Pocz\u0105wszy od 1 stycznia 2022 roku mia\u0142o miejsce sporo zmian w zakresie funkcjonowania Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (ZUS). Poni\u017cej uwagi i spostrze\u017cenia jakie na ten temat ma prezes ZUS, profesor Gertruda U\u015bci\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n
Na razie brak sygna\u0142\u00f3w o problemach zar\u00f3wno ze strony urz\u0119dnik\u00f3w, jak i klient\u00f3w ZUS. Natomiast odnotowa\u0107 ju\u017c mo\u017cna pierwsze skutki wprowadzonych zmian. Ot\u00f3\u017c przyk\u0142adowo przeliczeniu uleg\u0142o ju\u017c ponad 10 tys. \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych przyznanych w czerwcu 2021 roku, w rezultacie czego przeci\u0119tnie wzros\u0142a ich wysoko\u015b\u0107 o 161,0 z\u0142, a \u0142\u0105czna kwota wyr\u00f3wnania to 6,8 mln z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Tym samym nie trzeba ju\u017c obawia\u0107 si\u0119 przechodzenia na emerytur\u0119 w czerwcu, gdy\u017c po nowelizacji przepis\u00f3w \u015bwiadczenie obliczone b\u0119dzie tak, jak w maju, z zastosowaniem waloryzacji kwartalnych.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym mamy do czynienia z korzystn\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa zmian\u0105 zasad dorabiania do rent socjalnych (nast\u0105pi\u0142o ujednolicenie owych rent z innymi), co sprawi wzrost wydatk\u00f3w na te \u015bwiadczenia na poziomie ok. 9,4 mln z\u0142 rocznie.<\/p>\n\n\n\n
W ramach zmian urz\u0119dnicy ZUS szacuj\u0105, i\u017c podniesienie stawki zasi\u0142ku za okres pobytu w szpitalu i skr\u00f3cenie okresu zasi\u0142kowego po ustaniu ubezpieczenia pozwol\u0105 na zmniejszenie wydatk\u00f3w na te \u015bwiadczenia o 200-300 mln z\u0142 rocznie.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym, w ramach nowelizacji przepis\u00f3w nast\u0105pi\u0142a zmiana w zakresie korzystania z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego przez osoby wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z przedsi\u0119biorcami. Zmiana ta wesz\u0142a w \u017cycie z dniem 18 wrze\u015bnia 2021 roku i do ko\u0144ca roku skorzysta\u0142o z tej mo\u017cliwo\u015bci 76 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c pocz\u0105wszy od 1 stycznia bie\u017c\u0105cego roku nieterminowe op\u0142acenie sk\u0142adek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie jest ju\u017c przyczyn\u0105 ustania tego\u017c ubezpieczenia. By z niego zrezygnowa\u0107, nale\u017cy obecnie z\u0142o\u017cy\u0107 odpowiedni wniosek, a nie tylko zaprzesta\u0107 op\u0142acania sk\u0142adek.<\/p>\n\n\n\n
Nowe zasady dotycz\u0105 ju\u017c ubezpiecze\u0144 i sk\u0142adek za grudzie\u0144 2021 roku, kt\u00f3rych termin p\u0142atno\u015bci przypada\u0142 na stycze\u0144 2022 roku. Oznacza to, i\u017c dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie usta\u0142o, je\u015bli sk\u0142adka za grudzie\u0144 2021 nie zosta\u0142a op\u0142acona b\u0105d\u017a op\u0142acono j\u0105 po terminie. Je\u017celi jednak nieuiszczenie sk\u0142adek dotyczy miesi\u0119cy wcze\u015bniejszych (przyk\u0142adowo sk\u0142adek za listopad 2021 z terminem p\u0142atno\u015bci w grudniu 2021 roku), w\u00f3wczas takie ubezpieczenie usta\u0142o i taka osoba musi ponownie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119ta\u0107 r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy, i\u017c od pocz\u0105tku obecnego roku zaleg\u0142o\u015b\u0107 w op\u0142acaniu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie powoduje ustania tego\u017c ubezpieczenia, jednak ustalenie prawa i wyp\u0142ata \u015bwiadczenia nast\u0105pi w\u00f3wczas, gdy zaleg\u0142o\u015bci zostan\u0105 uregulowane. I na to jest czas do 6 miesi\u0119cy, po czym \u015bwiadczenie si\u0119 przedawnia.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie urz\u0119dnicy korzystaj\u0105 ju\u017c z nowych uprawnie\u0144 w zakresie pozyskiwania informacji, jednak na t\u0119 chwil\u0119 jest jeszcze za wcze\u015bnie by okre\u015bli\u0107 jaka b\u0119dzie ostatecznie skala ich wykorzystania i jakie konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n
