Generalnie polscy pracodawcy nie dokonuj\u0105 zwolnie\u0144 masowych, wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c nie czyni\u0105 tego w okresie epidemii. Wynika to g\u0142\u00f3wnie z faktu, i\u017c znalezienie nowych i dobrych pracownik\u00f3w wcale nie jest takie proste. A b\u0119dzie jeszcze trudniejsze, gdy zaczniemy wychodzi\u0107 z kryzysu i przedsi\u0119biorstwa zaczn\u0105 cz\u0119\u015bciej zatrudnia\u0107. Poni\u017cej uwagi i spostrze\u017cenia na temat obecnego wygl\u0105du rynku pracy i pracodawc\u00f3w, jakie prezentuje profesor nauk ekonomicznych Joanna Tyrowicz, badacz rynku pracy z Uniwersytetu Warszawskiego, wsp\u00f3\u0142tworz\u0105ca o\u015brodek badawczy GRAPE.<\/p>\n\n\n\n
Pod koniec drugiego kwarta\u0142u ubieg\u0142ego roku znane ju\u017c by\u0142y pierwsze wyniki badania \u201eDiagnoza Plus\u201d organizowanego przez o\u015brodek badawczy GRAPE. I w przeciwie\u0144stwie do tego, co pokazywa\u0142y oficjalne dane z powiatowych urz\u0119d\u00f3w pracy, ju\u017c w\u00f3wczas widoczny by\u0142 znaczny przyrost os\u00f3b, kt\u00f3re straci\u0142y prac\u0119, lecz w warunkach lockdownu nie poszukiwa\u0142y nowej i nie zg\u0142asza\u0142y si\u0119 do urz\u0119d\u00f3w pracy. W ten spos\u00f3b zdefiniowane bezrobocie si\u0119ga\u0142o na koniec kwietnia 2020 roku oko\u0142o 10%.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie by\u0142a to sytuacja nieweso\u0142a, lecz znacznie mniej dramatyczna ni\u017c chocia\u017cby w USA, gdzie stopa bezrobocia si\u0119gn\u0119\u0142a 25%. Jednak\u017ce ju\u017c w\u00f3wczas wiadomym by\u0142o, i\u017c ameryka\u0144ski dramat w Polsce si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Jest to kwestia charakteru rynku, gdy\u017c w Europie, poza nielicznymi wyj\u0105tkami, takie skoki bezrobocia si\u0119 nie zdarzaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny takiego stanu rzeczy w Polsce s\u0105 systemowe i nie jest to na pewno efekt rz\u0105dowych program\u00f3w wsparcia. Po prostu nasz kodeks pracy jest tak skonstruowany, i\u017c w warunkach kryzysu pracodawcy zasadniczo mog\u0105:<\/p>\n\n\n\n
Jednak\u017ce pracodawca nie ma zbyt wielu mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re sk\u0142ania\u0142yby do podejmowania zwolnie\u0144 masowych. Przyk\u0142adowo nawet gdy w latach 90-tych Polska przechodzi\u0142a z gospodarki centralnie planowanej do rynkowej, masowe zwolnienia nie by\u0142y norm\u0105 w sensie statystycznym. Bezrobocie raczej ros\u0142o wskutek nietworzenia nowych miejsc pracy, jak i bankructwa, lecz nie by\u0142o mowy o zwolnieniach jako takich.