R\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 jest tym aspektem dotycz\u0105cym zatrudniania pracownik\u00f3w, kt\u00f3ry wzbudza w\u0105tpliwo\u015bci odno\u015bnie mo\u017cliwo\u015bci jego stosowania. W ostatnim czasie szerokim echem w mediach odbi\u0142o si\u0119 stanowisko G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Pracy w temacie w\u0142a\u015bnie owego r\u00f3\u017cnicowania. I zgodnie z nim pensje zr\u00f3\u017cnicowane ze wzgl\u0119du na lokalizacj\u0119 mog\u0105 by\u0107 naruszeniem zasady r\u00f3wnego traktowania. Poni\u017cej uwagi i spostrze\u017cenia jakie w powy\u017cszym temacie prezentuj\u0105 Karolina Kanclerz, radca prawny i partner w Kancelarii PCS Paruch Chru\u015bciel Schiffter \/ Littler Global oraz Kamil Nazimek, m\u0142odszy prawnik w tej\u017ce kancelarii.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c pracownicy inspektoratu pracy nie wypowiedzieli si\u0119 w tym temacie jednoznacznie, aczkolwiek u\u017cywaj\u0105c s\u0142\u00f3w \u201ewydaje si\u0119\u201d, \u017ce pracodawca \u201emo\u017ce narazi\u0107 si\u0119\u201d na zarzut dyskryminacji, pozostawiono pole do dyskusji w tym temacie.<\/p>\n\n\n\n
Zatem z pewno\u015bci\u0105 takie stanowisko inspektoratu pracy nie oznacza, i\u017c kategorycznie r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w na podstawie kryterium geograficznego b\u0119dzie stanowi\u0107 dyskryminacj\u0119. Wr\u0119cz przeciwnie, okazuje si\u0119 bowiem, i\u017c niekiedy w\u0142a\u015bnie zr\u00f3wnanie wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w tej samej sieci, lecz zatrudnionych w r\u00f3\u017cnych lokalizacjach, prowadzi do powstania faktycznych nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkiem dyskusji w tym temacie jest wyrok Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 3 czerwca 2021 roku (sygn. akt C-624\/19), gdy\u017c po jego opublikowaniu rozgorza\u0142a dyskusja na temat dopuszczalno\u015bci r\u00f3\u017cnicowania p\u0142ac pracownik\u00f3w na podstawie \u015bwiadczenia pracy w r\u00f3\u017cnych lokalizacjach. I chocia\u017c \u00f3w wyrok TSUE odnosi\u0142 si\u0119 do nier\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 kobiet i m\u0119\u017cczyzn, to s\u0119dziowie odnie\u015bli si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c do \u015bwiadczenia pracy tej samej warto\u015bci w r\u00f3\u017cnych zak\u0142adach tego samego pracodawcy. Konkluzja wyroku by\u0142a taka, i\u017c r\u00f3\u017cnicowanie p\u0142ac pracownik\u00f3w jedynie ze wzgl\u0119du na kryterium lokalizacji zak\u0142adu pracy jest w \u015bwietle unijnego prawa niedopuszczalne.<\/p>\n\n\n\n
I w \u015blad za tym wyrokiem swe stanowisko og\u0142osi\u0142 w\u0142a\u015bnie GIP, zauwa\u017caj\u0105c, i\u017c r\u00f3\u017cnicuj\u0105c wynagrodzenie zatrudnionych wy\u0142\u0105cznie na podstawie miejsca wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w pracowniczych, pracodawca mo\u017ce narazi\u0107 si\u0119 na zarzut nier\u00f3wnego traktowania w zatrudnieniu.<\/p>\n\n\n\n
Wydaje si\u0119, i\u017c mo\u017cliwe jest takie r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144, w kt\u00f3rym nie dojdzie do naruszenia zakazu nier\u00f3wnego traktowania. Z drugiej strony istnieje wiele przypadk\u00f3w, gdy r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 jedynie ze wzgl\u0119du na kryterium lokalizacji zak\u0142adu pracy b\u0119dzie nadu\u017cyciem. Przyk\u0142adowo w\u00f3wczas, gdy mamy do czynienia ze sklepami jednej sieci ulokowanymi w miejscowo\u015bciach o por\u00f3wnywalnej wielko\u015bci w tym samym regionie.<\/p>\n\n\n\n