Urz\u0119dnicy ZUS wielokrotnie dementowali te\u017c informacje, jakoby nowe uprawnienia by\u0142y podstaw\u0105 do wypytywania s\u0105siad\u00f3w, sprawdzania danych z telefon\u00f3w czy te\u017c z bank\u00f3w. Nowe przepisy zasadniczo zagwarantowa\u0142y dost\u0119p do potrzebnych informacji, gdy\u017c do tej pory brak rzetelnych i pe\u0142nych informacji od p\u0142atnik\u00f3w sk\u0142adek i ubezpieczonych utrudnia\u0142 ustalenie prawa do zasi\u0142k\u00f3w, ich terminow\u0105 wyp\u0142at\u0119 oraz weryfikacj\u0119. Obecnie przyk\u0142adowo urz\u0119dnicy ZUS mog\u0105 zweryfikowa\u0107, czy ubezpieczony, wykorzystuj\u0105c zwolnienie w jednym przedsi\u0119biorstwie, nie pracowa\u0142 w tym samym czasie w drugim przedsi\u0119biorstwie.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c w przesz\u0142o\u015bci prowadzone by\u0142y mi\u0119dzyresortowe analizy dotycz\u0105ce tego kogo ten problem dotyczy i jaka jest skala zjawiska zbiegu tytu\u0142\u00f3w do ubezpiecze\u0144 (gdy\u017c problem jest szerszy, ani\u017celi tylko sk\u0142adki od um\u00f3w zlecenia). Na tej bazie powsta\u0142a propozycja, kt\u00f3ra zosta\u0142a przedstawiona Premierowi Rz\u0105du RP.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym w ubieg\u0142ym roku przetoczy\u0142a si\u0119 przez pras\u0119 i inne media dyskusja na ten temat, co obecnie wydaje si\u0119 tworzy\u0107 dobry klimat do zmian w tym zakresie. Powsta\u0142 raport, z kt\u00f3rego wynika, i\u017c kwestia ta dotyczy oko\u0142o 1 mln os\u00f3b, w wi\u0119kszo\u015bci powy\u017cej 40 roku \u017cycia, kt\u00f3re p\u0142ac\u0105 sk\u0142adk\u0119 od pierwszej umowy zlecenia (najcz\u0119\u015bciej od kwoty minimalnego wynagrodzenia), a de facto ich miesi\u0119czne dochody si\u0119gaj\u0105 \u015brednio kwoty 7,0 tys. z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Tym samym kwestia ta nie dotyczy wcale os\u00f3b najmniej zarabiaj\u0105cych. A bez odpowiednich zmian takie osoby nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y liczy\u0107 na godn\u0105 emerytur\u0119 czy te\u017c adekwatne zasi\u0142ki b\u0105d\u017a renty.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie nale\u017cy zrezygnowa\u0107 z przepis\u00f3w, kt\u00f3re wy\u0142\u0105czaj\u0105 obowi\u0105zek ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych w razie zbiegu kilku um\u00f3w cywilnoprawnych b\u0105d\u017a innych rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci. W tym zakresie chodzi o uproszczenie zasad, jak i zagwarantowanie pe\u0142niejszej ochrony socjalnej dla oko\u0142o 1 miliona os\u00f3b w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
W ramach prac sejmowych procedowane s\u0105 obecnie dwa projekty emerytur sta\u017cowych, projekt prezydencki i projekt obywatelski. I obydwa zosta\u0142y zaopiniowane przez urz\u0119dnik\u00f3w organu rentowego, bez wyra\u017cania poparcia i wskazywania tego, kt\u00f3ry ich zdaniem jest lepszy. Sama opinia na temat proponowanych rozwi\u0105za\u0144 nie mo\u017ce jednak pomija\u0107 skutk\u00f3w ich wprowadzenia, kt\u00f3re s\u0105 do\u015b\u0107 jednoznaczne, niezale\u017cnie od tego jaki projekt zyska uznanie w Parlamencie RP.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem skutkami wprowadzenia w \u017cycie emerytur sta\u017cowych s\u0105 chocia\u017cby takie elementy, jak:<\/p>\n\n\n\n
