Nowelizacja kodeksu pracy z 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, wprowadza wiele nowych uprawnie\u0144 dla pracownik\u00f3w, w tym szczeg\u00f3lnie dla rodzic\u00f3w dzieci. Po\u015br\u00f3d nowych uprawnie\u0144 znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c urlop opieku\u0144czy, b\u0119d\u0105cy now\u0105 instytucj\u0105 prawa pracy o charakterze zbli\u017conym do urlopu bezp\u0142atnego, lecz udzielanym na specjalne, okre\u015blone w ustawie cele.<\/p>\n\n\n\n
Co zatem powinni\u015bmy wiedzie\u0107 o nowym urlopie opieku\u0144czym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Urlop opieku\u0144czy zosta\u0142 wprowadzony do polskiego porz\u0105dku prawnego na mocy ostatniej nowelizacji kodeksu pracy z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, kt\u00f3ra wejdzie w \u017cycie 26 czerwca bie\u017c\u0105cego roku. Nowelizacja ta, poza dostosowaniem ustawy z 25 czerwca 1999 roku o \u015bwiadczeniach pieni\u0119\u017cnych z ubezpieczenia spo\u0142ecznego w razie choroby i macierzy\u0144stwa (Dz.U. z 2022 r. poz. 1732 ze zm., zwana dalej ustaw\u0105 zasi\u0142kow\u0105) do zmian wynikaj\u0105cych z wyd\u0142u\u017conego urlopu rodzicielskiego, wprowadza r\u00f3wnie\u017c now\u0105 okoliczno\u015b\u0107, gdy pracownik, pozostaj\u0105c w zatrudnieniu, nie b\u0119dzie mia\u0142 prawa do zasi\u0142ku chorobowego. W tym kontek\u015bcie chodzi o urlop opieku\u0144czy, a zatem zupe\u0142nie now\u0105 instytucj\u0119 prawa pracy o charakterze zbli\u017conym do urlopu bezp\u0142atnego, udzielanego jednak\u017ce na specjalne okre\u015blone w ustawie cele.<\/p>\n\n\n\n Generalnie, w zgodzie z art. 12 ust. 1 ustawy zasi\u0142kowej, zasi\u0142ek chorobowy nie przys\u0142uguje za okresy niezdolno\u015bci do pracy, w kt\u00f3rych ubezpieczony, na podstawie przepis\u00f3w o wynagradzaniu, zachowuje prawo do wynagrodzenia, a okresy te wlicza si\u0119 do okresu zasi\u0142kowego. W tym kontek\u015bcie mowa jest oczywi\u015bcie o wynagrodzeniu chorobowym. Natomiast zgodnie z obecnym brzmieniem ust. 2 tego\u017c artyku\u0142u, zasi\u0142ek chorobowy nie przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c za okresy niezdolno\u015bci do pracy, przypadaj\u0105ce w czasie:<\/p>\n\n\n\n \u00d3w ostatni przypadek dotyczy sytuacji, gdy pracodawca zmar\u0142, a nie ustanowiono zarz\u0105du sukcesyjnego. W takim przypadku co do zasady umowa o prac\u0119 wygasa z up\u0142ywem 30 dni od dnia \u015bmierci pracodawcy, chyba, \u017ce przed up\u0142ywem tego terminu odpowiednie osoby, wskazane w przepisach o zarz\u0105dzie sukcesyjnym albo zarz\u0105dca sukcesyjny uzgodni\u0105 z pracownikiem, na mocy pisemnego porozumienia stron, \u017ce stosunek pracy b\u0119dzie kontynuowany na dotychczasowych zasadach:<\/p>\n\n\n\n W takiej sytuacji okres od dnia \u015bmierci pracodawcy do dnia wyga\u015bni\u0119cia umowy o prac\u0119 albo dokonania powy\u017cszych uzgodnie\u0144, b\u0105d\u017a te\u017c rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119, jest okresem usprawiedliwionej nieobecno\u015bci w pracy, za kt\u00f3ry pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Jak wynika zatem z przepis\u00f3w ustawy zasi\u0142kowej, za niezdolno\u015b\u0107 do pracy, przypadaj\u0105c\u0105 w tym w\u0142a\u015bnie czasie, zasi\u0142ek nie przys\u0142uguje, a wyj\u0105tkiem b\u0119dzie sytuacja, gdy niezdolno\u015b\u0107 do pracy powsta\u0142a do dnia \u015bmierci pracodawcy i trwa nieprzerwanie po tym dniu.