Okazuje si\u0119, i\u017c ju\u017c w nied\u0142ugim czasie pracodawcy zyskaj\u0105 podstaw\u0119 prawn\u0105 do wyrywkowych i prewencyjnych kontroli os\u00f3b zatrudnionych na obecno\u015b\u0107 alkoholu i narkotyk\u00f3w. Takie zapisy wynikaj\u0105 z rz\u0105dowego projektu nowelizacji kodeksu pracy, kt\u00f3ry trafi\u0142 w\u0142a\u015bnie do konsultacji.<\/p>\n\n\n\n
Najnowszy projekt nowelizacji kodeksu pracy przewiduje, i\u017c pracodawca ma prawo samodzielnie kontrolowa\u0107 trze\u017awo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w, lecz wy\u0142\u0105cznie za pomoc\u0105 metod niewymagaj\u0105cych bada\u0144 laboratoryjnych (czyli przyk\u0142adowo alkomatem). Podobne zasady obowi\u0105zywa\u0107 b\u0119d\u0105 te\u017c w przypadku bada\u0144 w kierunku znajdowania si\u0119 pod wp\u0142ywem \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Same ww. testy b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 prowadzone jedynie w odniesieniu do tych zatrudnionych, kt\u00f3rych weryfikowanie jest niezb\u0119dne z uwagi na ochron\u0119 zdrowia i \u017cycia (zar\u00f3wno ich samych, jak i os\u00f3b trzecich) lub te\u017c ze wzgl\u0119du na ochron\u0119 mienia pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem doktor Dominiki Dorre-Kolasa, radcy prawnego i partnera w Kancelarii Raczkowski, dobrze si\u0119 sta\u0142o, i\u017c ustawodawca wreszcie zdecydowa\u0142 si\u0119 jednoznacznie unormowa\u0107 te kwestie, gdy\u017c zatrudniaj\u0105cy dostan\u0105 ewidentn\u0105 podstaw\u0119 prawn\u0105 do prowadzenia kontroli.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c okazuje si\u0119, i\u017c inicjatywa ustawodawcza ma r\u00f3wnie\u017c swe mankamenty. Dotyczy to nak\u0142adanych na pracodawc\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w zakresie przechowywania dokument\u00f3w i upowa\u017cnie\u0144 do przetwarzania danych, jak i potencjalne problemy z porozumieniem si\u0119 w tym aspekcie ze zwi\u0105zkami zawodowymi.<\/p>\n\n\n\n
Projekt nowelizacji kodeksu pracy przewiduje, i\u017c grup\u0119 lub grupy zatrudnionych, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 obj\u0119te prewencyjnymi kontrolami, okre\u015bli pracodawca w uk\u0142adzie zbiorowym, regulaminie pracy lub obwieszczeniu. W tym wzgl\u0119dzie zatem nie jest wykluczone, i\u017c testy dotyczy\u0107 b\u0119d\u0105 tylko cz\u0119\u015bci pracownik\u00f3w, przyk\u0142adowo dzia\u0142u transportu czy te\u017c produkcji, poniewa\u017c sprawdzenie trze\u017awo\u015bci ma by\u0107 wdra\u017cane tyko w tym zakresie, w jakim jest niezb\u0119dne ze wzgl\u0119du na wspomnian\u0105 ochron\u0119 \u017cycia lub zdrowia pracownik\u00f3w, os\u00f3b trzecich, b\u0105d\u017a te\u017c mienia pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n
Ten sam tryb post\u0119powania (czyli umieszczenie odpowiednich informacji w uk\u0142adzie zbiorowym, regulaminie pracy lub obwieszczeniu) dotyczy\u0142 b\u0119dzie okre\u015blenia metody i sposobu kontroli, czyli przyk\u0142adowo czy pracodawca stosowa\u0107 b\u0119dzie alkomat ustnikowy, czy te\u017c bezustnikowy, bramk\u0119 z alkomatem, jak i to czy b\u0119dzie codziennie sprawdza\u0107 wszystkich pracownik\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c jedynie cz\u0119\u015b\u0107 z nich (chocia\u017cby rotacyjnie).<\/p>\n\n\n\n