Sam pomys\u0142 wprowadzenia emerytur sta\u017cowych ma swoje uzasadnienie, jednak\u017ce w krajach, gdzie wiek emerytalny jest wysoki. Przyk\u0142adowo w Niemczech wynosi on 67 lat dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn i wprowadzono tam emerytur\u0119 sta\u017cow\u0105 uwarunkowan\u0105 posiadaniem a\u017c 45 lat okres\u00f3w sk\u0142adkowych i niesk\u0142adkowych.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie zatem emerytury sta\u017cowe s\u0105 w polskich realiach niekorzystne zar\u00f3wno dla systemu ubezpiecze\u0144, jak i samych ubezpieczonych. Tymczasem ludzie s\u0105 nadal nimi zainteresowani. W tym wzgl\u0119dzie na zmian\u0119 stanowiska ludzi pewny wp\u0142yw mo\u017ce mie\u0107 chocia\u017cby PIT-O dla seniora, wprowadzony w ramach reformy podatkowej pod nazw\u0105 Polski \u0141ad. Ot\u00f3\u017c zwalnia on z podatku do pewnej kwoty osoby, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y wiek emerytalny, ale postanowi\u0142y jeszcze nie realizowa\u0107 swego uprawnienia emertytalnego i kontynuuj\u0105 sw\u0105 aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105. To jest kierunek zdecydowanie bardziej zbie\u017cny z tym, czego wymagaj\u0105 od nas zmiany demograficzne.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c ZUS, b\u0119d\u0105c kluczow\u0105 instytucj\u0105 w kraju, mia\u0142 obowi\u0105zek przystosowa\u0107 si\u0119 do nowych przepis\u00f3w, co zreszt\u0105 czyni\u0142. Poza tym rol\u0105 organu rentowego jest te\u017c odpowiednie przygotowanie do nowych zasad p\u0142atnik\u00f3w sk\u0142adek, jak i producent\u00f3w oprogramowania dla przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n\n\n\n
By temu sprosta\u0107 ZUS zorganizowa\u0142 kilkaset webinari\u00f3w, w kt\u00f3rych udzia\u0142 wzi\u0119\u0142y dziesi\u0105tki tysi\u0119cy os\u00f3b odpowiedzialnych za rozliczenia kadrowo-p\u0142acowe. Poza webinariami dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne formy kontaktu i pomocy, gdzie ka\u017cdy zainteresowany uzyska\u0107 mo\u017ce pomoc. Mowa w tym zakresie o infolinii, jak i specjalnej stronie internetowej. Ta pomoc jest szczeg\u00f3lnie ukierunkowana na t\u0142umaczenie zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z wdra\u017caniem reformy podatkowej pod nazw\u0105 Polski \u0141ad. Przyk\u0142adowo w styczniu 2022 roku na stronie internetowej ZUS uruchomiono specjalny kalkulator, kt\u00f3ry ma u\u0142atwia\u0107 przedsi\u0119biorcom ustalenie podstawy wymiaru sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne, jak i obliczenie owych nale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie w\u0105tpliwo\u015bci obecnie budz\u0105 takie zagadnienia, jak chocia\u017cby to, i\u017c Polski \u0141ad wprowadza zasad\u0119 rocznego rozliczania sk\u0142adki zdrowotnej i jednocze\u015bnie daje miesi\u0105c na ubieganie si\u0119 o jej zwrot. Poza tym ciekawym zagadnieniem jest te\u017c sprawa skorygowania dochodu po kilku latach i odniesienia tego faktu do wysoko\u015bci sk\u0142adki zdrowotnej.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, i\u017c urz\u0119dnicy organu rentowego w ka\u017cdym zakresie kieruj\u0105 si\u0119 zasadami przestrzegania obowi\u0105zuj\u0105cego prawa, sugeruj\u0105c ewentualnie odpowiednim organom jego zmiany, je\u017celi uznaj\u0105, i\u017c s\u0105 one konieczne.<\/p>\n\n\n\n