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie zatem pracodawcy nie zwalniaj\u0105 masowo i nie uczynili tego r\u00f3wnie\u017c w okresie epidemii. W tym aspekcie jednym z powod\u00f3w takiego zachowania jest to, i\u017c znalezienie nowych, dobrych pracownik\u00f3w wcale nie jest \u0142atwe, a ju\u017c tym trudniejsze, gdy gospodarka zacznie wychodzi\u0107 z kryzysu i wszyscy zaczn\u0105 zatrudnia\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cliwym jest, i\u017c istniej\u0105 przedsi\u0119biorstwa, dla kt\u00f3rych rz\u0105dowe wsparcie okaza\u0142o si\u0119 decyduj\u0105ce, by nie zwalnia\u0107 pracownik\u00f3w. Jednak\u017ce brak jest jakichkolwiek bada\u0144 i danych w tym zakresie, by stwierdzi\u0107, i\u017c takich przedsi\u0119biorstw jest du\u017co b\u0105d\u017a ma\u0142o. Wiadomo jednak, i\u017c wi\u0119ksi pracodawcy nie zwalniaj\u0105 pracownik\u00f3w, gdy\u017c jeszcze nie bankrutuj\u0105, to znaczy, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstw zatrudniaj\u0105cych powy\u017cej 9 pracownik\u00f3w jest powy\u017cej progu bankructwa.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie pr\u00f3g ten zale\u017cy nie tyle od poziomu rz\u0105dowego wsparcia, co od rodzaju przedsi\u0119biorstwa. Jest on bowiem wy\u017cszy dla przedsi\u0119biorstw dzia\u0142aj\u0105cych w du\u017cej skali, a ni\u017cszy dla podmiot\u00f3w lokalnych. Du\u017ce przedsi\u0119biorstwa od razu rozpisa\u0142y sobie plan dzia\u0142ania podczas epidemii na rok lub dwa do przodu, posiadaj\u0105c lepsze standardy zarz\u0105dzania i planowania strategicznego. Natomiast przedsi\u0119biorstwa mniejsze, o lokalnym zasi\u0119gu dzia\u0142ania, s\u0105 zdecydowanie bardziej uzale\u017cnione od aktualnych obostrze\u0144 i tutaj trudniej robi\u0107 plany, kt\u00f3re cz\u0119sto trzeba modyfikowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym do tego dochodz\u0105 emocje zwi\u0105zane z epidemi\u0105, tym samym cz\u0142owiek zaczyna dzia\u0142a\u0107 jak na froncie, przede wszystkim uchylaj\u0105c si\u0119 przed kul\u0105. Dlatego w sektorach najbardziej dotkni\u0119tych zamro\u017ceniem dzia\u0142alno\u015bci, mamy do czynienia z proporcjonalnie wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 upad\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Nie wiadomo tak naprawd\u0119, kiedy pr\u00f3g bankructwa zostanie osi\u0105gni\u0119ty w Polsce i co w\u00f3wczas nam grozi. Nikt z rz\u0105du nie zbiera takich danych i ich nie analizuje, gdy tymczasem wsp\u00f3\u0142czesna gospodarka cyfrowa dostarcza wielu mo\u017cliwo\u015bci analitycznych, jak chocia\u017cby dane z system\u00f3w bankowych czy p\u0142atniczych. A za niewiedz\u0105 os\u00f3b stanowi\u0105cych prawo id\u0105 chaotyczne decyzje i polityka, kt\u00f3ra wzmacnia chaos decyzyjny w przedsi\u0119biorstwach.<\/p>\n\n\n\n
Zasadniczo zmiany na rynku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ju\u017c w styczniu ubieg\u0142ego roku, gdy wiele polskich przedsi\u0119biorstw zareagowa\u0142o panicznie na wydarzenia na \u015bwiecie zwi\u0105zane z koronawirusem i przerywa\u0142o umowy czasowe. Nast\u0119pnie by\u0142 marcowy lockdown, rozmowy o tarczach antykryzysowych i jakie\u015b skromne wyp\u0142aty dla przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n\n\n\n
