Prawid\u0142owa tre\u015b\u0107 umowy zlecenia wcale nie jest taka prosta i jednoznaczna. Pracodawcy cz\u0119sto stosuj\u0105 skr\u00f3towe wersje i ca\u0142a umowa zawiera si\u0119 na jednej stronie formatu A4. Niestety jest to powszechny b\u0142\u0105d, gdy\u017c umow\u0119 cywilnoprawn\u0105 zdecydowanie warto rozbudowa\u0107. Z kolei umow\u0119 o prac\u0119 warto odchudzi\u0107 i skr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Mamy obecnie do czynienia z do\u015b\u0107 powszechn\u0105 praktyk\u0105 stosowania w obrocie gospodarczym zar\u00f3wno um\u00f3w o prac\u0119, jak i um\u00f3w cywilnoprawnych. To za\u015b sprawia, i\u017c nast\u0105pi\u0142o zbli\u017cenie zar\u00f3wno ich zawarto\u015bci, jak i kszta\u0142tu, zupe\u0142nie wbrew istotnym r\u00f3\u017cnicom w obu typach um\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zatem warto uzmys\u0142owi\u0107 sobie jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy tymi rodzajami um\u00f3w dotycz\u0105cych nawi\u0105zywania stosunk\u00f3w pracy. Co do zasady stosunek pracy odr\u00f3\u017cnia si\u0119 od stosunk\u00f3w cywilnoprawnych elementem podporz\u0105dkowania pracownika pracodawcy w procesie pracy. W tym zakresie zgodnie z definicj\u0105 \u201eprzez nawi\u0105zanie stosunku pracy pracownik zobowi\u0105zuje si\u0119 do wykonywania pracy okre\u015blonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawc\u0119, a pracodawca \u2013 do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W powszechnym obrocie gospodarczym przyj\u0119\u0142o si\u0119, i\u017c podstaw\u0105 nawi\u0105zania stosunku pracy jest umowa o prac\u0119, chocia\u017c pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, i\u017c kodeks pracy (KP) przewiduje r\u00f3wnie\u017c inne formy tego\u017c stosunku pracy, jak chocia\u017cby powo\u0142anie czy te\u017c sp\u00f3\u0142dzielcza umowa o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Sama umowa o prac\u0119 zosta\u0142a uregulowana w art. 29 par. 1 KP, gdzie wskazano, i\u017c umowa o prac\u0119 okre\u015bla strony umowy, jej rodzaj, dat\u0119 zawarcia oraz warunki pracy i p\u0142acy, w tym szczeg\u00f3lnie:<\/p>\n\n\n\n
Co bardzo istotne w powy\u017cszym kontek\u015bcie, to fakt, i\u017c dla wa\u017cno\u015bci umowy o prac\u0119 nie ma potrzeby okre\u015blania wszystkich powy\u017cszych element\u00f3w w umowie. Zdaniem ekspert\u00f3w wystarczy bowiem, by w umowie o prac\u0119 wskazano rodzaj pracy, jaka na jej podstawie ma by\u0107 wykonywana. Ten\u017ce rodzaj pracy jest bowiem warunkiem istotnym, a jednocze\u015bnie koniecznym, bez kt\u00f3rego nie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do jej zawarcia, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie rodzaju pracy nie mo\u017cna wywie\u015b\u0107 z innych postanowie\u0144 i przepis\u00f3w prawa pracy \u2013 jest to ustalenie pozostawione woli stron.<\/p>\n\n\n\n
Poza rodzajem pracy pozosta\u0142e elementy umowy o prac\u0119 wynikaj\u0105 z konkretnych postanowie\u0144 i przepis\u00f3w prawa pracy. Mianowicie:<\/p>\n\n\n\n
