Trudna sytuacja gospodarcza, wysoka inflacja oraz spadek produkcji sprawiaj\u0105, i\u017c przedsi\u0119biorcy coraz cz\u0119\u015bciej zaczynaj\u0105 szuka\u0107 przer\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w na wprowadzanie oszcz\u0119dno\u015bci w kontek\u015bcie rosn\u0105cych cen no\u015bnik\u00f3w energii. W niekt\u00f3rych przedsi\u0119biorstwach trwa przykr\u0119canie b\u0105d\u017a ca\u0142kowite zakr\u0119canie kaloryfer\u00f3w, zmniejszanie liczby \u017car\u00f3wek w pokojach, zakaz u\u017cywania czajnik\u00f3w elektrycznych, wy\u0142\u0105czanie lod\u00f3wek i mikrofal\u00f3wek w pokojach socjalnych czy te\u017c nawet zakr\u0119canie ciep\u0142ej wody. Nie brakuje pomys\u0142\u00f3w na bardzo nieracjonalne dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie od kilku tygodni zaobserwowa\u0107 mo\u017cna, i\u017c wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w zacz\u0119\u0142o intensywnie dokonywa\u0107 przegl\u0105du koszt\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze ewentualnie obni\u017cy\u0107. Ju\u017c w okresie epidemii zmniejszono powierzchnie biurowe, pracodawcy staraj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ogranicza\u0107 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wymiany sprz\u0119tu, jak i te\u017c podejmuj\u0105 przer\u00f3\u017cne inne dzia\u0142ania. Bez wzgl\u0119du bowiem na bran\u017c\u0119, w kt\u00f3rej dzia\u0142a dany podmiot, odczuwalne s\u0105 dzi\u015b generalnie dla wszystkich podwy\u017cki cen energii elektrycznej oraz grzewczej. Wiele przedsi\u0119biorstw wprowadzi\u0142o ju\u017c b\u0105d\u017a te\u017c planuje wprowadzi\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci pozwalaj\u0105ce zmniejszy\u0107 koszty ich zu\u017cycia, a pomys\u0142y w tym wzgl\u0119dzie s\u0105 przer\u00f3\u017cne, chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie warto jednak zastanowi\u0107 si\u0119, gdzie s\u0105 granice tych oszcz\u0119dno\u015bci i przeciwko czemu pracownicy mog\u0105 zaprotestowa\u0107, a pracodawca nie ma do tego prawa.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie sposob\u00f3w na wprowadzanie oszcz\u0119dno\u015bci jest wiele, jednak o ile racjonalne wydaje si\u0119 zobowi\u0105zywanie pracownik\u00f3w do wy\u0142\u0105czania \u015bwiat\u0142a po opuszczeniu pomieszcze\u0144 czy te\u017c ca\u0142kowitego wy\u0142\u0105czenia urz\u0105dze\u0144 po godzinach pracy b\u0105d\u017a te\u017c gotowania wody w czajnikach w ilo\u015bci odpowiadaj\u0105ce faktycznym potrzebom, o tyle ju\u017c wy\u0142\u0105czanie ogrzewania czy te\u017c ograniczenie nat\u0119\u017cenia o\u015bwietlenia w godzinach pracy stanowi\u0107 mog\u0105 powa\u017cne naruszenie podstawowego obowi\u0105zku pracodawcy. Pami\u0119ta\u0107 bowiem nale\u017cy, i\u017c w my\u015bl art. 94 pkt. 4 kodeksu pracy do podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w pracodawcy nale\u017cy zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w pracy. Z kolei w my\u015bl art. 207 par. 2 kodeksu pracy pracodawca jest obowi\u0105zany chroni\u0107 zdrowie i \u017cycie pracownik\u00f3w poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki i techniki.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawca jest w szczeg\u00f3lno\u015bci obowi\u0105zany:<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym jest r\u00f3wnie\u017c, i\u017c wskazane powy\u017cej obowi\u0105zki dotycz\u0105 pracodawcy zatrudniaj\u0105cego inne osoby fizyczne, kt\u00f3re wykonuj\u0105 prac\u0119 na podstawie innej umowy ani\u017celi stosunek pracy.<\/p>\n\n\n\n
