Wprowadzenie zmian w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego dla os\u00f3b pozostaj\u0105cych bez pracy budzi w\u0105tpliwo\u015bci. Zdaniem przedstawicieli resortu zdrowia wprowadzenie mo\u017cliwo\u015bci ubezpieczenia si\u0119 na wniosek jest otwarciem furtki do nadu\u017cy\u0107. Eksperci alarmuj\u0105 z kolei, i\u017c w konsekwencji potencjalnych finansowych nadu\u017cy\u0107 na tym polu nadw\u0105tlony mo\u017ce zosta\u0107 bud\u017cet Narodowego Funduszu Zdrowia.<\/p>\n\n\n\n
Z czego zatem wynikaj\u0105 obawy ekspert\u00f3w i przedstawicieli resortu zdrowia oraz co jest ich podstaw\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie projekt ustawy o aktywno\u015bci zawodowej zak\u0142ada mi\u0119dzy innymi rozdzielenie statusu bezrobotnego i prawa do ubezpieczenia zdrowotnego, kt\u00f3re dotychczas zach\u0119ca\u0142o do rejestracji w urz\u0119dzie pracy osoby niezainteresowane podj\u0119ciem zatrudnienia. Nowa regulacja ma wprowadzi\u0107 ubezpieczenie na wniosek i w tym celu bezrobotni b\u0119d\u0105 musieli rejestrowa\u0107 si\u0119 w ZUS co 180 dni.<\/p>\n\n\n\n Z dost\u0119pnego ju\u017c raportu dotycz\u0105cego uzgodnie\u0144 mi\u0119dzyresortowych wynika, i\u017c resort zdrowia jest sceptycznie nastawiony do nowego rozwi\u0105zania, wskazuj\u0105c wiele konsekwencji ubezpieczenia na wniosek. Otwarcie takiej furtki, zdaniem przedstawicieli resortu zdrowia, spowoduje pog\u0142\u0119bienie si\u0119 dziury w bud\u017cecie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), kt\u00f3ry nie b\u0119dzie w stanie \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 nale\u017cno\u015bci od pacjent\u00f3w. Tym bardziej, i\u017c od stycznia zmieni\u0142y si\u0119 zasady finansowania \u015bwiadcze\u0144 i obecnie NFZ, a nie jak dot\u0105d bud\u017cet pa\u0144stwa, z w\u0142asnych pieni\u0119dzy musi pokrywa\u0107 koszty leczenia os\u00f3b zwolnionych z konieczno\u015bci uiszczenia sk\u0142adek. Zdaniem ekspert\u00f3w rykoszetem mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c problemy te odczu\u0107 podmioty lecznicze.<\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017ca Magdalena Januszewska, radca prawny specjalizuj\u0105ca si\u0119 w prawie pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, z projektu ustawy o aktywno\u015bci zawodowej wynika, i\u017c g\u0142\u00f3wnym kryterium do obj\u0119cia ubezpieczeniem ma by\u0107:<\/p>\n\n\n\n Tym samym niestety nie wida\u0107 tutaj \u017cadnego bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku ze statusem osoby bezrobotnej.<\/p>\n\n\n\n Z kolei przedstawiciele ministerstwa zdrowia wskazuj\u0105 wr\u0119cz przyk\u0142adowych beneficjent\u00f3w takiego rozwi\u0105zania, jak chocia\u017cby osoby w wieku emerytalnym bez prawa do \u015bwiadcze\u0144, czyli powy\u017cej 60 lat w przypadku kobiet i powy\u017cej 65 lat w przypadku m\u0119\u017cczyzn. Zgodnie bowiem z obowi\u0105zuj\u0105cymi obecnie przepisami nie mog\u0105 oni uzyska\u0107 statusu bezrobotnych, ale nowe regulacje nie wykluczaj\u0105 ich z mo\u017cliwo\u015bci zg\u0142oszenia do ubezpieczenia zdrowotnego na wniosek.