S\u0105 jednak przypadki, gdy r\u00f3\u017cnicowanie wysoko\u015bci wynagrodze\u0144 na bazie kryterium lokalizacji b\u0119dzie uzasadnione. Argumentem za takim r\u00f3\u017cnicowaniem s\u0105 przede wszystkim zr\u00f3\u017cnicowane koszty utrzymania w wi\u0119kszych miastach, wakacyjnych kurortach czy te\u017c na prowincji. Cz\u0119sto wygl\u0105d danego oddzia\u0142u czy te\u017c sklepu, gdzie s\u0105 zatrudnieni pracownicy, nie r\u00f3\u017cni si\u0119, to jednak na zewn\u0105trz r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy regionami jest ju\u017c du\u017co. Przede wszystkim inaczej wygl\u0105da si\u0142a nabywcza z\u0142ot\u00f3wki w zale\u017cno\u015bci od regionu kraju. Cena koszyka podstawowych produkt\u00f3w czy te\u017c us\u0142ug w Warszawie czy te\u017c Krakowie wygl\u0105da odmiennie od tej w Bia\u0142ymstoku czy te\u017c Kielcach. Z kolei by przyci\u0105gn\u0105\u0107 pracownik\u00f3w do pracy w mie\u015bcie, w kt\u00f3rym koszty utrzymania s\u0105 znacznie wy\u017csze od przeci\u0119tnych w skali kraju, nale\u017cy zapewni\u0107 konkurencyjne warunki wynagradzania. A w tym kontek\u015bcie konkurencyjne oznaczaj\u0105 takie, kt\u00f3re daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania na por\u00f3wnywalnej stopie \u017cyciowej do os\u00f3b zatrudnionych w innych lokalizacjach.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku znacznych r\u00f3\u017cnic w kosztach ponoszonych przez pracownik\u00f3w to wyr\u00f3wnanie prowadzi\u0142oby do faktycznej nier\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy pracownikami. W\u00f3wczas poziom \u017cycia pracownik\u00f3w, silnie powi\u0105zany z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 pieni\u0105dza, by\u0142by znacz\u0105co r\u00f3\u017cny w zale\u017cno\u015bci od miejsca zamieszkania.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym jest te\u017c niew\u0105tpliwie, i\u017c praca w wi\u0119kszym mie\u015bcie wi\u0105\u017ce si\u0119 z kontaktem z klientem o innym profilu. Chocia\u017cby zatrudnienie w oddziale sieci w Warszawie r\u00f3\u017cni si\u0119 od tego w innych miastach. W tym przypadku odmienne oczekiwania, potrzeby i \u015bwiadomo\u015b\u0107 warunkuj\u0105 to, i\u017c pracownik musi mie\u0107 wy\u017csze kompetencje.<\/p>\n\n\n\n
W takim przypadku jednakowa nazwa stanowiska pracy zamazuje rzeczywisty obraz i nie oddaje r\u00f3\u017cnic wyst\u0119puj\u0105cych pomi\u0119dzy obowi\u0105zkami zatrudnionych w r\u00f3\u017cnych regionach Polski i stawianych przed nimi wymaga\u0144. Owo przygotowanie do obs\u0142ugi klient\u00f3w o zr\u00f3\u017cnicowanym profilu odnosi si\u0119 chocia\u017cby do znajomo\u015bci j\u0119zyk\u00f3w obcych. Podczas gdy w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach sporadycznie pojawia\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 osoby niekomunikuj\u0105ce si\u0119 w j\u0119zyku polskim, to w najwi\u0119kszych polskich miastach styczno\u015b\u0107 z obcokrajowcami jest na porz\u0105dku dziennym i znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka angielskiego jest wr\u0119cz obowi\u0105zkowa.<\/p>\n\n\n\n
I pomimo, i\u017c rekrutacja odbywa si\u0119 na stanowisko pracy o takiej samej nazwie, to wymagania stawiane kandydatom r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od po\u0142o\u017cenia geograficznego miejsca pracy. A tymczasem zgodnie z kodeksem pracy wynagrodzenie za prac\u0119 powinno by\u0107 tak ustalone, by odpowiada\u0142o rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu oraz uwzgl\u0119dnia\u0142o ilo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 \u015bwiadczonej pracy. St\u0105d te\u017c nietrudno dowie\u015b\u0107, i\u017c pracownik pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 j\u0119zykiem obcym i zobowi\u0105zany do jego u\u017cywania w codziennej pracy, ma kwalifikacje wy\u017csze od tego pracownika, kt\u00f3ry pos\u0142uguje si\u0119 jedynie j\u0119zykiem polskim. I to pomimo zbie\u017cnej b\u0105d\u017a identycznej nazwy stanowiska pracy.