W licznych wyrokach s\u0119dziowie jednoznacznie orzekali, i\u017c odst\u0105pienie przez pracodawc\u0119 od niezb\u0119dnego minimum w zakresie bhp, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy oraz wody i urz\u0105dze\u0144 do cel\u00f3w higieniczno-sanitarnych mo\u017ce by\u0107 uzale\u017cnione od wzgl\u0119d\u00f3w technologicznych, lecz nie od sytuacji ekonomicznej i zwi\u0105zanych z tym mo\u017cliwo\u015bci finansowych pracodawcy. Tym samym potrzeba wprowadzenia oszcz\u0119dno\u015bci w zakresie zu\u017cycia energii elektrycznej nie mo\u017ce by\u0107 nadrz\u0119dna nad przestrzeganiem przepis\u00f3w bhp i wype\u0142nianiem wynikaj\u0105cych z tego obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z par. 30 rozporz\u0105dzenia ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie og\u00f3lnych przepis\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy w pomieszczeniach pracy nale\u017cy zapewni\u0107 temperatur\u0119 odpowiedni\u0105 do rodzaju wykonywanej pracy, nie ni\u017csz\u0105 ni\u017c 14\u00b0C, chyba \u017ce wzgl\u0119dy technologiczne na to nie pozwalaj\u0105. Jednocze\u015bnie w pomieszczeniach, gdzie wykonywana jest lekka praca fizyczna oraz w pomieszczeniach biurowych, temperatura nie mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza ni\u017c 18\u00b0C. W praktyce jednak przyjmuje si\u0119, i\u017c optymalna temperatura w pomieszczeniu pracy zapewniaj\u0105ca komfort termiczny powinna mie\u015bci\u0107 si\u0119 w przedziale od 20\u00b0C do 23\u00b0C. W tym kontek\u015bcie obni\u017cenie temperatury do tej minimalnej wynikaj\u0105cej z przepis\u00f3w bhp nie stanowi naruszenia obowi\u0105zk\u00f3w pracodawcy, jednak\u017ce nale\u017cy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, i\u017c szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do prac administracyjno-biurowych, mo\u017ce to znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na wydajno\u015b\u0107 i efektywno\u015b\u0107 zatrudnionych.<\/p>\n\n\n\n
Innym sposobem szukania oszcz\u0119dno\u015bci przez pracodawc\u00f3w jest przenoszenie pracownik\u00f3w do wi\u0119kszych pomieszcze\u0144, a w pozosta\u0142ych wy\u0142\u0105czanie ogrzewania i o\u015bwietlenia. Takie dzia\u0142anie nie jest jako takie zabronione, pod warunkiem jednak, i\u017c spe\u0142nione s\u0105 wymagania bhp w zakresie wolnej przestrzeni. Z przepis\u00f3w wynika bowiem, i\u017c na ka\u017cdego z pracownik\u00f3w jednocze\u015bnie zatrudnionych w pomieszczeniach sta\u0142ej pracy powinno przypada\u0107 przynajmniej 13 m3 wolnej obj\u0119to\u015bci pomieszczenia oraz co najmniej 2 m2 wolnej powierzchni pod\u0142ogi.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawca jest zobligowany do zapewnienia w pomieszczeniach sta\u0142ej pracy o\u015bwietlenia dziennego, chyba, \u017ce jest to niemo\u017cliwe, b\u0105d\u017a niewskazane ze wzgl\u0119du na technologi\u0119 produkcji, a na stosowanie o\u015bwietlenia wy\u0142\u0105cznie elektrycznego pracodawca uzyska\u0142 zgod\u0119 w\u0142a\u015bciwego pa\u0144stwowego wojew\u00f3dzkiego inspektora sanitarnego wydan\u0105 w porozumieniu z okr\u0119gowym inspektorem pracy. Niezale\u017cnie jednak od