Ca\u0142kiem niedawno media obieg\u0142a informacja o obni\u017cce wynagrodze\u0144 dla pracownik\u00f3w Google \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 zdalnie. Eksperci prawa pracy maj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane opinie o tym, czy pracodawca mo\u017ce r\u00f3\u017cnicowa\u0107 pracownik\u00f3w odno\u015bcie ich pensji w zale\u017cno\u015bci od miejsca \u015bwiadczenia pracy.<\/p>\n\n\n\n
Zarz\u0105d kalifornijskiej firmy Google zdecydowa\u0142 si\u0119 na zastosowanie nowego algorytmu wynagrodze\u0144, kt\u00f3ry zak\u0142ada, i\u017c pracownicy wykonuj\u0105cy swe obowi\u0105zki z domu, a tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy przeprowadzaj\u0105 si\u0119 z drogich w utrzymaniu miast do cz\u0119\u015bci kraju, gdzie op\u0142aty s\u0105 ni\u017csze, b\u0119d\u0105 zarabia\u0107 mniej ni\u017c dotychczas oraz mniej od pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zmienili miejsca zamieszkania i powr\u00f3cili do pracy w biurach.<\/p>\n\n\n\n
Eksperci S\u0142awomir Paruch, radca prawny, oraz Micha\u0142 Bodziony, m\u0142odszy prawnik z kancelarii Paruch Chru\u015bciel Schiffter s\u0105 zdania, \u017ce skoro amerykanie kusz\u0105 si\u0119 na ruchy obni\u017cki wynagrodzenia dostosowane do nowego, ta\u0144szego miejsca pobytu, to mo\u017ce mie\u0107 swoje prze\u0142o\u017cenie na zachowania mened\u017cer\u00f3w polskich przedsi\u0119biorstw. Inny ekspert i radca prawny, Bartosz Ulczycki dodaje, \u017ce polskimi prekursorami podobnych zmian mog\u0105 by\u0107 oddzia\u0142y mi\u0119dzynarodowych korporacji, kt\u00f3rych polityka wynagrodze\u0144 jest dyktowana centralnie.<\/p>\n\n\n\n
Co prawda obecnie w Polsce nie pojawiaj\u0105 si\u0119 nawet pog\u0142oski o obni\u017caniu wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 w trybie home office, ale m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c do\u015b\u0107 powszechnie o tym, i\u017c pracodawcy chc\u0105 powrotu pracownik\u00f3w do biur, a badania rynku w tej dziedzinie daj\u0105 jasny sygna\u0142, i\u017c:<\/p>\n\n\n\n
Praca zdalna jest obecnie mo\u017cliwa na podstawie jej szcz\u0105tkowego uregulowania w przepisach ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczeg\u00f3lnych rozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem COVID-19, innych chor\u00f3b zaka\u017anych oraz wywo\u0142anych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ost. zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1510) zwana tak\u017ce specustaw\u0105 covidow\u0105. Zak\u0142ada ona w art. 3 ust. 1, \u017ce w okresie obowi\u0105zywania stanu zagro\u017cenia epidemicznego lub stanu epidemii, og\u0142oszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie trzech miesi\u0119cy po ich odwo\u0142aniu, pracodawca, w celu przeciwdzia\u0142ania COVID-19, mo\u017ce poleci\u0107 pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy okre\u015blonej w umowie o prac\u0119 poza miejscem jej sta\u0142ego wykonywania.<\/p>\n\n\n\n
Natomiast art. 3 ust. 8 tej\u017ce specustawy m\u00f3wi, \u017ce pracodawca mo\u017ce w ka\u017cdej chwili cofn\u0105\u0107 polecenie wykonywania pracy zdalnej, co wi\u0119cej, mo\u017ce wr\u0119cz nakaza\u0107 powr\u00f3t do biura, a pracownik nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce nie jest to wszystko jednak takie oczywiste. Szczeg\u00f3lnie w przypadku pracownik\u00f3w wykwalifikowanych, dla kt\u00f3rych praca w domu jest swoistym benefitem, bez kt\u00f3rego mog\u0105 nie chcie\u0107 \u015bwiadczy\u0107 swej pracy dla danego pracodawcy i szuka\u0107 b\u0119d\u0105 takiego pracodawcy, kt\u00f3ry mu umo\u017cliwi prac\u0119 zdaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawcy chc\u0105cy powrotu do biur swoich pracownik\u00f3w, jednak\u017ce bez bezpo\u015brednich nakaz\u00f3w tej zmiany, mog\u0105 proponowa\u0107 alternatywne rozwi\u0105zania skutkuj\u0105ce zach\u0119t\u0105 do pracy stacjonarnej, co spowoduje, i\u017c teoretycznie b\u0119dzie to dobrowolna decyzja pracownika. Tak\u0105 oczywist\u0105 pokus\u0105 mo\u017ce by\u0107 np. zwrot koszt\u00f3w dojazdu pracownika do biura, poniewa\u017c nieponoszenie owych koszt\u00f3w stanowi obecnie g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d i zarazem zalet\u0119 pracy zdalnej.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od przepis\u00f3w zawartych w specustawie, planowana jest odpowiednia modyfikacja kodeksu pracy odno\u015bnie pracy zdalnej, jednak\u017ce na chwil\u0119 obecn\u0105 trudno jest oceni\u0107, kiedy ona nast\u0105pi.<\/p>\n\n\n\n