Poza tym, co te\u017c niezmiernie wa\u017cne w powy\u017cszym kontek\u015bcie, to fakt, i\u017c pracodawca ma uprawnienia kierownicze do wydawania pracownikom wi\u0105\u017c\u0105cych polece\u0144 dotycz\u0105cych pracy, kt\u00f3re pracownicy maj\u0105 obowi\u0105zek wykonywa\u0107, o ile s\u0105 zgodne z prawem, umow\u0105 o prac\u0119 i dotycz\u0105 ustalonego rodzaju pracy. St\u0105d te\u017c nie ma \u017cadnej potrzeby, by w umowie o prac\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015bla\u0107 co i w jaki spos\u00f3b ma wykonywa\u0107 pracownik w procesie pracy.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c stan prawny um\u00f3w cywilnoprawnych jest zupe\u0142nie odmienny od um\u00f3w o prac\u0119. W praktyce gospodarczej stosowane s\u0105 dwa rodzaje takich um\u00f3w, mianowicie:<\/p>\n\n\n\n
W zgodzie z art. 734 par. 1 kodeksu cywilnego (KC) przez umow\u0119 zlecenia przyjmuj\u0105cy zlecenie zobowi\u0105zuje si\u0119 do dokonania okre\u015blonej czynno\u015bci prawnej dla daj\u0105cego zlecenie (przyk\u0142adowo zlecenie prowadzenia pewnych spraw radcy prawnemu lub adwokatowi).<\/p>\n\n\n\n
Sam stosunek cywilnoprawny charakteryzuje si\u0119 r\u00f3wno\u015bci\u0105 stron, co oznacza, i\u017c \u017cadna ze stron takiej umowy nie jest w\u0142adna wydawa\u0107 drugiej stronie wi\u0105\u017c\u0105cych polece\u0144 co do wykonania umowy. St\u0105d te\u017c wszelkie kwestie odnosz\u0105ce si\u0119 do przedmiotu umowy (czyli co jedna strona ma wykona\u0107 i jakie s\u0105 obowi\u0105zki drugiej strony z tym powi\u0105zane) musz\u0105 wynika\u0107 z umowy i by\u0107 w niej okre\u015blone.<\/p>\n\n\n\n
W zakresie um\u00f3w cywilnoprawnych nie ma szczeg\u00f3\u0142owych regulacji prawnych dotycz\u0105cych um\u00f3w cywilnoprawnych, gdy\u017c mamy tylko:<\/p>\n\n\n\n
Poza tym wi\u0119kszo\u015b\u0107 przepis\u00f3w ma charakter dyspozytywny, tak wi\u0119c mo\u017cliwe jest inne uregulowanie wskazanych w nich kwestii w samej umowie i wtedy pierwsze\u0144stwo przed regulacjami widniej\u0105cymi w KC maj\u0105 te umowne. St\u0105d te\u017c najistotniejszymi elementami, kt\u00f3re powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w ka\u017cdej umowie cywilnoprawnej, s\u0105:<\/p>\n\n\n\n
W praktyce bardzo cz\u0119sto spotyka si\u0119 przypadki sporz\u0105dzania um\u00f3w cywilnoprawnych w formie jednej strony A4, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku umowy o prac\u0119, kt\u00f3ra to z kolei powinna by\u0107 jak najkr\u00f3tsza, je\u017celi nie dotyczy wy\u017cszych stanowisk kierowniczych.<\/p>\n\n\n\n
Niestety taka praktyka dotycz\u0105ca um\u00f3w zlecenia jest ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dna i niezmiernie ryzykowna dla pracodawc\u00f3w. Najcz\u0119stszym b\u0142\u0119dem jest w tym przypadku okre\u015blenie przedmiotu umowy poprzez wskazanie stanowiska pracy lub og\u00f3lnej nazwy prac, jak chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n
O ile w przypadku umowy o prac\u0119 takie okre\u015blenie jest w pe\u0142ni uzasadnione i prawid\u0142owe (obowi\u0105zki pracownika wynikaj\u0105 nie tylko z umowy, lecz tak\u017ce z pisemnego zakresu obowi\u0105zk\u00f3w, regulaminu pracy, jak i innych procedur i polityk, b\u0105d\u017a polece\u0144 prze\u0142o\u017conych), to w przypadku um\u00f3w cywilnoprawnych ju\u017c zdecydowanie nie.<\/p>\n\n\n\n
Umowa cywilnoprawna ma t\u0119 cech\u0119, i\u017c jedyn\u0105 postaw\u0105 obowi\u0105zku wykonania jakiejkolwiek czynno\u015bci jest zawarta umowa. St\u0105d te\u017c stosowanie takich skr\u00f3towych, powy\u017cej zaprezentowanych okre\u015ble\u0144 sprawia, i\u017c nie mo\u017cna de facto ustali\u0107 zakresu obowi\u0105zk\u00f3w zleceniobiorcy.<\/p>\n\n\n\n
Gdy w umowie zlecenia w rubryce przedmiot umowy znajdzie si\u0119 zapis \u201esprz\u0105tanie obiektu\u201d, w\u00f3wczas powstaje wiele bardzo istotnych pyta\u0144, mianowicie:<\/p>\n\n\n\n