o\u015bwietlenia dziennego, w pomieszczeniach nale\u017cy zapewni\u0107 o\u015bwietlenie elektryczne o parametrach zgodnych z polskimi normami. Przyjmuje si\u0119 zasad\u0119, i\u017c o\u015bwietlenie stanowiska pracy i pomieszcze\u0144 pracy powinno zapewnia\u0107 warunki pracy sprzyjaj\u0105ce wykonywaniu zada\u0144 wzrokowych oraz stworzy\u0107 w\u0142a\u015bciwe otoczenie \u015bwietlne. W tym kontek\u015bcie pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, i\u017c nieprawid\u0142owe o\u015bwietlenie w \u015brodowisku pracy odbija si\u0119 negatywnie na wydajno\u015bci i jako\u015bci pracy, sprzyjaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia b\u0142\u0119d\u00f3w oraz pogarszaj\u0105c \u0142atwo\u015b\u0107 dostrzegania \u017ar\u00f3de\u0142 zagro\u017cenia. Zbyt ciemne o\u015bwietlenie powoduje r\u00f3wnie\u017c os\u0142abienie koncentracji i obni\u017cenie wydajno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie ograniczanie pracownikom o\u015bwietlenia na stanowiskach pracy ze wzgl\u0119du na oszcz\u0119dno\u015bci poprzez wy\u0142\u0105czanie wybranych opraw czy te\u017c ograniczanie ich mocy bez w\u0105tpienia stanowi naruszenie przepis\u00f3w bhp. Dzia\u0142ania takie mog\u0105 by\u0107 szkodliwe nie tylko dla zdrowia, lecz r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa pracownik\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci tych obs\u0142uguj\u0105cych maszyny czy urz\u0105dzenia wyposa\u017cone chocia\u017cby w ostre czy te\u017c wiruj\u0105ce elementy.<\/p>\n\n\n\n
Niedopuszczalnym jest r\u00f3wnie\u017c wy\u0142\u0105czanie lub ograniczanie o\u015bwietlenia w szatniach, umywalniach, toaletach, pomieszczeniach socjalnych i ci\u0105gach komunikacyjnych, co r\u00f3wnie\u017c jest nieoboj\u0119tne dla przemieszczaj\u0105cych si\u0119 tam os\u00f3b. W tym kontek\u015bcie dobrym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie chocia\u017cby zamontowanie czujnik\u00f3w ruchu, kt\u00f3re automatycznie w\u0142\u0105czaj\u0105 o\u015bwietlenie, a po d\u0142u\u017cszej nieobecno\u015bci u\u017cytkownika pomieszczenia, wy\u0142\u0105czaj\u0105 je.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie zasady pracy zdalnej nie zosta\u0142y jeszcze uregulowane, gdy\u017c s\u0105 one jeszcze w trakcie prac parlamentarnych. Zatem do tej pory mamy do czynienia jedynie z obowi\u0105zuj\u0105cym art. 3 ustawy o szczeg\u00f3lnych rozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem COVID-19, innych chor\u00f3b zaka\u017anych oraz wywo\u0142anych nimi sytuacji kryzysowych, kt\u00f3ry pozwala na stosowanie pracy zdalnej, jednak\u017ce w \u015bcis\u0142ym powi\u0105zaniu z wygasaj\u0105c\u0105 epidemi\u0105 COVID-19.<\/p>\n\n\n\n
Zatem obecny stan prawny jest taki, i\u017c w okresie obowi\u0105zywania stanu zagro\u017cenia epidemicznego albo stanu epidemii, og\u0142oszonego z powodu COVID-19 oraz w okresie 3 miesi\u0119cy po ich odwo\u0142aniu, w celu przeciwdzia\u0142ania epidemii, pracodawca mo\u017ce poleci\u0107 pracownikowi wykonywanie przez czas oznaczony pracy okre\u015blonej w umowie o prac\u0119 poza miejscem jej sta\u0142ego wykonywania. Warunkiem koniecznym jest w\u00f3wczas posiadanie przez pracownika umiej\u0119tno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci technicznych oraz lokalowych do wykonywania takiej pracy.