<\/p>\n\n\n\n Zdaniem przedstawicieli resortu zdrowia przewidywa\u0107 nale\u017cy, i\u017c do tego grona dojd\u0105 osoby, kt\u00f3re co prawda nie spe\u0142niaj\u0105 wymog\u00f3w ustawy, ale bardzo prawdopodobnym jest, i\u017c b\u0119d\u0105 one z tego rozwi\u0105zania korzysta\u0107. Szara strefa mia\u0142aby bowiem obejmowa\u0107 chocia\u017cby osoby, kt\u00f3re do tej pory podejmowa\u0142y legaln\u0105 prac\u0119 wy\u0142\u0105cznie w celu uzyskania prawa do \u015bwiadcze\u0144, a tak\u017ce obj\u0119te ubezpieczeniem dobrowolnym. Jest to prawdopodobne, bowiem dost\u0119p do ubezpieczenia zdrowotnego zabezpieczono wy\u0142\u0105cznie o\u015bwiadczeniem o spe\u0142nianiu ustawowych warunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jakie zatem praktyczne konsekwencje niesie ze sob\u0105 wprowadzenie w \u017cycie zmian w projektowanym kszta\u0142cie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak zauwa\u017ca Wioletta \u017bukowska-Czaplicka, ekspert do spraw spo\u0142eczno-gospodarczych Federacji Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich, za z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenia niezgodnego z prawd\u0105 odno\u015bnie do ubezpieczenia zdrowotnego na wniosek, ustawa o aktywno\u015bci zawodowej przewiduje wy\u0142\u0105cznie odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105 za sk\u0142adanie fa\u0142szywych zezna\u0144, gdzie kodeks karny przewiduje kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci od 6 miesi\u0119cy do 8 lat. To jest jednak zdecydowanie niewystarczaj\u0105cy straszak, bowiem procedura weryfikacji tych o\u015bwiadcze\u0144 budzi powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci. Na gruncie projektowanych przepis\u00f3w nie jest jasne jaka instytucja i w jakim dok\u0142adnie zakresie mia\u0142aby to czyni\u0107.<\/p>\n\n\n\n Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c obecnie to przedsi\u0119biorcy, w uj\u0119ciu kwotowym, p\u0142ac\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 sk\u0142adk\u0119 zdrowotn\u0105 spo\u015br\u00f3d wszystkich podmiot\u00f3w podlegaj\u0105cych ubezpieczeniu. Tymczasem nowe przepisy mog\u0105 ich sk\u0142ania\u0107 do tego, by ucieka\u0107 przed rosn\u0105cymi kosztami prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci, poprzez przeniesienie si\u0119 do szarej strefy. Jednak najwi\u0119ksze ryzyko dotyczy os\u00f3b, kt\u00f3re wyst\u0119powa\u0142yby o ubezpieczenie na wniosek i pracowa\u0142y na czarno. By\u0142oby to niew\u0105tpliwie bardzo niebezpieczne nie tylko z punktu widzenia finansowania systemu ochrony zdrowia, lecz tak\u017ce sytuacji spo\u0142eczno-gospodarczej naszego kraju.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c jest to problem, kt\u00f3ry wyst\u0119puje ju\u017c obecnie, a kt\u00f3ry cz\u0119\u015bciowo mia\u0142 by\u0107 rozwi\u0105zany w\u0142a\u015bnie przez nowe przepisy. Eksperci podkre\u015blaj\u0105, i\u017c mamy obecnie do czynienia ze spor\u0105 grup\u0105 pracuj\u0105cych na czarno, zarejestrowanych w urz\u0119dach pracy jedynie dla ubezpieczenia zdrowotnego.<\/p>\n\n\n\n Jakie maj\u0105 by\u0107 podstawowe zasady obj\u0119cia dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne przeznaczone jest dla ka\u017cdego, kto nie jest:<\/p>\n\n\n\n Warunkiem dodatkowym jest zamieszkiwanie na terytorium Polski. Stawka podstawowa ubezpieczenia wynosi 9,0% podstawy wymiaru, czyli kwoty deklarowanego miesi\u0119cznego dochodu, nie ni\u017cszej od przeci\u0119tnego miesi\u0119cznego wynagrodzenia. Poza tym wprowadzona b\u0119dzie op\u0142ata dodatkowa dla os\u00f3b nie obj\u0119tych