Okazuje si\u0119, i\u017c w polskich realiach prawnych mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 sytuacja, i\u017c zatrudnienie b\u0119dzie trwa\u0107 pomimo faktu, i\u017c pracodawcy ju\u017c nie ma. Dotyczy to os\u00f3b prowadz\u0105cych jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, dla kt\u00f3rych likwidacja dzia\u0142alno\u015bci nie oznacza, i\u017c mog\u0105 z tego powodu wypowiedzie\u0107 umowy pracownikowi podlegaj\u0105cemu ochronie. Takie prawo maj\u0105 bowiem tylko sp\u00f3\u0142ki prawa handlowego.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie pracodawca, b\u0119d\u0105cy osob\u0105 fizyczn\u0105 prowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, w momencie likwidacji prowadzonej przez siebie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, wypowiada umowy o prac\u0119 wszystkim pracownikom, w tym r\u00f3wnie\u017c kobietom w ci\u0105\u017cy czy te\u017c przebywaj\u0105cym na urlopach macierzy\u0144skich, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 41.1 kodeksu pracy (KP).<\/p>\n\n\n\n
Jednak\u017ce jak wynika z orzecznictwa s\u0105dowego, takie post\u0119powanie jest nieprawid\u0142owe i stanowi naruszenie przepis\u00f3w prawa pracy. S\u0105dy bowiem zwracaj\u0105 uwag\u0119 na to, i\u017c osoba fizyczna wyst\u0119puj\u0105ca w roli pracodawcy nie mo\u017ce zosta\u0107 zlikwidowana w trybie zbli\u017conym do sp\u00f3\u0142ek handlowych, przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych czy te\u017c sp\u00f3\u0142dzielni.<\/p>\n\n\n\n
Bowiem samo zako\u0144czenie prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie rozwi\u0105zuje automatycznie stosunku pracy, gdy\u017c ulega on zako\u0144czeniu dopiero po up\u0142ywie okresu wypowiedzenia. Natomiast powa\u017cny problem pojawia si\u0119 w\u00f3wczas, gdy u takiego likwiduj\u0105cego dzia\u0142alno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorcy zatrudnione s\u0105 osoby chronione przed wypowiedzeniem. Zdaniem s\u0105d\u00f3w zamkni\u0119cie jednoosobowej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie jest bowiem podstaw\u0105 do rozwi\u0105zania z tak\u0105 osob\u0105 umowy o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n
To za\u015b oznacza, i\u017c przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry zlikwidowa\u0142 prowadzon\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, nadal b\u0119dzie zmuszony zatrudnia\u0107 pracownika chronionego przed zwolnieniem. W praktyce zatem zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, i\u017c by\u0142y przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry zaprzesta\u0142 prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej i zarejestrowa\u0142 si\u0119 w urz\u0119dzie pracy jako bezrobotny, nadal zatrudnia\u0142 pracownika, gdy\u017c nie m\u00f3g\u0142 go zwolni\u0107 zgodnie z prawem, przyk\u0142adowo z powodu brzmienia art. 39 KP. Sytuacja wydaje si\u0119 by\u0107 kuriozalna, lecz niestety jest prawdziwa.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c tego typu spraw\u0105 zajmowa\u0142 si\u0119 S\u0105d Najwy\u017cszy (SN) i mowa jest o tym w jego wyroku z dnia 24 maja 2000 roku (sygn. akt II UKN 568\/99). Powsta\u0142 sp\u00f3r pomi\u0119dzy ubezpieczonym, a Zak\u0142adem Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (ZUS) i dotyczy\u0142 prawa do zasi\u0142ku chorobowego.<\/p>\n\n\n\n
W omawianej sprawie pewien pracodawca chc\u0105c zako\u0144czy\u0107 prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o wykre\u015blenie z ewidencji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej do w\u0142a\u015bciwego urz\u0119du gminy, w zwi\u0105zku z czym zosta\u0142 z tego rejestru wykre\u015blony. Po uzyskaniu decyzji o wykre\u015bleniu, rozwi\u0105za\u0142 on umow\u0119 o prac\u0119 za wypowiedzeniem ze swym pracownikiem. Okres wypowiedzenia umowy o prac\u0119 zako\u0144czy\u0142 si\u0119 prawie dwa miesi\u0105ce po owym wykre\u015bleniu z ewidencji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, natomiast pracownik po okresie wypowiedzenia wyst\u0105pi\u0142 do ZUS z wnioskiem o zasi\u0142ek chorobowy.<\/p>\n\n\n\n