P\u00f3\u017aniej przysz\u0142y wakacje, gdzie wszyscy my\u015bleli, i\u017c teraz b\u0119dzie ju\u017c tylko lepiej. Opisowo rzecz ujmuj\u0105c, z okop\u00f3w i uchylania si\u0119 przed kulami przeszli\u015bmy w tryb przeczekania, bo koniec epidemii wydawa\u0142 si\u0119 bliski. Przysz\u0142a jednak jesie\u0144 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na kilku miesi\u0105cach przestoju si\u0119 nie sko\u0144czy, druga fala epidemii by\u0142a zdecydowanie wi\u0119ksza od pierwszej, a do lata 2021 jeszcze sporo czasu.<\/p>\n\n\n\n
W powy\u017cszym aspekcie, chocia\u017c na razie fali masowych upad\u0142o\u015bci nie wida\u0107, to w bran\u017cach zamro\u017conych i bezpo\u015brednio z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych wida\u0107 ju\u017c skal\u0119 dramat\u00f3w go\u0142ym okiem. Bowiem zamkni\u0119te restauracje i sklepy wraz z pustymi witrynami nie s\u0105 pojedynczymi obrazkami, lecz maj\u0105 charakter coraz powszechniejszy.<\/p>\n\n\n\n
Co wa\u017cne, tego w statystykach nie wida\u0107, gdy\u017c zamkni\u0119cie restauracji nie oznacza od razu zamkni\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Polski przedsi\u0119biorca bowiem najcz\u0119\u015bciej ma kilka obszar\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci i cho\u0107 zdziesi\u0105tkowany, to jednak przetrwa. Tym samym jednak mierzenie skali upad\u0142o\u015bci na podstawie liczby podmiot\u00f3w w CEiDG jest mocno u\u0142omne.<\/p>\n\n\n\n
W sektorach zamro\u017conych, czyli gastronomii, hotelarstwie i turystyce, cz\u0119sto zatrudnia si\u0119 osoby bez um\u00f3w, dlatego zapewne mamy do czynienia z bezrobociem, kt\u00f3rego nie wida\u0107. Pami\u0119ta\u0107 jednak nale\u017cy, i\u017c polska szara strefa ma charakter nie tyle zatrudnieniowy, co p\u0142acowy. Zatem cz\u0119\u015b\u0107 wynagrodzenia dostaje si\u0119 oficjalnie, a cz\u0119\u015b\u0107 \u201epod sto\u0142em\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W gospodarce obecnie jest wi\u0119kszy problem dotycz\u0105cy wynagrodzenia. Mianowicie pod koniec II kwarta\u0142u ubieg\u0142ego roku co czwarty Polak mia\u0142 istotnie zredukowan\u0105 pensj\u0119, zamro\u017cone dodatki i premie, jednocze\u015bnie znikn\u0119\u0142y te\u017c koperty \u201epod sto\u0142em\u201d. Zak\u0142adano, i\u017c jest to przej\u015bciowe zjawisko, jednak\u017ce obecnie zel\u017ca\u0142o ono tylko w niewielkim zakresie, dotycz\u0105c nadal co sz\u00f3stego Polaka. Poza tym tylko 60% badanych deklaruje, \u017ce ich dochody s\u0105 mniej wi\u0119cej na poziomie takim, na jakim by\u0142yby bez wybuchu epidemii.<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie bezrobocia i rynku pracy istotne jest te\u017c inne zjawisko. Mianowicie by zosta\u0107 uznanym za osob\u0119 bezrobotn\u0105, trzeba jednocze\u015bnie:<\/p>\n\n\n\n
W czasie epidemii bardzo wa\u017cne jest ostatnie kryterium, gdy\u017c mn\u00f3stwo ludzi nie szuka pracy, bo po prostu nie ma jak. I taka sytuacja sprawia, i\u017c automatycznie s\u0105 oni klasyfikowani jako osoby nieaktywne, wy\u0142\u0105czone z si\u0142y roboczej.<\/p>\n\n\n\n