ubezpieczeniem zdrowotnym d\u0142u\u017cej ni\u017c 3 miesi\u0105ce, kt\u00f3ra wynosi:<\/p>\n\n\n\n Jak projektowane przepisy wp\u0142yn\u0105\u0107 mog\u0105 na sytuacj\u0119 NFZ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c wprowadzenie w \u017cycie rozwi\u0105za\u0144 projektowanej ustawy o aktywno\u015bci zawodowej sprawi, i\u017c z jednej strony przedstawicielom NFZ przyb\u0119dzie zada\u0144, jak chocia\u017cby zwi\u0105zanych z weryfikacj\u0105 uprawnie\u0144 czy wydawaniem decyzji o utracie prawa do ubezpieczenia, a z drugiej strony wydatk\u00f3w. Wprawdzie jeszcze niedawno prezes NFZ Filip Nowak zapewnia\u0142, i\u017c fundusz jest w stanie organizacyjnie sprosta\u0107 nowym obowi\u0105zkom, zwi\u0105zanym chocia\u017cby z przekazaniem mu szeregu \u015bwiadcze\u0144 dotychczas finansowanych z bud\u017cetu pa\u0144stwa, o tyle jednak eksperci maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, bowiem podczas konsultacji wskazywano, i\u017c za przekazywanymi zadaniami nie id\u0105 adekwatne pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n Sytuacja finansowa NFZ w nadchodz\u0105cych latach zapewne b\u0119dzie bardzo trudna, a z pocz\u0105tkiem obecnego roku, za do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 grup\u0119 ubezpieczonych, bud\u017cet pa\u0144stwa nie b\u0119dzie ju\u017c op\u0142aca\u0142 sk\u0142adek zdrowotnych, a osoby te b\u0119d\u0105 mia\u0142y prawo do \u015bwiadcze\u0144. Poza tym zmiany wywo\u0142a\u0142 program reform podatkowych Polski \u0141ad i dotycz\u0105 one struktury finansowania sk\u0142adki.<\/p>\n\n\n\n W tym kontek\u015bcie szersza grupa uprawnionych i potencjalne nadu\u017cycia to jeden z problem\u00f3w, ale na wniosek przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia projektowane przepisy ustawy o aktywno\u015bci zawodowej nieco zaostrzono. W celu bowiem obj\u0119cia ubezpieczeniem trzeba b\u0119dzie rejestrowa\u0107 si\u0119 z dwa razy do roku, na co b\u0119dzie 30 dni od zako\u0144czenia dotychczasowego okresu ubezpieczenia. Je\u017celi kto\u015b si\u0119 sp\u00f3\u017ani, w\u00f3wczas straci mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia wniosku. Taka sytuacja ma uszczelni\u0107 system, lecz mo\u017ce jednocze\u015bnie spowodowa\u0107, i\u017c \u0142atwiej ni\u017c dotychczas b\u0119dzie wypa\u015b\u0107 z ubezpieczenia, a tym samym pozosta\u0107 bez prawa do \u015bwiadcze\u0144, czyli samodzielnie p\u0142aci\u0107 za leczenie.<\/p>\n\n\n\n Zreszt\u0105 problem samodzielnego p\u0142acenia za leczenie jest skomplikowany, bowiem odzyskiwanie tych nale\u017cno\u015bci ze strony NFZ idzie wr\u0119cz jak po grudzie. Zgodnie z ustaw\u0105 z 27 sierpnia 2004 roku o \u015bwiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.) plac\u00f3wka medyczna nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 udzielenia pomocy w stanach nag\u0142ych, nawet je\u015bli pacjent nie potrafi udowodni\u0107, \u017ce jest ubezpieczony. Je\u015bli w ci\u0105gu 14 dni od rozpocz\u0119cia leczenia lub 7 dni od zako\u0144czenia pobytu w szpitalu, pacjent nie przedstawi tytu\u0142u do ubezpieczenia, w\u00f3wczas zostanie obci\u0105\u017cony kosztami udzielonych \u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Skala problemu obci\u0105\u017cenia kosztami udzielonych \u015bwiadcze\u0144 medycznych, bior\u0105c pod uwag\u0119 pojedyncze plac\u00f3wki, nie jest ogromna, je\u017celi jednak zsumowa\u0107 poszczeg\u00f3lne koszty, to robi\u0105 si\u0119 z tego ca\u0142kiem spore pieni\u0105dze. Generalnie raczej trudno znale\u017a\u0107 szpital, kt\u00f3ry nie mia\u0142by z tego powodu problem\u00f3w, a tymczasem NFZ r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce mie\u0107 problem z wyegzekwowaniem nale\u017cnych kwot.