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawca w takiej sytuacji odpowiada za zapewnienie narz\u0119dzi oraz materia\u0142\u00f3w potrzebnych do wykonywania pracy zdalnej, jak i obs\u0142ug\u0119 logistyczn\u0105, jednak\u017ce nie ma tutaj mowy o zwrocie koszt\u00f3w zwi\u0105zanych ze \u015bwiadczeniem takiej pracy. Takie regulacje maj\u0105 dopiero znale\u017a\u0107 si\u0119 w nowych, procedowanych obecnie przez parlament przepisach, jednak nawet wyp\u0142acanie ekwiwalentu, a tym samym rekompensowanie pracownikom ponoszonych koszt\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 nadal bardziej korzystne, ani\u017celi op\u0142acanie rachunk\u00f3w po cenach dla przedsi\u0119biorstw, gdzie taryfy s\u0105 znacznie wy\u017csze od konsumenckich.<\/p>\n\n\n\n
Praca zdalna mo\u017ce by\u0107 zatem jednym ze sposob\u00f3w na oszcz\u0119dno\u015bci u pracodawcy, aczkolwiek pod warunkiem, \u017ce koszty nie zostan\u0105 przerzucone na pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z przepisami pracodawca zobowi\u0105zany jest zapewni\u0107 pracownikom mi\u0119dzy innymi jadalnie, kt\u00f3rych rodzaj, liczba i wielko\u015b\u0107 powinny by\u0107 dostosowane do liczby zatrudnionych pracownik\u00f3w, stosowanych technologii oraz rodzaj\u00f3w pracy i warunk\u00f3w, w jakich ta praca jest wykonywana. Pracodawca zatrudniaj\u0105cy do 20 pracownik\u00f3w powinien zapewni\u0107 im warunki do higienicznego spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, a jedyna sytuacja, gdy pracodawca mo\u017ce odst\u0105pi\u0107 od utworzenia pomieszczenia do spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, wyst\u0119puje w\u00f3wczas, gdy pracownicy wykonuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie prac\u0119 o charakterze biurowym.<\/p>\n\n\n\n
Ponadto pracodawcy zobligowani do zapewnienia pomieszcze\u0144 jadalni musz\u0105 je wyposa\u017cy\u0107 mi\u0119dzy innymi w urz\u0105dzenia \u201edo podgrzewania przez pracownika posi\u0142ku w\u0142asnego\u201d. Zatem pozbawienie pracownik\u00f3w dost\u0119pu do takich urz\u0105dze\u0144, chocia\u017cby poprzez usuni\u0119cie z pomieszcze\u0144 kuchenek elektrycznych i czajnik\u00f3w elektrycznych, b\u0119dzie stanowi\u0142o naruszenie przepis\u00f3w bhp.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie powstaje pytanie, czy czajnik elektryczny mo\u017ce zosta\u0107 zakazany w tych miejscach pracy, gdzie s\u0105 tylko stanowiska biurowe i pracodawca nie ma obowi\u0105zku wydzielenia pomieszczenia do spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w. Teoretycznie, gdyby pracodawca zdecydowa\u0142 si\u0119 na takie rozwi\u0105zanie, to nikt nie m\u00f3g\u0142by mu zarzuci\u0107 naruszenia jakiegokolwiek przepisu. W tym wzgl\u0119dzie jednak pracodawca winien kierowa\u0107 si\u0119 dobr\u0105 praktyk\u0105 i dba\u0142o\u015bci\u0105 o minimalne potrzeby pracownik\u00f3w, a tym samym zapewni\u0107 jaki\u015b punkt, gdzie b\u0119d\u0105 mogli oni korzysta\u0107 z dost\u0119pu do gor\u0105cej wody do zaparzenia herbaty czy te\u017c kawy.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie rosn\u0105ce kwoty rachunk\u00f3w i coraz gorsza sytuacja gospodarcza sprawi\u0107 mog\u0105, i\u017c pracodawcy pod k\u0105tem szukania oszcz\u0119dno\u015bci b\u0119d\u0105 niezwykle kreatywni. O ile jednak swym dzia\u0142aniem nie b\u0119d\u0105 naruszali obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w i zasad bhp, o tyle nie mo\u017cna im w tym zakresie niczego zarzuci\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Po\u015br\u00f3d dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re niew\u0105tpliwie przyczyni\u0105 si\u0119 do wprowadzenia oszcz\u0119dno\u015bci, wymieni\u0107 mo\u017cna chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n