Na podstawie danych ankietowych GUS liczba os\u00f3b bez pracy, kt\u00f3re chc\u0105 j\u0105 mie\u0107, wzros\u0142a o oko\u0142o 15%. Z kolei z danych pochodz\u0105cych z urz\u0119d\u00f3w pracy wynika, i\u017c zarejestrowanych jest obecnie o oko\u0142o 25% wi\u0119cej os\u00f3b ni\u017c by\u0142o przed rokiem.<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119ta\u0107 te\u017c nale\u017cy, i\u017c zasadniczo rejestruje si\u0119 co trzeci bezrobotny, a liczba os\u00f3b bez pracy, kt\u00f3re j\u0105 mia\u0142y przed epidemi\u0105 i nadal chcia\u0142yby mie\u0107, wzros\u0142a o oko\u0142o 50%. To zatem daje realn\u0105 stop\u0119 bezrobocia oko\u0142o 6%. Zanik\u0142a te\u017c sezonowo\u015b\u0107 bezrobocia, gdy\u017c obecnie wzrasta ono z chwil\u0105 wzrostu zamro\u017cenia gospodarki, a maleje wraz z jej odmra\u017caniem.<\/p>\n\n\n\n
Co ciekawe, danych zwi\u0105zanych z lockdownami i zmian\u0105 sytuacji odno\u015bnie bezrobocia nie wida\u0107 w rejestrach urz\u0119d\u00f3w pracy. Pomijaj\u0105c fakt, i\u017c ludzie nie rejestruj\u0105 si\u0119 w urz\u0119dach, powodem jest te\u017c zbyt rzadkie (raz na kwarta\u0142) robienie bada\u0144, przez co dane umykaj\u0105 statystyce. Tymczasem indywidualne opowie\u015bci pracownik\u00f3w o tym co dzieje si\u0119 na rynku s\u0105 dalece bardziej dramatyczne, ni\u017c wynika to z oficjalnych statystyk. M\u00f3wi si\u0119 bowiem cz\u0119sto o demolce i znikaj\u0105cych sektorach, tymczasem oficjalnie ro\u015bnie zatrudnienie w przemy\u015ble.<\/p>\n\n\n\n
Taka sytuacja jest spowodowana g\u0142\u00f3wnie tym, i\u017c badaniom statystycznym umykaj\u0105 przedsi\u0119biorstwa zatrudniaj\u0105ce do 9 os\u00f3b, gdzie sytuacja jest dramatyczna. Dla nich bowiem tarcze antykryzysowe by\u0142y wyj\u0105tkowo dziurawe i nieodpowiednie. Poza tym w\u0142a\u015bnie ten sektor by\u0142 r\u00f3wnie\u017c poza widzeniem statystyk przed epidemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie zak\u0142adanie, i\u017c epidemia przyspieszy automatyzacj\u0119 i robotyzacj\u0119, by\u0142o mocno \u017cyczeniowe. By bowiem postawi\u0107 na robotyzacj\u0119 w czasie epidemii, nale\u017cy podj\u0105\u0107 du\u017ce nak\u0142ady inwestycyjne, co w tym czasie jest w\u0105tpliwe. Przecie\u017c obecnie nikt nie jest w stanie przewidzie\u0107 ani g\u0142\u0119boko\u015bci, czy te\u017c czasu jego trwania. Poza tym sam proces jest trudny i nie da si\u0119 go przeprowadzi\u0107 online.<\/p>\n\n\n\n
Odno\u015bnie natomiast pracy zdalnej nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, i\u017c w Polsce w czasie wiosennego lockdownu na prac\u0119 z domu pozwoli\u0107 sobie mog\u0142a oko\u0142o po\u0142owa pracownik\u00f3w. Poza tym relacje mi\u0119dzy polskimi pracodawcami, a pracownikami nie nale\u017c\u0105 do tych opartych na wielkim szacunku, empatii i zrozumieniu. Zatem zak\u0142adanie, i\u017c pracodawcy zaczn\u0105 ufa\u0107 pracownikom bardziej, ni\u017c robili to przed epidemi\u0105, co jest konieczne do rozwoju pracy zdalnej, jest pozbawione podstaw.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym jest mn\u00f3stwo element\u00f3w, kt\u00f3rych zdalnie wykona\u0107 si\u0119 nie da. Po pocz\u0105tkowym entuzjazmie takiego rozwi\u0105zania, przysz\u0142o zderzenie z rzeczywisto\u015bci\u0105. Okazuje si\u0119 bowiem, i\u017c praca zdalna nie s\u0142u\u017cy:<\/p>\n\n\n\n
