Miniony rok wprowadzi\u0142 wiele ca\u0142kiem powa\u017cnych zmian w zakresie przepis\u00f3w ubezpieczeniowych. Zaostrzeniu uleg\u0142y kryteria przyznawania prawa do \u015bwiadcze\u0144 chorobowych, a prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 by\u0142a zmiana zasad obliczania sk\u0142adki zdrowotnej dla os\u00f3b prowadz\u0105cych pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Szykowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zmiany, kt\u00f3re wejd\u0105 w \u017cycie ju\u017c w roku 2023.<\/p>\n\n\n\n
Z jakimi zatem zmianami mieli\u015bmy do czynienia odno\u015bnie zasad og\u00f3lnych ca\u0142ego systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c od 2022 roku obowi\u0105zuje zasada, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 w przypadku stwierdzenia nielegalnego zatrudnienia w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 lit a ustawy z 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2021 r. poz. 1621 ze zm.), b\u0105d\u017a te\u017c zani\u017cenia podstawy wymiaru sk\u0142adek pracownik\u00f3w, sk\u0142adki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe od wynagrodzenia z nielegalnego zatrudnienia oraz od cz\u0119\u015bci nieujawnionego wynagrodzenia nie obci\u0105\u017caj\u0105 ubezpieczonego i op\u0142acane s\u0105 w ca\u0142o\u015bci z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w przez p\u0142atnika sk\u0142adek. Przed zmian\u0105 w takich przypadkach p\u0142atnik po zap\u0142acie zaleg\u0142o\u015bci m\u00f3g\u0142 domaga\u0107 si\u0119 od pracownika r\u00f3wnowarto\u015bci sk\u0142adek, kt\u00f3re wcze\u015bniej powinny by\u0107 potr\u0105cone z jego wynagrodzenia.<\/p>\n\n\n\n Poza tym nowo\u015bci\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c i to, \u017ce obecnie sk\u0142adki oraz odsetki za zw\u0142ok\u0119, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa op\u0142ata nieop\u0142acone w terminie podlegaj\u0105 nie tylko \u015bci\u0105gni\u0119ciu w trybie przepis\u00f3w o post\u0119powaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji s\u0105dowej, lecz tak\u017ce potr\u0105ceniu ze \u015bwiadcze\u0144 z ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych wyp\u0142acanych przez ZUS. Taka zmiana przepis\u00f3w wymusi\u0142a zmiany zasad dotycz\u0105cych biegu przedawnienia i obecnie zostaje on zawieszony nie tylko od pierwszego dnia miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142o podj\u0119cie pierwszej czynno\u015bci zmierzaj\u0105cej do wyegzekwowania nale\u017cno\u015bci z tytu\u0142u sk\u0142adek, lecz tak\u017ce od pierwszego dnia miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142o rozpocz\u0119cie potr\u0105ce\u0144 ze \u015bwiadcze\u0144, do ostatniego dnia miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym zako\u0144czono owe potr\u0105cenia.<\/p>\n\n\n\n Kolejne zmiany dotyczy\u0142y przesy\u0142ania deklaracji rozliczeniowych do ZUS, imiennych raport\u00f3w miesi\u0119cznych oraz op\u0142acania sk\u0142adek za dany miesi\u0105c. Obecnie obowi\u0105zuj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce terminy w powy\u017cszym zakresie:<\/p>\n\n\n\n Kolejne zmiany dotyczy\u0142y tego, i\u017c obecnie wniosek o wydanie za\u015bwiadczenia A1, czyli za\u015bwiadczenia o podleganiu polskim ubezpieczeniom spo\u0142ecznym, z\u0142o\u017cony mo\u017ce by\u0107 co do zasady jedynie elektronicznie.<\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105wszy od 16 grudnia 2022 roku obowi\u0105zuj\u0105 przepisy, dzi\u0119ki kt\u00f3rym d\u0142u\u017cnicy ZUS, kt\u00f3rym roz\u0142o\u017cono zaleg\u0142o\u015b\u0107 na raty b\u0105d\u017a te\u017c odroczono termin p\u0142atno\u015bci sk\u0142adek, mog\u0105 otrzyma\u0107 \u015bwiadczenia chorobowe i wypadkowe.