w zawartych na czas okre\u015blony, wydaje si\u0119 konieczna.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym kontek\u015bcie bowiem brak obowi\u0105zku po stronie pracodawc\u00f3w uzasadniania przyczyny wypowiedzenia um\u00f3w zawartych na czas okre\u015blony, jak i brak uprzedniej konsultacji ze zwi\u0105zkami zawodowymi, stanowi\u0142 od lat przejaw dyskryminacji pracownik\u00f3w zatrudnionych na czas okre\u015blony wzgl\u0119dem tych zatrudnionych na podstawie um\u00f3w bezterminowych.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym kontek\u015bcie odmienne zdanie prezentuje dr Marcin Wojew\u00f3dka, radca prawny z kancelarii Wojew\u00f3dka i Wsp\u00f3lnicy. Ot\u00f3\u017c jego zdaniem, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 tym, co stwierdzi\u0142 w swojej opinii rzecznik generalny TSUE, uzna\u0107 nale\u017cy, i\u017c nawet dotychczasowe, czyli nadal jeszcze obowi\u0105zuj\u0105ce przed wej\u015bciem w \u017cycie nowelizacji kodeksu pracy, przepisy prawa pracy, pozwalaj\u0105 polskim s\u0105dom na badanie przyczyn wypowiedzenia um\u00f3w na czas okre\u015blony, pomimo braku formalnego wymogu wskazania tych\u017ce przyczyn w obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach.<\/p>\n\n\n\n Tym samym uzna\u0107 nale\u017ca\u0142oby, i\u017c zmiana kodeksu pracy wprowadzaj\u0105ca obowi\u0105zek uzasadniania um\u00f3w zawartych na czas okre\u015blony, nie by\u0142a niezb\u0119dna. Z opinii rzecznika TSUE wynika bowiem, i\u017c ju\u017c z obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w prawa pracy w Polsce wyinterpretowa\u0107 mo\u017cna mo\u017cliwo\u015b\u0107 oceny przyczyn wypowiedzenia umowy zawartej na czas okre\u015blony.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie jednak podkre\u015bli\u0107 nale\u017ca\u0142oby, i\u017c o ile nowelizacja niekoniecznie by\u0142a nieodzowna, to na pewno b\u0119dzie przydatna, bowiem wskazuje czarno na bia\u0142ym o co chodzi i jak to dzia\u0142a. Tym samym trzeba b\u0119dzie uzasadnia\u0107 wypowiedzenie umowy zawartej na czas okre\u015blony i nie b\u0119dzie w\u0105tpliwo\u015bci, jakie mog\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 do tej pory w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n Zdaniem z kolei \u0141ukasza Kuczkowskiego, radcy prawnego i partnera zarz\u0105dzaj\u0105cego w kancelarii Raczkowski, w powy\u017cszym kontek\u015bcie opinia rzecznika generalnego TSUE nie jest zaskoczeniem, gdy\u017c w obecnym stanie prawnym pracownicy zatrudnieni na czas okre\u015blony maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0105dowej kontroli rozwi\u0105zania um\u00f3w o prac\u0119. Pracownik taki mo\u017ce bowiem podnie\u015b\u0107 przed s\u0105dem dyskryminacj\u0119 oraz bezprawny charakter zwolnienia, a samo post\u0119powanie prowadzone jest przez wyspecjalizowany s\u0105d o znacznych uprawnieniach.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c ju\u017c samo twierdzenie pracownika o dyskryminacyjnym charakterze zwolnienia oznacza konieczno\u015b\u0107 wykazania przez pracodawc\u0119, i\u017c przyczyny zwolnienia nie stanowi\u0142y takiej dyskryminacji, a zatem mamy tutaj do czynienia z odwr\u00f3conym ci\u0119\u017carem dowodu. Poza tym s\u0119dziowie r\u00f3wnie\u017c ocenia\u0107 mog\u0105, czy przyczyny rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 dotyczy\u0142y tego zatrudnionego, czy te\u017c nie, co ma