Utrzymywanie skupienia podczas spotka\u0144 online jest du\u017co trudniejsze ni\u017c w trakcie tych trwaj\u0105cych twarz\u0105 w twarz. Ludzie s\u0105 zm\u0119czeniu i sfrustrowani.<\/p>\n\n\n\n
Z nowo\u015bci m\u00f3wi si\u0119 obecnie o nowej definicji prawa do odpoczynku, przy czym generalnie chodzi o to, by szef nie dzwoni\u0142 po godzinie 23-ej lub te\u017c by nie oczekiwa\u0142 odpowiedzi na e-mail w \u015brodku nocy.<\/p>\n\n\n\n
Jednak\u017ce nie ma najmniejszego sensu regulowania tego w ustawie. Wa\u017cniejsze s\u0105 bowiem tutaj mi\u0119kkie umiej\u0119tno\u015bci szefa i pracownika, komunikacja i zdrowa doza asertywno\u015bci. Odbieranie telefonu od prze\u0142o\u017conego to przecie\u017c wyb\u00f3r pracownika i to nawet w sytuacji, gdy prze\u0142o\u017conemu brak w tym wzgl\u0119dzie umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie w\u0142a\u015bnie brak umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych jest powa\u017cnym problemem, przejawiaj\u0105cym si\u0119 cz\u0119sto w debatach o wynagrodzeniach i podwy\u017ckach czy te\u017c awansach. Niestety nasz system edukacyjny oparty jest na potakiwaniu i wykonywaniu zada\u0144, czego nie zmieni \u017caden kodeks pracy.<\/p>\n\n\n\n
Sama konieczno\u015b\u0107 regulacji rynku pracy wynika z tego, i\u017c uznajemy pracownika za b\u0119d\u0105cego w s\u0142abszej pozycji ni\u017c jego prze\u0142o\u017cony i w\u0142a\u015bnie jej uregulowanie ma zapobiega\u0107 nadu\u017cyciom w tej relacji. Przyk\u0142adowo, dlatego kobietom w ci\u0105\u017cy zabrania si\u0119 zlecania noszenia ci\u0119\u017ckich pude\u0142, z czym wszyscy si\u0119 zgadzaj\u0105, a takie przepisy s\u0105 jak najbardziej na miejscu.<\/p>\n\n\n\n
Istnieje jednak wr\u0119cz ca\u0142y katalog stosunk\u00f3w pracy, opartych o obop\u00f3ln\u0105 symbioz\u0119. Je\u017celi zatem pracownikowi nie odpowiada kultura organizacyjna danego pracodawcy (przyk\u0142adowo nie zwa\u017ca on na relacje praca-dom), to w\u00f3wczas wybiera on innego pracodawc\u0119. Niestety w tym wzgl\u0119dzie niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, i\u017c w\u0142a\u015bnie w kodeksie pracy powinny by\u0107 zapisane jakie\u015b normy, kt\u00f3re sprawi\u0105, i\u017c kultura pracy b\u0119dzie wsz\u0119dzie taka sama. To jest b\u0142\u0119dne my\u015blenie, gdy\u017c prawo pracy powinno zapobiega\u0107 nadu\u017cyciom, a nie realizowa\u0107 czyj\u0105\u015b wizj\u0119 doskona\u0142ego miejsca pracy.