<\/p>\n\n\n\n Z kolei od 1 stycznia 2023 roku komplementariusze w sp\u00f3\u0142ce komandytowo-akcyjnej zostali uznani za osoby prowadz\u0105ce pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ze wszystkimi tego konsekwencjami, a wi\u0119c i konieczno\u015bci\u0105 op\u0142acania sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne. Przy czym podstawa wymiaru sk\u0142adek nie b\u0119dzie mog\u0142a wynosi\u0107 mniej ni\u017c 60% przeci\u0119tnego wynagrodzenia, a poza tym komplementariusz nie b\u0119dzie mia\u0142 prawa do ulg sk\u0142adkowych.<\/p>\n\n\n\n A jakie zmiany zasz\u0142y b\u0105d\u017a te\u017c zajd\u0105 w odniesieniu do rent i emerytur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Generalnie od 1 stycznia 2022 roku zlikwidowano mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystnego przeliczenia emerytury przez pobieraj\u0105cych \u015bwiadczenie z tak zwanego starego systemu i jednocze\u015bnie pracuj\u0105cych zawodowo. Obecnie \u015bwiadczenia te przeliczane s\u0105 na podstawie art. 112 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 504 ze zm.), zgodnie z kt\u00f3rym, je\u017celi emeryt lub rencista zg\u0142osi wniosek o ponowne ustalenie wysoko\u015bci \u015bwiadczenia przez doliczenie nieuwzgl\u0119dnionych dotychczas w jego wymiarze okres\u00f3w sk\u0142adkowych, przys\u0142uguj\u0105ce \u015bwiadczenie zwi\u0119ksza si\u0119, doliczaj\u0105c po 1,3% podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji za ka\u017cdy rok okres\u00f3w sk\u0142adkowych.<\/p>\n\n\n\n Przed zmianami przeliczona emerytura nie by\u0142a zwi\u0119kszona o sta\u0142y procent, poniewa\u017c wzrost by\u0142 zwi\u0105zany z aktualn\u0105 kwot\u0105 bazow\u0105 skorelowan\u0105 z przeci\u0119tnym wynagrodzeniem, dzi\u0119ki czemu przeliczenie by\u0142o bardziej korzystne.<\/p>\n\n\n\n Kolejna zmiana dotyczy tego, i\u017c pocz\u0105wszy od 2022 roku ze \u015bwiadcze\u0144 emerytalno-rentowych mo\u017cna potr\u0105ca\u0107 zaleg\u0142o\u015bci sk\u0142adkowe. Przepisy umo\u017cliwiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bci\u0105gni\u0119cie \u015bwiadcze\u0144 nienale\u017cnie pobranych w trybie egzekucji s\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n Od 1 marca 2023 roku zmianie ulegnie wysoko\u015b\u0107 najni\u017cszych \u015bwiadcze\u0144 emerytalno-rentowych i b\u0119d\u0105 one wynosi\u0142y:<\/p>\n\n\n\n Jakie zmiany zasz\u0142y w odniesieniu do ubezpieczenia chorobowego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c przed 2022 rokiem osoby prowadz\u0105ce pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 i ich wsp\u00f3\u0142pracownicy oraz duchowni z mocy prawa przestawali podlega\u0107 ubezpieczeniu chorobowemu od pocz\u0105tku miesi\u0105ca, za kt\u00f3ry nie op\u0142acili sk\u0142adek lub op\u0142acili jej w niepe\u0142nej wysoko\u015bci b\u0105d\u017a z op\u00f3\u017anieniem. Od 1 stycznia 2022 roku skutek ten nie nast\u0119puje i pomimo braku sk\u0142adki lub op\u00f3\u017anienia osoby te podlegaj\u0105 ubezpieczeniu, a na ich koncie powstaje zaleg\u0142o\u015b\u0107. Ubezpieczenie chorobowe ustanie, gdy dana osoba zrezygnuje z tego ubezpieczenia i zostanie z niego wyrejestrowana, b\u0105d\u017a gdy ustanie tytu\u0142 do ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n Od 1 stycznia 2022 roku obowi\u0105zuje zasada, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 \u015bwiadczenia z ubezpieczenia chorobowego (takie jak zasi\u0142ek chorobowy, macierzy\u0144ski, opieku\u0144czy b\u0105d\u017a te\u017c \u015bwiadczenie rehabilitacyjne) nie przys\u0142uguj\u0105:<\/p>\n\n\n\n je\u017celi w dniu powstania prawa do \u015bwiadczenia na ich koncie widnia\u0142o zad\u0142u\u017cenie z tytu\u0142u sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne na kwot\u0119 przekraczaj\u0105c\u0105 1,0% minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119. Prawo do \u015bwiadcze\u0144 b\u0119dzie mo\u017cna odzyska\u0107 po sp\u0142acie zaleg\u0142o\u015bci. Wa\u017cne jest to, i\u017c prawo to ulega przedawnieniu, je\u017celi zad\u0142u\u017cenie nie zostanie uregulowane w ci\u0105gu 6 miesi\u0119cy od dnia powstania prawa do \u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n Z dniem 