Radca prawny Agata Majewska uwa\u017ca, \u017ce je\u015bli takie rozwi\u0105zanie b\u0119dzie przewidziane dla ka\u017cdego pracownika, kt\u00f3ry podejmie decyzj\u0119 o powrocie do pracy w trybie stacjonarnym, niezale\u017cnie od czasu owego powrotu, to taka sytuacja nie nosi znamion dyskryminacji. Dopuszczalno\u015b\u0107 rozwi\u0105zania w postaci specjalnych benefit\u00f3w dla pracownik\u00f3w powracaj\u0105cych do biur potwierdzaj\u0105 tak\u017ce S\u0142awomir Paruch i Micha\u0142 Bodziony. Dodaj\u0105 tak\u017ce, i\u017c zagwarantowanie ich pracownikom \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 z biura nie narusza zasad r\u00f3wnego traktowania w zatrudnieniu, a szczeg\u00f3lnie w przypadku, kiedy pracodawca oferuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy stacjonarnej ka\u017cdemu pracownikowi. Takie rozwi\u0105zanie nie pozbawia \u017cadnej zatrudnionej osoby mo\u017cliwo\u015bci skorzystania z dodatkowych \u015bwiadcze\u0144, a jedynym wymogiem ich otrzymania jest przybycie do biura.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem radcy prawnego Wojciecha Bigaja, z kancelarii BKB Baran Ksi\u0105\u017cek Bigaj, je\u015bli zr\u00f3\u017cnicowanie warunk\u00f3w p\u0142acowych przybra\u0142oby bardziej radykaln\u0105 form\u0119 w postaci chocia\u017cby podwy\u017cszenia pensji pracownik\u00f3w stacjonarnie \u015bwiadcz\u0105cych sw\u0105 prac\u0119 lub zagwarantowania im specjalnych bonus\u00f3w, czy innych dodatk\u00f3w, kt\u00f3re nie by\u0142yby powi\u0105zane ze zwrotem koszt\u00f3w dojazd\u00f3w, b\u0119dzie to sprzeczne z generaln\u0105 zasad\u0105 opisan\u0105 w art. 18.3c ustawy z 26 czerwca 1974 roku \u2013 Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320; ost. zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1162) m\u00f3wi\u0105c\u0105 o tym, \u017ce pracownicy maj\u0105 prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakow\u0105 prac\u0119 lub za prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Prace o jednakowej warto\u015bci to takie, kt\u00f3rych wykonywanie wymaga od pracownik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
Od tej generalnej zasady jest tylko jeden pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w jest ca\u0142kowicie zrozumia\u0142e i akceptowalne, a mianowicie r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodzenia ze wzgl\u0119du na sta\u017c pracy.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli natomiast owo r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w wynika\u0142oby wy\u0142\u0105cznie z tego, czy \u015bwiadcz\u0105 sw\u0105 prac\u0119 stacjonarnie, czy w trybie home office, ale czyni\u0105 to w spos\u00f3b jako\u015bciowo i warto\u015bciowo to\u017csamy, czyli:<\/p>\n\n\n\n
to zdaniem wi\u0119kszo\u015bci ekspert\u00f3w, pracodawca powinien ich wynagradza\u0107 na tym samym poziomie, czyli co do zasady, je\u015bli pracownik wykonuj\u0105cy sw\u0105 prac\u0119 z domu robi to dok\u0142adnie w taki sam spos\u00f3b, jak pracownik w biurze, to gratyfikacja za wyniki ich pracy winna by\u0107 identyczna, a miejsce pracy nie mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na wynagrodzenie, w tym ewentualne premie, czy inne dodatki.<\/p>\n\n\n\n