ZUS jest instytucj\u0105, kt\u00f3ra wyp\u0142aca \u015bwiadczenia oko\u0142o 10 ml os\u00f3b rocznie, staraj\u0105c si\u0119 dotrzymywa\u0107 termin\u00f3w wyp\u0142at. Poza jednak \u015bwiadczeniami emerytalnymi, urz\u0119dnicy organu rentowego maj\u0105 bardzo du\u017co innych zada\u0144 i zagadnie\u0144, kt\u00f3rymi musz\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107. Przyk\u0142adowo w marcu 2020 roku wystawiono 3,3 mln elektronicznych zwolnie\u0144 lekarskich powi\u0105zanych z prawem do zasi\u0142ku, a dla por\u00f3wnania przed epidemi\u0105 takich dokument\u00f3w wystawiano oko\u0142o 2,0 mln w skali miesi\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n
W czasie trudnego okresu epidemii organowi rentowemu powierzono szereg nowych zada\u0144, gdy\u017c dawa\u0142 on gwarancj\u0119 ich rzetelnego wykonania. Wp\u0142yw na to mia\u0142a odpowiednia zdolno\u015b\u0107 organizacyjna wynikaj\u0105ca chocia\u017cby z wcze\u015bniejszego wdro\u017cenia takich projekt\u00f3w, jak:<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze przed epidemi\u0105 w ZUS przyj\u0119to za\u0142o\u017cenia strategii rozwoju zak\u0142adu, gdzie postanowiono i\u015b\u0107 w kierunku elektronizacji, automatyzacji i ubankowienia. Epidemia tymczasem szybko pokaza\u0142a, i\u017c owe kierunki by\u0142y nad wyraz s\u0142uszne. Technologia bowiem pozwala r\u00f3wnie\u017c zmniejszy\u0107 pracoch\u0142onno\u015b\u0107 i koszty obs\u0142ugi \u015bwiadcze\u0144. Przyk\u0142adowo:<\/p>\n\n\n\n
To s\u0105 ogromne oszcz\u0119dno\u015bci, bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 i masowo\u015b\u0107 owych \u015bwiadcze\u0144 i ich obs\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n
To r\u00f3wnie\u017c ma wp\u0142yw na efektywno\u015b\u0107 pracy urz\u0119dnik\u00f3w, jak i ich liczebno\u015b\u0107. Obecnie bowiem obs\u0142ug\u0105 program\u00f3w 300+, 500+ i rodzinnego kapita\u0142u opieku\u0144czego (oko\u0142o 20 mln spraw) zajmuje si\u0119 oko\u0142o 90 os\u00f3b. Tymczasem tradycyjne dziedziny, jak emerytury, renty i inne \u015bwiadczenia d\u0142ugoterminowe (dotycz\u0105 oko\u0142o 8,5 mln os\u00f3b) wymagaj\u0105 zaanga\u017cowania 9 tys. pracownik\u00f3w, a obs\u0142uga zasi\u0142k\u00f3w i innych \u015bwiadcze\u0144 kr\u00f3tkoterminowych (oko\u0142o 5 mln spraw) to kolejne 2,5 tys. pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
St\u0105d te\u017c przenoszenie wypracowanych rozwi\u0105za\u0144 z zakresu elektronizacji i automatyzacji na pracownik\u00f3w realizuj\u0105cych tradycyjne dzia\u0142ania, jest ewidentnie potrzebne i pozwoli w najbli\u017cszym czasie my\u015ble\u0107 o ci\u0105g\u0142ym rozwoju i zwi\u0119kszaniu zar\u00f3wno elektronizacji, jak i automatyzacji. To za\u015b przyczyni si\u0119 do usprawnienia pracy i zmniejszenie koszt\u00f3w jej wykonywania.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, polski organ rentowy jest obecnie w trakcie wdra\u017cania i wykorzystywania ju\u017c w praktyce wielu nowych przepis\u00f3w, kt\u00f3re w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci wesz\u0142y w \u017cycie z dniem 1 stycznia 2022 roku. Oceniane s\u0105 one generalnie pozytywnie, stanowi\u0105c uzupe\u0142nienie funkcjonuj\u0105cych ju\u017c przepis\u00f3w, jak i ich usprawnienie. Rola i znaczenie ZUS dla polskiej gospodarki jest ca\u0142kiem spora, b\u0119d\u0105c cenionym za swe mo\u017cliwo\u015bci i podj\u0119te ju\u017c dzia\u0142ania na rzecz elektronizacji i automatyzacji wielu proces\u00f3w. To jest zreszt\u0105 kierunek, w kt\u00f3rym ZUS b\u0119dzie pod\u0105\u017ca\u0142 w najbli\u017cszym czasie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pocz\u0105wszy od 1 stycznia 2022 roku mia\u0142o miejsce sporo zmian w zakresie funkcjonowania Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (ZUS). Poni\u017cej uwagi i<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4760,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"yoast_head":"\n