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c dzi\u015b problemem polskiego kodeksu pracy i prawa pracy s\u0105 przepisy nadmierne i nieskuteczne, dotykaj\u0105ce wielu problem\u00f3w, lecz ich nie eliminuj\u0105ce. Przyk\u0142adowo by udowodni\u0107, i\u017c jest si\u0119 ofiar\u0105 mobbingu, nie wystarczy pokaza\u0107 dowod\u00f3w na to, i\u017c prze\u0142o\u017cony si\u0119 nad nami zn\u0119ca\u0142, poni\u017ca\u0142 i tak dalej. Trzeba bowiem jeszcze pokaza\u0107, i\u017c czyni\u0142 to intencjonalnie. W tym miejscu naprawd\u0119 przys\u0142owiowego konia z rz\u0119dem temu, kto dokona tej sztuki.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie najwi\u0119ksz\u0105 bol\u0105czk\u0105 polskiego rynku pracy nie jest kodeks pracy, lecz brak skutecznego po\u015brednictwa pracy. Kodeks jest bowiem efektem og\u00f3lnego podej\u015bcia do stanowienia prawa w Polsce i kolejna, zapewne ju\u017c \u201etysi\u0105c kt\u00f3ra\u015b\u201d jego nowelizacja, nic ju\u017c w tym wzgl\u0119dzie nie zmieni.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei w kontek\u015bcie unijnym g\u0142o\u015bno jest ostatnio o inicjatywach zwi\u0105zanych z p\u0142ac\u0105 minimaln\u0105, jak i dochodzie minimalnym. I wszystko w podej\u015bciu og\u00f3lnoeuropejskim. Tyle jednak, i\u017c polski system zabezpieczenia spo\u0142ecznego ju\u017c te kryteria i pomys\u0142y realizuje. Zasadniczo bowiem je\u015bli kto\u015b w Polsce nie ma pracy i jest ubogi, w\u00f3wczas otrzyma \u015bwiadczenie z pomocy spo\u0142ecznej. Mo\u017cna si\u0119 oczywi\u015bcie spiera\u0107, czy te \u015bwiadczenia s\u0105 godne, tym niemniej one s\u0105 i nie s\u0105 groszowe.<\/p>\n\n\n\n
Poza tym unijne idee, i\u017c jak kto\u015b nie ma z czego \u017cy\u0107, to spo\u0142ecze\u0144stwo musi zareagowa\u0107, wcale nie s\u0105 tak nowe i post\u0119powe, jak pr\u00f3buje si\u0119 je lansowa\u0107. Samo stwierdzenie, i\u017c minimalna emerytura ma pozwala\u0107 na godny poziom \u017cycia na staro\u015b\u0107 znalaz\u0142o si\u0119 ju\u017c w mi\u0119dzynarodowych konwencjach z lat 70-tych XX wieku. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c zabezpieczenie spo\u0142eczne w Polsce nie jest progresywne, lecz sprywatyzowane.<\/p>\n\n\n\n
Co do zasady cz\u0119\u015b\u0107 ludzi pracuje po to, by \u017cy\u0107, a cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyje po to, by pracowa\u0107. I ta druga grupa chce mie\u0107 wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci samorealizacji, ni\u017c daje im dzisiejszy system pracy, a z kolei ta pierwsza grupa potrzebuje socjalnej ochrony.<\/p>\n\n\n\n
I w planowaniu polityki socjalnej nale\u017cy znale\u017a\u0107 punkt r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy tymi rozbie\u017cnymi potrzebami. Por\u00f3wnuj\u0105c si\u0119 z innymi pa\u0144stwami dostrzec mo\u017cna, i\u017c w Polsce bardziej doceniamy grup\u0119, kt\u00f3ra \u017cyje, by pracowa\u0107. I jest to generalnie anglosaskie podej\u015bcie, gdy\u017c oczekujemy awansu, sukcesu zawodowego, zostania kim\u015b, wybicia si\u0119, co generalnie jest w Polsce silniejsze, ni\u017c chocia\u017cby w Niemczech. Jednak w procesie przechodzenia z biedy do bogactwa nasze aspiracje wyprzedzaj\u0105 nasz faktyczny rozw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n