Na gruncie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w antydyskryminacyjnych, wobec mo\u017cliwo\u015bci pracy w trybie home office, o kt\u00f3rej decyduje pracodawca, obiektywn\u0105 przes\u0142ank\u0105 uzasadniaj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnicowanie wynagrodzenia pracownik\u00f3w zdalnych oraz pracuj\u0105cych stacjonarnie, nie jest miejsce \u015bwiadczenia pracy, a gdyby tak by\u0142o, pracodawca zyska\u0142by mo\u017cliwo\u015b\u0107 dora\u017anego kszta\u0142towania wynagrodze\u0144, w zale\u017cno\u015bci od swojej sytuacji finansowej, dowolnie przenosz\u0105c pracownik\u00f3w z pracy w biurze do dom\u00f3w jednocze\u015bnie obni\u017caj\u0105c im wynagrodzenia.<\/p>\n\n\n\n
Na gruncie obecnych mo\u017cliwo\u015bci zdalnego \u015bwiadczenia pracy z dowolnego miejsca w kraju pojawia si\u0119 s\u0142uszne pytanie, czy wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia mo\u017cna uzale\u017cnia\u0107 od tego, z jakiego miasta wykonywana jest praca? Pytanie jest zasadne, poniewa\u017c spora rzesza pracownik\u00f3w, kt\u00f3rym pracodawca zleci\u0142 wykonywanie pracy z domu, zdecydowa\u0142a si\u0119 na przeprowadzk\u0119 z dotychczasowego miejsca zamieszkania do mniejszych miejscowo\u015bci, gdzie ponosz\u0105 oni ni\u017csze koszty \u017cycia. Ekspert Agata Majewska zwraca uwag\u0119 na fakt, i\u017c obecnie do\u015b\u0107 cz\u0119ste i powszechnie uznaje si\u0119, i\u017c r\u00f3\u017cnicowane s\u0105 wynagrodzenia pracownik\u00f3w ze wzgl\u0119du na miejsce ich \u015bwiadczenia pracy i nie narusza to zasady r\u00f3wnego traktowania pracownik\u00f3w ani nie \u015bwiadczy to o dyskryminacji. Uzasadnieniem takowej opinii jest zapoznanie si\u0119 z kosztami utrzymania, kt\u00f3re w znaczny spos\u00f3b odbiegaj\u0105 od siebie por\u00f3wnuj\u0105c te z metropolii i te z ma\u0142ych miasteczek. Mimo tego ryzykownym jest takie r\u00f3\u017cnicowanie, je\u015bli pracownik \u015bwiadcz\u0105cy dotychczas prac\u0119 w biurze w Warszawie zdecyduje si\u0119 na jej wykonywanie w formie zdalnej ze swego domku w g\u00f3rach, bo to ju\u017c mo\u017ce narazi\u0107 pracodawc\u0119 na zarzut dyskryminacji.<\/p>\n\n\n\n
Podobnego zdania jest Bartosz Ulczycki, kt\u00f3ry twierdzi, i\u017c pracodawca nie mo\u017ce obni\u017cy\u0107 wynagrodzenia pracownikowi zdalnemu tylko dlatego, \u017ce pracuje on z mniejszej miejscowo\u015bci lub ze wsi, gdzie koszty utrzymania mog\u0105 by\u0107 potencjalnie ni\u017csze.<\/p>\n\n\n\n
Z powy\u017csz\u0105 opini\u0105 nie zgadzaj\u0105 si\u0119 jednak S\u0142awomir Paruch oraz Micha\u0142 Bodziony, kt\u00f3ry stoj\u0105 na stanowisku broni\u0105cym pracodawc\u00f3w obni\u017caj\u0105cych pensj\u0119 pracownikom, kt\u00f3rzy emigruj\u0105 z metropolii do ma\u0142ych miejscowo\u015bci, je\u015bli wynagrodzenie zosta\u0142o okre\u015blone na wy\u017cszym poziomie uwzgl\u0119dniaj\u0105c w\u0142a\u015bnie wy\u017csze koszty utrzymania. W\u00f3wczas po przeprowadzce pracownika pracodawca ma prawo dokonania rewizji i korekty wynagrodzenia.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, pracodawca, kt\u00f3ry skorzysta\u0142 z uprawnie\u0144 wynikaj\u0105cych ze specustawy covidowej i skierowa\u0142 pracownik\u00f3w do pracy w trybie zdalnym, mo\u017ce w ka\u017cdej chwili nakaza\u0107 im wr\u00f3ci\u0107 do biur. Eksperci nie s\u0105 jednomy\u015blni co do ewentualnego r\u00f3\u017cnicowania wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w odno\u015bnie miejsca \u015bwiadczenia pracy. Mimo tego nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, i\u017c w najbli\u017cszym czasie temat ten b\u0119dzie poruszany, poniewa\u017c najprawdopodobniej polscy przedsi\u0119biorcy b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowa\u0107 odwzorowa\u0107 zmiany u ameryka\u0144skiego przedsi\u0119biorstwa Google, kt\u00f3rego zarz\u0105d podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wprowadzeniu algorytmu r\u00f3\u017cnicuj\u0105cego wynagrodzenie pracownik\u00f3w zdalnych od stacjonarnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ca\u0142kiem niedawno media obieg\u0142a informacja o obni\u017cce wynagrodze\u0144 dla pracownik\u00f3w Google \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 zdalnie. Eksperci prawa pracy maj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane opinie<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n