<\/p>\n\n\n\n Jakie zmiany w przepisach wprowadzi\u0142a zatem nowelizacja kodeksu pracy z 9 marca 2023 roku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zasadniczo, od 26 czerwca bie\u017c\u0105cego roku, katalog okre\u015blony w art. 12 ust. 2 ustawy zasi\u0142kowej poszerzony zostanie o urlop opieku\u0144czy, o kt\u00f3rym mowa w art. 173.1 kodeksu pracy. Generalnie jest to nowe uprawnienie, kt\u00f3re b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0107 pracownikom i zgodnie z art. 173.1 par. 1 kodeksu pracy, pracownikowi b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142 w ci\u0105gu roku kalendarzowego urlop opieku\u0144czy w wymiarze 5 dni w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie b\u0119d\u0105cej cz\u0142onkiem rodziny lub zamieszkuj\u0105cym w tym samym gospodarstwie domowym, kt\u00f3ra wymaga opieki lub wsparcia z powa\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w medycznych.<\/p>\n\n\n\n W powy\u017cszym kontek\u015bcie istotnym jest, i\u017c za cz\u0142onka rodziny uwa\u017ca si\u0119 syna, c\u00f3rk\u0119, matk\u0119, ojca lub ma\u0142\u017conka. \u00d3w urlop udzielany jest na wniosek pracownika, z\u0142o\u017cony w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie nie kr\u00f3tszym ni\u017c jeden dzie\u0144 przed rozpocz\u0119ciem korzystania z tego uprawnienia.<\/p>\n\n\n\n Sk\u0142adaj\u0105c wniosek o urlop opieku\u0144czy istotna jest jego tre\u015b\u0107. Nale\u017cy bowiem we wniosku takim zawrze\u0107:<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c pracodawca nie ma mo\u017cliwo\u015bci \u017c\u0105dania od pracownika, wyst\u0119puj\u0105cego z wnioskiem o urlop opieku\u0144czy, chocia\u017cby przedstawienia dokumentacji medycznej osoby, kt\u00f3r\u0105 zamierza opiekowa\u0107 si\u0119 pracownik, ani tym bardziej za\u015bwiadczenia lekarskiego, stwierdzaj\u0105cego niezdolno\u015b\u0107 takiej osoby, chocia\u017cby do samodzielnej egzystencji. Z brzmienia nowych przepis\u00f3w kodeksu pracy wywnioskowa\u0107 mo\u017cna jedynie, i\u017c pracodawca b\u0119dzie musia\u0142 opiera\u0107 si\u0119 na o\u015bwiadczeniu pracownika w tym wzgl\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n Istotnym jest r\u00f3wnie\u017c, i\u017c wprowadzenie nowego uprawnienia, w postaci urlopu opieku\u0144czego, nie wi\u0105\u017ce si\u0119 z uchyleniem art. 188 kodeksu pracy, zgodnie z kt\u00f3rym, pracownikowi wychowuj\u0105cemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat, przys\u0142uguje w ci\u0105gu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni. Oba te uprawnienia bowiem przys\u0142ugiwa\u0107 b\u0119d\u0105 pracownikowi \u0142\u0105cznie.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym jest jednak\u017ce, i\u017c o ile w przypadku zwolnienia okre\u015blonego w art. 188 pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, o tyle za okres urlopu opieku\u0144czego wynagrodzenie nie b\u0119dzie nale\u017cne, jednak\u017ce okres ten wlicza si\u0119 do okresu zatrudnienia, od kt\u00f3rego zale\u017c\u0105 uprawnienia pracownicze.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze jest wa\u017cne w kontek\u015bcie nowego urlopu opieku\u0144czego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie, wszystkie okresy niezdolno\u015bci do pracy, o kt\u00f3rych mowa w art. 12 ustawy zasi\u0142kowej i do kt\u00f3rej od 26 czerwca bie\u017c\u0105cego roku zaliczany b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c urlop opieku\u0144czy, nie wliczaj\u0105 si\u0119 do okresu zasi\u0142kowego. Maksymalny okres, za jaki mo\u017cna pobiera\u0107 zasi\u0142ek chorobowy, wynosi obecnie 182 dni, a je\u017celi niezdolno\u015b\u0107 do pracy zosta\u0142a spowodowana gru\u017alic\u0105 lub wyst\u0119puje w trakcie ci\u0105\u017cy, nie d\u0142u\u017cej ni\u017c przez 270 dni. Zasady jego obliczania okre\u015blono w art. 9 ustawy zasi\u0142kowej i zgodnie z ust.1 art. 12 do tego okresu wlicza si\u0119 wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolno\u015bci do pracy, jak