Charakter umowy cywilnoprawnej jest taki, i\u017c wszystkie tego typu szczeg\u00f3\u0142owe zapisy musz\u0105 w niej si\u0119 znale\u017a\u0107. W przypadku braku odpowiednich regulacji i zapis\u00f3w w umowie zleceniobiorca mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 wykonania jakiej\u015b czynno\u015bci, stwierdzaj\u0105c, i\u017c umowa ich nie obejmuje. Jednocze\u015bnie zleceniodawca mo\u017ce te\u017c mie\u0107 problem z wyegzekwowaniem odpowiedniej jako\u015bci i cz\u0119stotliwo\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug, kt\u00f3re obejmuje umowa.<\/p>\n\n\n\n
Niew\u0105tpliwie najwa\u017cniejszym elementem ka\u017cdej umowy cywilnoprawnej jest przedmiot umowy i jego w\u0142a\u015bciwe i dok\u0142adne okre\u015blenie. Powinien on by\u0107 okre\u015blony mo\u017cliwie najbardziej precyzyjnie, wskazuj\u0105c jakie obowi\u0105zki strony maj\u0105 wykona\u0107 na jej podstawie, w jakim terminie i z u\u017cyciem jakich narz\u0119dzi.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem powszechna praktyka zawieranych um\u00f3w zlecenia, gdzie stosuje si\u0119 bardzo skr\u00f3towe okre\u015blenie stanowiska czy te\u017c rodzaju pracy jest niedopuszczalna. Poza tym rodzi to ca\u0142kiem realne niebezpiecze\u0144stwo uznania, i\u017c strony nie zawar\u0142y umowy cywilnoprawnej, lecz umow\u0119 o prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi bowiem umowa zlecenia nie opisuje szeroko jej przedmiotu, to powstaje kwestia sk\u0105d zleceniobiorca ma wiedz\u0119 na temat tego co i jak ma wykona\u0107. W tej sytuacji mamy do czynienia z ca\u0142kiem s\u0142usznym domniemaniem, i\u017c otrzymuje on polecenia od prze\u0142o\u017conego (czyli w tym przypadku zleceniodawcy). Tymczasem, je\u017celi s\u0105 polecenia, to pojawia si\u0119 podporz\u0105dkowanie zleceniobiorcy wzgl\u0119dem zleceniodawcy, a to w zgodzie z art. 22 par. 1 KP oznacza, i\u017c zatrudnienie w takich warunkach \u201ejest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez wzgl\u0119du na nazw\u0119 zawartej przez strony umowy.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy umow\u0105 o prac\u0119, a umow\u0105 cywilnoprawn\u0105 s\u0105 bardzo istotne i wr\u0119cz zasadnicze. Tymczasem w praktyce gospodarczej cz\u0119sto stosuje si\u0119 obie wersje jako bardzo zbli\u017cone do siebie, co jest powa\u017cnym b\u0142\u0119dem. Umowa o prac\u0119 mo\u017ce i powinna by\u0107 bardzo kr\u00f3tka, gdy\u017c wiele przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zawartych w niej zagadnie\u0144 znajduje si\u0119 w kodeksie pracy. Tymczasem umowa cywilnoprawna powinna by\u0107 zdecydowanie bardziej rozbudowana, z bardzo dok\u0142adnym i szczeg\u00f3\u0142owym opisaniem jej przedmiotu, gdy obie jej strony nie s\u0105 wzgl\u0119dem siebie podporz\u0105dkowane w \u017caden spos\u00f3b. Je\u017celi taka umowa takich element\u00f3w nie zawiera, mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo zakwestionowana i uznana za zawart\u0105 jako umowa o prac\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prawid\u0142owa tre\u015b\u0107 umowy zlecenia wcale nie jest taka prosta i jednoznaczna. Pracodawcy cz\u0119sto stosuj\u0105 skr\u00f3towe wersje i ca\u0142a umowa zawiera<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3772,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[627],"yoast_head":"\n