W tym przypadku organ rentowy odm\u00f3wi\u0142 przyznania owego zasi\u0142ku, argumentuj\u0105c, i\u017c niezdolno\u015b\u0107 wnioskodawcy do pracy powsta\u0142a po up\u0142ywie miesi\u0105ca od ustania zatrudnienia, co nast\u0105pi\u0142o z dat\u0105 wykre\u015blenia przedsi\u0119biorcy z ewidencji. W dalszej argumentacji urz\u0119dnicy organu rentowego t\u0142umaczyli, i\u017c skoro przez stosunek pracy nale\u017cy rozumie\u0107 sta\u0142e i osobiste \u015bwiadczenie pracy na rzecz zak\u0142adu pracy, to \u00f3w stosunek pracy nie mo\u017ce istnie\u0107, gdy \u201eznika\u201d jedna z jego stron. Pracownik nie zgodzi\u0142 si\u0119 z tak\u0105 interpretacj\u0105 i sprawa finalnie trafi\u0142a do SN.<\/p>\n\n\n\n
S\u0119dziowie SN we wspomnianym wyroku wyrazili pogl\u0105d, i\u017c likwidacja zak\u0142adu pracy przez wykre\u015blenie pracodawcy z ewidencji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej nie stanowi wystarczaj\u0105cej przes\u0142anki wyga\u015bni\u0119cia umowy o prac\u0119 pracownika zatrudnionego w zlikwidowanym przedsi\u0119biorstwie. Umowa ta bowiem oraz \u0142\u0105cz\u0105cy si\u0119 z ni\u0105 stosunek ubezpieczenia spo\u0142ecznego, trwa do czasu okre\u015blonego terminem wypowiedzenia umowy albo do chwili rozwi\u0105zania jej bez wypowiedzenia na skutek przyczyn le\u017c\u0105cych po stronie pracodawcy, zwi\u0105zanych z niemo\u017cno\u015bci\u0105 dostarczenia pracy.<\/p>\n\n\n\n
Zatem w \u015bwietle takiego stanowiska SN, w tym przypadku po dokonaniu wykre\u015blenia wpisu z ewidencji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej rozwi\u0105zanie umowy o prac\u0119 nast\u0105pi\u0142o z powodu likwidacji jego dotychczasowego pracodawcy z dniem, w kt\u00f3rym up\u0142ywa\u0142 okres wypowiedzenia. Tym samym do tej daty pracownik pozostawa\u0142 w stosunku pracy i zasi\u0142ek chorobowy mu przys\u0142ugiwa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c ciekawym w powy\u017cszym kontek\u015bcie jest wyrok S\u0105du Apelacyjnego z \u0141odzi z dnia 22 lipca 2015 roku (sygn. akt III AUa 572\/14), gdzie czytamy, i\u017c zgodnie z art. 63 KP umowa o prac\u0119 wygasa w przypadkach okre\u015blonych w kodeksie oraz w przepisach szczeg\u00f3lnych. Zar\u00f3wno KP, jak i owe przepisy szczeg\u00f3lne, zawieraj\u0105 zamkni\u0119ty katalog przyczyn powoduj\u0105cych wyga\u015bni\u0119cie stosunku pracy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych brak jest regulacji wskazuj\u0105cej, i\u017c stosunek pracy wygasa wskutek zaprzestania prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej przez podmiot zatrudniaj\u0105cy pracownika.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie wypowiedzieli si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w tym aspekcie s\u0119dziowie SN w wyroku z dnia 9 marca 2017 roku (sygn. akt I UK 94\/16), twierdz\u0105c, i\u017c sam fakt zaprzestania dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej przez pracodawc\u0119 nie jest zdarzeniem prawnym, z kt\u00f3rym ustawodawca wi\u0105\u017ce ustanie stosunku pracy w dacie zaprzestania dzia\u0142alno\u015bci. Sam stosunek pracy mo\u017ce by\u0107 bowiem rozwi\u0105zany na podstawie zdarze\u0144 prawnych okre\u015blonych w ustawie (art. 30 par. 1 KP), czyli po dokonaniu wskazanych w nim czynno\u015bci prawnych, w tym porozumienia stron lub wypowiedzenia, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wyra\u017cone w spos\u00f3b dorozumiany.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei w wyroku SN z dnia 10 wrze\u015bnia 1998 roku (sygn. akt I PKN 310\/98) mo\u017cna wyczyta\u0107, i\u017c: \u201elikwidacja pracodawcy z istoty rzeczy dotyczy utraty przez niego bytu prawnego i wobec tego zawsze jest likwidacj\u0105 w ca\u0142o\u015bci; nie ma cz\u0119\u015bciowej likwidacji podmiotu prawnego. Jest to jednocze\u015bnie likwidacja sta\u0142a i faktyczna, gdy\u017c zlikwidowany pracodawca przestaje istnie\u0107 jako jednostka organizacyjna, zatrudniaj\u0105ca pracownik\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Istotnym w tym kontek\u015bcie b\u0119dzie wyrok SN z dnia 11 maja 2017 roku (sygn. akt II UK 213\/16). Zdaniem s\u0119dzi\u00f3w SN samo wykre\u015blenie osoby prowadz\u0105cej dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z rejestru nie mo\u017ce by\u0107 uto\u017csamiane z likwidacj\u0105 pracodawcy w rozumieniu art. 41.1 KP. Decyzja taka ma bowiem skutki administracyjno-prawne, a wystarczaj\u0105c\u0105 podstaw\u0105 jej wydania jest zawiadomienie przedsi\u0119biorcy o zaprzestaniu prowadzenia przez niego dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem s\u0119dzi\u00f3w SN mo\u017cliwym jest ponadto, i\u017c osoba taka zaprzesta\u0142a prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej (i zatrudniania pracownik\u00f3w), trac\u0105c przymiot przedsi\u0119biorcy na d\u0142ugo przed zg\u0142oszeniem tego faktu do ewidencji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, jak i te\u017c, i\u017c kontynuuje tak\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, zatrudniaj\u0105c w tym celu pracownik\u00f3w, mimo uprzedniego wykre\u015blenia jej z ewidencji dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n\n\n\n
Ponadto s\u0119dziowie zauwa\u017cyli, i\u017c likwidacja jest pewnym procesem, zazwyczaj rozci\u0105gni\u0119tym w czasie, obejmuj\u0105cym formalny stan zwi\u0105zany z wyrejestrowaniem dzia\u0142alno\u015bci w organie ewidencyjnym oraz faktyczne i trwa\u0142e zako\u0144czenie prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci i rozwi\u0105zanie w zwi\u0105zku z tym stosunk\u00f3w pracy ze wszystkimi pracownikami w celu zako\u0144czenia dzia\u0142alno\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105za\u0142o si\u0119 prowadzenie zak\u0142adu pracy w znaczeniu przedmiotowym.<\/p>\n\n\n\n
I skoro osoba fizyczna w zwi\u0105zku z zako\u0144czeniem prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, rozwi\u0105za\u0142a stosunek pracy z ostatnim pracownikiem, to przesta\u0142a by\u0107 podmiotem zatrudniaj\u0105cym. W konsekwencji tego uzna\u0107 za\u015b mo\u017cna, i\u017c zosta\u0142a zlikwidowana jako pracodawca.<\/p>\n\n\n\n
Powy\u017cej przytoczone s\u0105dowe interpretacj\u0105 pozwalaj\u0105 na ustalenie, kiedy mamy do czynienia z ustaniem zatrudnienia pracownika, gdy w gr\u0119 wchodzi pracodawca b\u0119d\u0105cym osob\u0105 fizyczn\u0105 prowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. I momentem faktycznego zlikwidowania takiego pracodawcy jest dzie\u0144 ustania zatrudnienia ostatniego pracownika.<\/p>\n\n\n\n
Tym samym osoba fizyczna prowadz\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 znajduje si\u0119 w innym po\u0142o\u017ceniu, ani\u017celi sp\u00f3\u0142ka prawa handlowego, kt\u00f3ra mo\u017ce stosowa\u0107 art. 41.1 KP i rozwi\u0105za\u0107 stosunek pracy z pracownikiem chronionym. To za\u015b sprawia, i\u017c pracownik zatrudniony u pracodawcy b\u0119d\u0105cego osob\u0105 fizyczn\u0105 prowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 zyskuje zatem mocniejsz\u0105 (cho\u0107 nie wynikaj\u0105c\u0105 wprost z KP) ochron\u0119 przed wypowiedzeniem umowy o prac\u0119, ani\u017celi zatrudniony w podmiocie maj\u0105cym status osoby prawnej.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, wykre\u015blenie z dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej przez osob\u0119 fizyczn\u0105 nie stanowi momentu likwidacji takiego przedsi\u0119biorcy jako pracodawcy. Tutaj istotny jest bowiem dopiero moment ustania zatrudnienia wobec ostatniego pracownika, zgodnie z okresem wypowiedzenia. Poza tym pracodawca b\u0119d\u0105cy osob\u0105 fizyczn\u0105 nie ma mo\u017cliwo\u015bci rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 z pracownikiem chronionym, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 41.1 KP jak osoby prawne, b\u0119d\u0105ce pracodawcami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Okazuje si\u0119, i\u017c w polskich realiach prawnych mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 sytuacja, i\u017c zatrudnienie b\u0119dzie trwa\u0107 pomimo faktu, i\u017c pracodawcy ju\u017c<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4105,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n