1 stycznia 2022 roku likwidacji uleg\u0142a stawka 70,0% podstawy wymiaru wyp\u0142acana za okres pobytu w szpitalu i obecnie co do zasady wynosi ona 80,0%, za\u015b wyj\u0105tkowo 100,0%, je\u017celi niezdolno\u015b\u0107 do pracy lub niemo\u017cno\u015b\u0107 wykonywania pracy:<\/p>\n\n\n\n Od 2022 roku, je\u017celi \u015bwiadczenie chorobowe zosta\u0142o pobrane nienale\u017cnie, wyp\u0142acone kwoty podlegaj\u0105 potr\u0105ceniu z nale\u017cnych ubezpieczonemu zasi\u0142k\u00f3w bie\u017c\u0105cych oraz innych \u015bwiadcze\u0144 z ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych lub \u015bci\u0105gni\u0119ciu, nie tylko w trybie przepis\u00f3w o post\u0119powaniu egzekucyjnym w administracji, ale tak\u017ce w ramach egzekucji s\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n A co zmieni\u0142o si\u0119 w odniesieniu do ubezpieczenia zdrowotnego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c generalnie do 1 stycznia 2022 roku osoby prowadz\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 op\u0142aca\u0142y sk\u0142adki od zadeklarowanej kwoty, nie ni\u017cszej ni\u017c 75,0% miesi\u0119cznego wynagrodzenia w sektorze przedsi\u0119biorstw, w\u0142\u0105cznie z wyp\u0142atami z zysku, w IV kwartale poprzedniego roku. Stawka procentowa wynosi\u0142a 9,0%, przy czym 7,75% podstawy wymiaru mog\u0142o by\u0107 odliczane od podatku.<\/p>\n\n\n\n Zmiany w tym zakresie wprowadzi\u0142 program reform podatkowych Polski \u0141ad, kt\u00f3ry zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c w po\u0142owie roku zmodyfikowany. Obecnie wysoko\u015b\u0107 sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne zale\u017cy od rodzaju opodatkowania. W przypadku skali podatkowej wysoko\u015b\u0107 ta wynosi 9,0% dochod\u00f3w z dzia\u0142alno\u015bci, a w przypadku os\u00f3b opodatkowanych podatkiem liniowym stawka ta wynosi 4,9% dochodu. Je\u015bli w danym miesi\u0105cu doch\u00f3d nie przekroczy poziomu minimalnego wynagrodzenia, w\u00f3wczas wysoko\u015b\u0107 sk\u0142adki zdrowotnej wynosi 9,0% minimalnego wynagrodzenia.<\/p>\n\n\n\n Odmienne zasady obowi\u0105zuj\u0105 w przypadku os\u00f3b rozliczaj\u0105cych podatek dochodowy rycza\u0142tem od przychod\u00f3w ewidencjonowanych i w\u00f3wczas sk\u0142adka wynosi 9,0% od ustawowo okre\u015blonej zrycza\u0142towanej podstawy. W przypadku os\u00f3b korzystaj\u0105cych z karty podatkowej podstawa wymiaru sk\u0142adki jest r\u00f3wna minimalnemu wynagrodzeniu. W roku 2023 nie zapowiada si\u0119 w tym wzgl\u0119dzie wprowadzenia zmian.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, zar\u00f3wno rok ubieg\u0142y, jak i obecny, obfituje w zmiany w zakresie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. W tym kontek\u015bcie prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 by\u0142a zmiana zasad obliczania sk\u0142adki zdrowotnej dla os\u00f3b prowadz\u0105cych pozarolnicz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, gdy\u017c program reform podatkowych Polski \u0141ad pozbawi\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich prawa do op\u0142acania niskiej, zrycza\u0142towanej sk\u0142adki. Poza tym zmiany dotyczy\u0142y rzeczy mniej rewolucyjnych, jak chocia\u017cby kwestii potr\u0105cania zaleg\u0142ych sk\u0142adek z bie\u017c\u0105cych \u015bwiadcze\u0144, czy te\u017c braku automatycznego ustawania ubezpieczenia chorobowego z chwil\u0105 nie op\u0142acenia sk\u0142adek b\u0105d\u017a te\u017c op\u0142acenia ich w niepe\u0142nej wysoko\u015bci albo z op\u00f3\u017anieniem. W tym kontek\u015bcie rok 2023 szykuje si\u0119 jako rok wi\u0119kszego spokoju w tym zakresie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Miniony rok wprowadzi\u0142 wiele ca\u0142kiem powa\u017cnych zmian w zakresie przepis\u00f3w ubezpieczeniowych. Zaostrzeniu uleg\u0142y kryteria przyznawania prawa do \u015bwiadcze\u0144 chorobowych, a<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5602,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n