Poza tym pracodawca b\u0119dzie musia\u0142 okre\u015bli\u0107 czas przeprowadzenia testu, zatem przyk\u0142adowo to, czy test b\u0119dzie wykonywany przed rozpocz\u0119ciem pracy, czy r\u00f3wnie\u017c w trakcie jej wykonywania. Te same zasady dotyczy\u0107 b\u0119d\u0105 test\u00f3w na obecno\u015b\u0107 narkotyk\u00f3w i innych substancji odurzaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Jak dostrzega Izabela Zawacka, radca prawny i partner w Kancelarii Zawacka Rdze\u0144 Prawo Przedsi\u0119biorstw i HR, wszystkie kwestie odno\u015bnie wprowadzenia bada\u0144 na obecno\u015b\u0107 alkoholu czy \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych w zak\u0142adzie pracy poprzez unormowanie ich w uk\u0142adzie zbiorowym oznacza konieczno\u015b\u0107 porozumienia si\u0119 w tym zakresie ze zwi\u0105zkami zawodowymi. W sytuacji braku porozumienia ze zwi\u0105zkowcami, pracodawca mo\u017ce tego dokona\u0107 samodzielnie, lecz w przedsi\u0119biorstwach z silnymi zrzeszeniami pracownik\u00f3w mo\u017ce to by\u0107 trudne do zrealizowania.<\/p>\n\n\n\n
Podobny tryb wprowadzania w \u017cycie takich rozwi\u0105za\u0144 obowi\u0105zuje dzi\u015b w odniesieniu do monitoringu w miejscu pracy i do\u015bwiadczenia z nim zwi\u0105zane s\u0105 takie, i\u017c zwi\u0105zki zawodowe generalnie nie chc\u0105 si\u0119 godzi\u0107 na jego wprowadzanie. Zatem zak\u0142ada\u0107 mo\u017cna, i\u017c w przypadku kontroli trze\u017awo\u015bci mo\u017ce by\u0107 podobnie. Tymczasem wprowadzenie takich kontroli jest bardzo istotne, wynikaj\u0105c z obowi\u0105zku zapewnienia bezpiecze\u0144stwa, w tym chocia\u017cby na placach budowy, w elektrowniach, zak\u0142adach przemys\u0142owych itp.<\/p>\n\n\n\n
W projekcie nowelizacji kodeksu pracy znalaz\u0142 si\u0119 zapis, i\u017c testom na trze\u017awo\u015b\u0107 poddani mog\u0105 by\u0107 nie tylko pracownicy etatowi, lecz r\u00f3wnie\u017c osoby pracuj\u0105ce na umowach cywilnoprawnych, jak i samozatrudnieni (je\u017celi dany pracodawca organizuje im prac\u0119).<\/p>\n\n\n\n
Projekt nowelizacji przewiduje te\u017c spos\u00f3b post\u0119powania odno\u015bnie zasad niedopuszczenia do pracy osoby, je\u017celi przeprowadzony test wyka\u017ce obecno\u015b\u0107 alkoholu lub gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie nietrze\u017awo\u015bci lub odurzenia (przyk\u0142adowo problemy z zachowaniem r\u00f3wnowagi, m\u00f3wieniem, itp.).<\/p>\n\n\n\n
W takich przypadkach na \u017c\u0105danie pracodawcy lub pracownika badanie ma przeprowadzi\u0107 uprawniony organ kontroli (chocia\u017cby policja), a w ostateczno\u015bci mo\u017cliwe jest przeprowadzenie badania laboratoryjnego krwi (oraz moczu w przypadku \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych). I je\u017celi przeprowadzone badania nie potwierdz\u0105 faktu znajdowania si\u0119 pracownika pod wp\u0142ywem alkoholu czy te\u017c \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych, w\u00f3wczas zachowa on prawo do wynagrodzenia za czas niedopuszczenia do pracy.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c po wprowadzeniu nowych przepis\u00f3w, wejd\u0105 w \u017cycie nowe wymogi, zwi\u0105zane z dokumentacj\u0105 i ochron\u0105 danych osobowych. Obowi\u0105zywa\u0107 b\u0119d\u0105 nast\u0119puj\u0105ce terminy i zasady:<\/p>\n\n\n\n Zatem jak wynika z powy\u017cszego, w aktach osobowych pracownika przez okres 6 miesi\u0119cy musi by\u0107 przechowywana informacja wskazuj\u0105c\u0105 na obecno\u015b\u0107 alkoholu w organizmie pracownika. Je\u017celi natomiast w zwi\u0105zku z faktem na pracownika na\u0142o\u017cona zostanie kara porz\u0105dkowa, w\u00f3wczas okres ten zostaje wyd\u0142u\u017cony do 12 miesi\u0119cy. Z kolei w sytuacji, gdy informacja o stwierdzeniu alkoholu ma by\u0107 dowodem w sprawie (przyk\u0142adowo w\u00f3wczas, gdy pracownik zostanie zwolniony z tego powodu dyscyplinarnie i odwo\u0142a si\u0119 do s\u0105du), jej okres przechowywania wyd\u0142u\u017ca si\u0119 do terminu zako\u0144czenia sprawy prawomocnym wyrokiem.<\/p>\n\n\n\n Do przetwarzania takich danych pracownik\u00f3w maj\u0105 zosta\u0107 dopuszczone jedynie osoby, posiadaj\u0105ce pisemne upowa\u017cnienie wydane przez pracodawc\u0119. Zdaniem doktor Dominiki Dorre-Kolasa, takie brzmienie przepis\u00f3w oznacza, i\u017c pracodawcy otrzymuj\u0105 dodatkowe obowi\u0105zki i zadania.