<\/p>\n\n\n\n Jak przedstawiaj\u0105 urz\u0119dnicy resortu zdrowia, przychody NFZ w latach 2019-2021 z tytu\u0142u tak zwanych roszcze\u0144 regresowych od os\u00f3b, w stosunku do kt\u00f3rych wydano decyzj\u0119 administracyjn\u0105, wynosz\u0105 prawie 40,0 mln z\u0142otych, a jednocze\u015bnie wp\u0142ywy z tytu\u0142u wydanych decyzji w tym okresie to oko\u0142o 14,7 mln z\u0142. a to oznacza, i\u017c ju\u017c obecnie NFZ nie jest w stanie \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 nale\u017cno\u015bci od pacjent\u00f3w, kt\u00f3rym udzielano \u015bwiadcze\u0144 pomimo braku ubezpieczenia.<\/p>\n\n\n\n Spraw\u0119 komplikuje ponadto fakt, i\u017c definicja stanu zagro\u017cenia \u017cycia jest p\u0142ynna i cz\u0119sto inaczej rozumiej\u0105 j\u0105 lecznice, a inaczej p\u0142atnik. To za\u015b sprawia, i\u017c cz\u0119sto lekarze maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy s\u0105 jeszcze na etapie ratowania \u017cycia, czy ju\u017c jest to leczenie. Poza tym zdarza si\u0119, i\u017c szpital uratuje pacjentowi \u017cycie, natomiast nie mo\u017ce, m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie, wyrzuci\u0107 go na ulic\u0119, tylko musi w dalszym ci\u0105gu sprawowa\u0107 nad nim opiek\u0119, w celu unikni\u0119cia kolejnej sytuacji zagra\u017caj\u0105cej jego \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n Tym samym zwi\u0119kszenie mo\u017cliwo\u015bci wy\u0142udzania \u015bwiadcze\u0144 zwi\u0119kszy liczb\u0119 spraw, gdzie NFZ odm\u00f3wi zap\u0142aty, zostawiaj\u0105c plac\u00f3wki same z problemem \u015bci\u0105gni\u0119cia nale\u017cno\u015bci za uratowanie \u017cycia nieubezpieczonego pacjenta.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, z projektu ustawy o aktywno\u015bci zawodowej wynika mi\u0119dzy innymi rozdzielenie statusu bezrobotnego i prawa do ubezpieczenia zdrowotnego. Do tej pory bowiem cz\u0119sto owo prawo do ubezpieczenia zdrowotnego zach\u0119ca\u0142o wiele os\u00f3b do rejestracji w urz\u0119dzie pracy, kt\u00f3re niekoniecznie by\u0142y zainteresowane podj\u0119ciem zatrudnienia. Nowa regulacja wprowadzi ubezpieczenie zdrowotne na wniosek i w tym celu bezrobotni b\u0119d\u0105 musieli rejestrowa\u0107 si\u0119 w ZUS co 180 dni. Rozwi\u0105zanie to jednak budzi w\u0105tpliwo\u015bci ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce jest to zbyt powa\u017cne otwarcie furtki do nadu\u017cy\u0107. Problemy z tego tytu\u0142u mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c bud\u017cet NFZ, co z kolei odbi\u0107 si\u0119 mo\u017ce na finansowaniu \u015bwiadcze\u0144 medycznych globalnie w skali kraju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wprowadzenie zmian w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego dla os\u00f3b pozostaj\u0105cych bez pracy budzi w\u0105tpliwo\u015bci. Zdaniem przedstawicieli resortu zdrowia wprowadzenie mo\u017cliwo\u015bci ubezpieczenia<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"yoast_head":"\n