r\u00f3wnie\u017c okresy niemo\u017cno\u015bci wykonywania pracy z przyczyn okre\u015blonych w art. 6 ust. 2, a zatem spowodowane izolacj\u0105, kwarantann\u0105, przebywaniem w zak\u0142adzie odwykowym albo poddaniem si\u0119 badaniom na dawc\u00f3w kom\u00f3rek, tkanek i narz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Do okresu zasi\u0142kowego wlicza si\u0119 okresy poprzednich niezdolno\u015bci do pracy, je\u017celi przerwa mi\u0119dzy ustaniem poprzedniej, a powstaniem ponownej niezdolno\u015bci do pracy, nie przekracza\u0142a 60 dni. Natomiast nie wlicza si\u0119 okres\u00f3w niezdolno\u015bci do pracy przypadaj\u0105cych przed przerw\u0105 nie d\u0142u\u017csz\u0105 ni\u017c 60 dni, je\u017celi po przerwie niezdolno\u015b\u0107 do pracy wyst\u0105pi\u0142a w trakcie ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Warte podkre\u015blenia jest to, i\u017c do okresu zasi\u0142kowego nie wlicza si\u0119 okresu niezdolno\u015bci do pracy przypadaj\u0105cego w tak zwanym okresie wyczekiwania, kt\u00f3ry zosta\u0142 okre\u015blony w art. 4 ust. 1 ustawy zasi\u0142kowej i zgodnie z nim ubezpieczony nabywa prawo do zasi\u0142ku chorobowego:<\/p>\n\n\n\n Do okres\u00f3w ubezpieczenia chorobowego wlicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, je\u015bli przerwa mi\u0119dzy nimi nie przekroczy\u0142a 30 dni lub by\u0142a spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezp\u0142atnym albo odbywaniem czynnej s\u0142u\u017cby wojskowej przez \u017co\u0142nierza niezawodowego.<\/p>\n\n\n\n Zatem z nowego brzmienia zmienionych przepis\u00f3w kodeksu pracy, dotycz\u0105cych urlopu opieku\u0144czego, wynika, i\u017c podczas tego urlopu pracownik b\u0119dzie pozostawa\u0142 w zatrudnieniu, jednak bez prawa do wynagrodzenia. To za\u015b oznacza, \u017ce za miesi\u0105c, w kt\u00f3rym pracownik korzysta\u0142 z takiego urlopu, pracodawca odprowadzi tak\u017ce za niego ni\u017csze sk\u0142adki z tytu\u0142u ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Je\u015bli natomiast pracownik w tym czasie zachoruje, nie b\u0119dzie mia\u0142 on w\u00f3wczas prawa do zasi\u0142ku chorobowego. Je\u017celi jednak choroba przed\u0142u\u017cy si\u0119 na okres przypadaj\u0105cy poza udzielony przez pracodawc\u0119 urlop opieku\u0144czy, b\u0119dzie on ju\u017c pracownikowi przys\u0142ugiwa\u0142, a okres zasi\u0142kowy b\u0119dzie obliczany od pierwszego dnia pobierania tego \u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, nowelizacja kodeksu pracy z dnia 9 marca 2023 roku, kt\u00f3ra w pewnym zakresie wejdzie w \u017cycie 26 czerwca bie\u017c\u0105cego roku, wprowadza mi\u0119dzy innymi nowe uprawnienie dla pracownika w postaci urlopu opieku\u0144czego. Przys\u0142uguje on pracownikowi w wymiarze 5 dni w ci\u0105gu roku w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie b\u0119d\u0105cej cz\u0142onkiem rodziny lub zamieszkuj\u0105cej w tym samym gospodarstwie domowym, kt\u00f3ra wymaga opieki lub wsparcia z powa\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w medycznych. W my\u015bl nowych przepis\u00f3w za cz\u0142onka rodziny uznaje si\u0119 syna, c\u00f3rk\u0119, matk\u0119, ojca lub ma\u0142\u017conka. Podczas korzystania z urlopu opieku\u0144czego pracownik b\u0119dzie pozostawa\u0142 w zatrudnieniu, jednak bez prawa do wynagrodzenia. Je\u015bli natomiast pracownik, w czasie korzystania z urlopu opieku\u0144czego zachoruje, w\u00f3wczas nie b\u0119dzie mia\u0142 on prawa do zasi\u0142ku chorobowego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nowelizacja kodeksu pracy z 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, wprowadza wiele<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5698,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n