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, gdy\u017c nie jest jasne, czy przechowywana informacja ma mie\u0107 posta\u0107 przyk\u0142adowo screenu z urz\u0105dzenia pomiarowego, czy te\u017c ma to by\u0107 pisemna notatka w formie odczytu pomiaru. Poza tym nie jest te\u017c jasne miejsce przechowywania informacji, szczeg\u00f3lnie gdy pracodawca na\u0142o\u017cy kar\u0119 porz\u0105dkow\u0105. W\u00f3wczas bowiem dane b\u0119d\u0105 raczej przechowywane w celach dyscyplinarnych, a nie w zwi\u0105zku z ochron\u0105 zdrowia i \u017cycia pracownik\u00f3w lub ochron\u0105 mienia pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n Istotnym jest r\u00f3wnie\u017c to, w odniesieniu dost\u0119pu do tych danych, czy wystarczaj\u0105ce b\u0119dzie pisemne upowa\u017cnienie do przetwarzania danych szczeg\u00f3lnej kategorii, czy te\u017c konieczne b\u0119dzie jeszcze dodatkowe, przyk\u0142adowo do przetwarzania informacji o obecno\u015bci alkoholu.<\/p>\n\n\n\n Kwestie organizacyjne te\u017c budz\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, gdy\u017c rozs\u0105dnym wydaje si\u0119, by takowe upowa\u017cnienie do przetwarzania danych szczeg\u00f3lnej kategorii wyda\u0107 wszystkim osobom, kt\u00f3re przeprowadzaj\u0105 samo badanie (czyli przyk\u0142adowo pracownikom ochrony), maj\u0105 styczno\u015b\u0107 z informacj\u0105 o pozytywnym wyniku przeprowadzonego badania, jak i dost\u0119p do akt osobowych.<\/p>\n\n\n\n Ponadto w\u0105tpliwo\u015bci wzbudza te\u017c sam zakres prewencyjnych kontroli. Ot\u00f3\u017c niekt\u00f3re przepisy sugeruj\u0105 wr\u0119cz, i\u017c pracodawca ma prawo przeprowadza\u0107 badanie jedynie na obecno\u015b\u0107 alkoholu lub \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych, ale ju\u017c nie na ich zawarto\u015b\u0107 w organizmie. Natomiast ju\u017c projekt rozporz\u0105dzenia wykonawczego sugeruje, i\u017c pracodawca pozyskuje tak\u017ce informacje o st\u0119\u017ceniu zakazanych substancji w organizmie. To na pewno wymaga ze strony ustawodawcy ujednolicenia.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, generalnie dobrze si\u0119 sta\u0142o, i\u017c najnowsza nowelizacja kodeksu pracy wprowadza dla pracodawc\u00f3w w spos\u00f3b jednoznaczny uprawnienie do przeprowadzania bada\u0144 swych pracownik\u00f3w na obecno\u015b\u0107 alkoholu i \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych. To odb\u0119dzie si\u0119 zapewne z korzy\u015bci\u0105 dla bezpiecze\u0144stwa pracownik\u00f3w, jak i os\u00f3b trzecich. Wprawdzie nowe przepisy wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z nowymi obowi\u0105zkami, jak i rodz\u0105 pewne w\u0105tpliwo\u015bci, tym niemniej nale\u017cy mie\u0107 nadziej\u0119, i\u017c dzi\u0119ki nim podniesie si\u0119 poziom bezpiecze\u0144stwa pracy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Okazuje si\u0119, i\u017c ju\u017c w nied\u0142ugim czasie pracodawcy zyskaj\u0105 podstaw\u0119 prawn\u0105 do wyrywkowych i prewencyjnych kontroli os\u00f3b zatrudnionych na obecno\u015b\u0107<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4063,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\nDane<\/strong><\/td> Okres\/termin<\/strong><\/td><\/tr> Przechowywanie informacji o obecno\u015bci alkoholu w organizmie pracownika<\/td> 6 miesi\u0119cy<\/td><\/tr> Przechowywanie informacji o obecno\u015bci alkoholu w razie na\u0142o\u017cenia kary porz\u0105dkowej<\/td> 12 miesi\u0119cy<\/td><\/tr> Termin wyprzedzenia przekazania informacji pracownikom o wprowadzeniu kontroli trze\u017awo\u015bci<\/td> 2 tygodnie<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n