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie w Polsce obowi\u0105zuje bardzo lu\u017ana regulacja odno\u015bnie zakresu dopuszczalno\u015bci r\u00f3\u017cnicowania p\u0142ac. Kodeks pracy wskazuje jedynie, i\u017c pracownicy maj\u0105 prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakow\u0105 prac\u0119 lub za prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci. W tym aspekcie kluczowe s\u0105 dwa stwierdzenia kodeksowe, mianowicie:<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c uzna\u0107 nale\u017cy, i\u017c owa kodeksowa konstrukcja nie jest odpowiednikiem jednakowego stanowiska (chocia\u017cby ze wzgl\u0119d\u00f3w przytoczonych ju\u017c wcze\u015bniej w tym artykule), kt\u00f3re cz\u0119sto z jednakow\u0105 prac\u0105, poza nazw\u0105, ma niewiele wsp\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n
W tym aspekcie obowi\u0105zki pracownik\u00f3w zatrudnionych w r\u00f3\u017cnych regionach kraju, a ponadto wymagane od nich kompetencje, s\u0105 wyra\u017anie r\u00f3\u017cne, co sprawia, i\u017c brak jest podstaw do zr\u00f3wnywania \u015bwiadczonej przez nich pracy za wszelk\u0105 cen\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawca ma r\u00f3wnie\u017c prawo do niestosowania zasady r\u00f3wnego traktowania przy ustalaniu wysoko\u015bci wynagrodzenia, je\u017celi udowodni, i\u017c podejmuj\u0105c tak\u0105 decyzj\u0119 kierowa\u0142 si\u0119 obiektywnymi przes\u0142ankami. A nie ma przeszk\u00f3d, by jako obiektywny czynnik uzna\u0107 specyfik\u0119 rynku pracy w danym regionie. Pami\u0119ta\u0107 bowiem nale\u017cy, i\u017c na kszta\u0142towanie polityki wynagrodze\u0144 w regionach wp\u0142yw maj\u0105 takie czynniki, jak:<\/p>\n\n\n\n
Te okoliczno\u015bci maj\u0105 bez w\u0105tpienia charakter obiektywny, pozwalaj\u0105c pracodawcy na odst\u0119pstwo od og\u00f3lnej zasady r\u00f3wno\u015bci praw, kt\u00f3rego nie nale\u017cy traktowa\u0107 jako dyskryminacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Niew\u0105tpliwie wa\u017cnym jest te\u017c, i\u017c w razie sporu s\u0105dowego to na pracodawcy spoczywa ci\u0119\u017car udowodnienia, i\u017c r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 wynika z dopuszczalnych w \u015bwietle przepis\u00f3w, obiektywnych czynnik\u00f3w, wynikaj\u0105cych w tym przypadku z uwzgl\u0119dnienia kryterium geograficznego i powi\u0105zanych z nim r\u00f3\u017cnic w zakresie koszt\u00f3w prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci czy te\u017c wymaga\u0144 stawianych pracownikom. By z kolei uprzedzi\u0107 ewentualne problemy w tym zakresie, warto przedstawi\u0107 pracownikom uzasadnienie ustalania wynagrodzenia w zale\u017cno\u015bci od kryterium geograficznego wraz ze wskazaniem obiektywnych wska\u017anik\u00f3w, uzasadniaj\u0105cych, i\u017c w\u0142a\u015bnie nier\u00f3wna pensja zapewnia faktyczn\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, dyskusja na temat tego, czy mo\u017cliwym jest r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 w zale\u017cno\u015bci od kryterium po\u0142o\u017cenia danego miejsca pracy wewn\u0105trz jednego przedsi\u0119biorstwa, toczy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie zapewne jeszcze niejednokrotnie. Generalnie podstaw\u0105 do otwarcia dyskusji jest w tym zakresie wyrok TSUE z 3 czerwca bie\u017c\u0105cego roku oraz stanowisko GIP, m\u00f3wi\u0105ce o tym, i\u017c r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w wy\u0142\u0105cznie na podstawie kryterium geograficznego mo\u017ce by\u0107 uznane za przejaw nier\u00f3wnego traktowania. Tymczasem s\u0105 jednak sytuacje, gdy w\u0142a\u015bnie zr\u00f3wnanie wynagrodze\u0144 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 powstania nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
R\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 jest tym aspektem dotycz\u0105cym zatrudniania pracownik\u00f3w, kt\u00f3ry wzbudza w\u0105tpliwo\u015bci odno\u015bnie mo\u017cliwo\u015bci jego stosowania. W ostatnim czasie szerokim echem<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4527,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n