wp\u0142yw na prawo do odprawy z tytu\u0142u zwolnienia z przyczyn niedotycz\u0105cych pracownik\u00f3w. Niew\u0105tpliwie kontrola ta jednak nie jest pe\u0142na w por\u00f3wnaniu z kontrol\u0105 s\u0105dow\u0105 przyczyn rozwi\u0105zania umowy zawartej na czas nieokre\u015blony, gdzie s\u0119dziowie nie tylko badaj\u0105 dyskryminacj\u0119 czy te\u017c bezprawny charakter zwolnienia, lecz r\u00f3wnie\u017c oceniaj\u0105, czy przyczyny zwolnienia by\u0142y prawdziwe i wystarczaj\u0105ce do rozstania si\u0119 z pracownikiem.<\/p>\n\n\n\n Zatem podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c w tym zakresie niew\u0105tpliwie charakter ochrony pracownika zatrudnionego na czas okre\u015blony jest w\u0119\u017cszy, czego zdaje si\u0119 nie zauwa\u017ca\u0107 w swej opinii rzecznik generalny TSUE, a do czego zmierza\u0142 w swym pytaniu S\u0105d Rejonowy w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n Niew\u0105tpliwie nowelizacja kodeksu pracy, kt\u00f3ra zr\u00f3wna obowi\u0105zki pracodawcy w zakresie uzasadniania wypowiadania um\u00f3w zawartych na czas nieokre\u015blony i okre\u015blony w spos\u00f3b pe\u0142ny zrealizuje nakaz r\u00f3wnego traktowania oraz towarzysz\u0105cy mu zakaz dyskryminacji ze wzgl\u0119du na rodzaj zawartej umowy o prac\u0119. W tym kontek\u015bcie chodzi o to, by pracownik mia\u0142 takie samo prawo kwestionowania przyczyny wypowiedzenia, bez wzgl\u0119du na rodzaj zawartej umowy o prac\u0119. W\u00f3wczas pracownik taki nie b\u0119dzie ograniczony do zarzutu dyskryminacji czy te\u017c naruszania klauzul generalnych, a poza tym oczekiwa\u0107 b\u0119dzie on m\u00f3g\u0142 oceny, czy przyczyny zwolnienia by\u0142y wystarczaj\u0105ce do rozwi\u0105zania z nim umowy o prac\u0119. Wydaje si\u0119 zatem, i\u017c zmiana przepis\u00f3w w tym wzgl\u0119dzie by\u0142a konieczna, bowiem sugerowane przez rzecznika generalnego TSUE rozstrzygni\u0119cie nie realizowa\u0142o w pe\u0142ni prawa do kwestionowania przyczyn wypowiedzenia bez wzgl\u0119du na rodzaj zawartej umowy o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, zdaniem rzecznika generalnego TSUE, przyczyny zwolnienia pracownika posiadaj\u0105cego umow\u0119 zawart\u0105 na czas okre\u015blony nie musz\u0105 by\u0107 podane na pi\u015bmie podczas wypowiedzenia umowy. Warunkiem jednak tego jest to, i\u017c osoba zatrudniona na podstawie umowy zawartej na czas okre\u015blony mo\u017ce liczy\u0107 na skuteczn\u0105 ochron\u0119 przed s\u0105dem, kt\u00f3ry dokona kontroli zasadno\u015bci tego\u017c zwolnienia. W tym kontek\u015bcie nale\u017ca\u0142oby zada\u0107 sobie pytanie, czy nowelizacja kodeksu pracy z 9 marca 2023 roku, kt\u00f3ra wprowadza w Polsce obowi\u0105zek uzasadniania wypowiedzenia um\u00f3w zawartych r\u00f3wnie\u017c na czas okre\u015blony, by\u0142a w takim zakresie konieczna. Eksperci w tym aspekcie maj\u0105 odmienne zdania, przytaczaj\u0105c argumenty zar\u00f3wno za konieczno\u015bci\u0105 wprowadzenia takiej nowelizacji, jak i podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce nie by\u0142a ona niezb\u0119dna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Okazuje si\u0119, i\u017c przy rozwi\u0105zaniu umowy o prac\u0119 zawartej na czas okre\u015blony nie trzeba podawa\u0107 przyczyn zwolnienia na pi\u015bmie. Tak<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5707,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n