Naczeln\u0105 zasad\u0105 dla pracodawcy winno by\u0107 przestrzeganie przepis\u00f3w i zasad dotycz\u0105cych bhp. O ile bowiem nie ma co spodziewa\u0107 si\u0119 kontroli tematycznych zwi\u0105zanych z oszcz\u0119dno\u015bciami wdra\u017canymi przez pracodawc\u00f3w, o tyle mo\u017cna by\u0107 niemal pewnym odwiedzin inspektora pracy, gdy niezadowolony ze zmian pracownik z\u0142o\u017cy skarg\u0119. Taka wizyta nie zawsze ko\u0144czy si\u0119 jedynie na upomnieniu, nale\u017cy bowiem przypomnie\u0107, i\u017c przepisy prawa pracy przewiduj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 wykroczeniow\u0105 za niedope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z przepis\u00f3w bhp.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie wysoko\u015b\u0107 kar nie jest szczeg\u00f3lnie odstraszaj\u0105ca w por\u00f3wnaniu z potencjalnymi oszcz\u0119dno\u015bciami na rachunkach za energi\u0119 elektryczn\u0105 b\u0105d\u017a ciepln\u0105, zw\u0142aszcza w du\u017cych przedsi\u0119biorstwach. Znacznie wi\u0119kszy jednak problem stanowi\u0107 mog\u0105 potencjalne absencje chorobowe pracownik\u00f3w, zwi\u0105zane chocia\u017cby z niedogrzanymi stanowiskami pracy. Warto zatem i r\u00f3wnie\u017c to wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, przed podj\u0119ciem nierozwa\u017cnych dzia\u0142a\u0144, maj\u0105cych na celu wprowadzenie oszcz\u0119dno\u015bci za wszelk\u0105 cen\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, w dobie coraz trudniejszej sytuacji gospodarczej, rosn\u0105cej inflacji oraz znacznego wzrostu cen energii elektrycznej oraz cieplnej, pracodawcy podejmuj\u0105 przer\u00f3\u017cnego rodzaju dzia\u0142ania, maj\u0105ce za zadanie ograniczenie koszt\u00f3w. W tym kontek\u015bcie pracodawcy nie powinni jednak zapomina\u0107, i\u017c maj\u0105 oni zobowi\u0105zania wobec pracownik\u00f3w wynikaj\u0105ce z przepis\u00f3w bhp, dotycz\u0105ce w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w pracy. Podkre\u015bli\u0107 r\u00f3wnie\u017c warto, i\u017c odst\u0105pienie od spe\u0142nienia wymog\u00f3w wynikaj\u0105cych z norm bhp z powodu z\u0142ej sytuacji ekonomicznej i braku mo\u017cliwo\u015bci finansowych nie jest akceptowane jako dzia\u0142anie w\u0142a\u015bciwe. Zatem z rozwag\u0105 podchodzi\u0107 nale\u017cy do pomys\u0142u wprowadzenia oszcz\u0119dno\u015bci, bowiem o ile niekt\u00f3re z nich s\u0105 rzeczywi\u015bcie akceptowalne i mo\u017cliwe do wprowadzenia, o tyle niekt\u00f3re finalnie przynie\u015b\u0107 mog\u0105 znacznie wi\u0119cej problem\u00f3w i strat, ani\u017celi zysk\u00f3w wynikaj\u0105cych z oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trudna sytuacja gospodarcza, wysoka inflacja oraz spadek produkcji sprawiaj\u0105, i\u017c przedsi\u0119biorcy coraz cz\u0119\u015bciej zaczynaj\u0105 szuka\u0107 przer\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w na wprowadzanie oszcz\u0119dno\u015bci<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5445,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n