Patrz\u0105c jednak z perspektywy epidemii i jej wp\u0142ywu na rynek pracy i relacje nale\u017cy to rozpatrywa\u0107 z punktu widzenia do\u015bwiadczenia zbiorowego. Pytanie w\u00f3wczas, czy radzili\u015bmy sobie z problemem solidarnie, wspieraj\u0105c si\u0119, czy te\u017c w warunkach konfliktu. Z perspektywy protest\u00f3w zauwa\u017camy, i\u017c obecnie protestuj\u0105 inni pracownicy ni\u017c zwykle. Do tej pory bowiem zwykle protestowali ludzie z du\u017cych zak\u0142ad\u00f3w pracy z udzia\u0142em Skarbu Pa\u0144stwa. Obecnie za\u015b mamy do czynienia z protestami pracownik\u00f3w sektora prywatnego, kt\u00f3rych interes jest w pe\u0142ni zbie\u017cny z pracodawcami.<\/p>\n\n\n\n
Jednak nawet w sytuacjach, gdy \u00f3w interes nie by\u0142 w pe\u0142ni zbie\u017cny, mamy do czynienia z sytuacj\u0105, gdy uda\u0142o si\u0119 dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie. By\u0107 mo\u017ce zatem d\u0142ugofalowym efektem epidemii b\u0119dzie to, i\u017c deficyty kapita\u0142u spo\u0142ecznego czy te\u017c labilno\u015b\u0107 rynku pracy, polegaj\u0105ca na du\u017cej rotacji pracownik\u00f3w w przedsi\u0119biorstwach, zmniejsz\u0105 si\u0119. Cz\u0119sto zwraca si\u0119 uwag\u0119 na incydenty, gdzie spo\u0142ecze\u0144stwo dzia\u0142a s\u0142abiej, chocia\u017c w praktyce dzieje si\u0119 wiele istotnych i wr\u0119cz niesamowitych rzeczy. By\u0107 mo\u017ce zatem gdy kto\u015b do\u015bwiadczy\u0142 w swoim miejscu pracy jakiej\u015b formy empatii w kryzysowej sytuacji, w przysz\u0142o\u015bci zaprocentuje to wi\u0119kszym zaufaniem, trwalszymi relacjami, czy te\u017c wi\u0119kszym zaanga\u017cowaniem i wiar\u0105 we wsp\u00f3lny cel.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, kryzys gospodarczy wywo\u0142any epidemi\u0105 wywar\u0142 i wywiera nadal du\u017cy wp\u0142yw na ca\u0142\u0105 gospodark\u0119 i \u015bci\u015ble z ni\u0105 powi\u0105zany rynek pracy. Mowa jest nie tylko o danych statystycznych, czyli liczbie przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re zbankrutowa\u0142y b\u0105d\u017a zbankrutuj\u0105, jak i liczbie os\u00f3b pozostaj\u0105cych bez pracy. W tym kontek\u015bcie nale\u017cy te\u017c rozwa\u017cy\u0107 zmiany w spo\u0142ecze\u0144stwie i jego zachowaniach, kt\u00f3re zasz\u0142y teraz, jak i to, jak one wp\u0142yn\u0105 na przysz\u0142o\u015b\u0107. Czy pozytywne aspekty zmian zostan\u0105 z nami na d\u0142u\u017cej, czy te\u017c ulotni\u0105 si\u0119 wraz z ko\u0144cem kryzysu i wej\u015bciem gospodarki w faz\u0119 wzrostow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Generalnie polscy pracodawcy nie dokonuj\u0105 zwolnie\u0144 masowych, wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c nie czyni\u0105 tego w okresie epidemii. Wynika to g\u0142\u00f3wnie z faktu,<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3904,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n