Generalnie druga fala epidemii\nb\u0119dzie mia\u0142a mniejszy wp\u0142yw na funkcjonowanie rynku i stan gospodarki. Okazuje\nsi\u0119 bowiem, i\u017c jako spo\u0142ecze\u0144stwo nauczyli\u015bmy si\u0119 funkcjonowa\u0107 w nowych\nwarunkach. Poni\u017cej uwagi i spostrze\u017cenia na ten temat, jakie ma \u0141ukasz Czernicki,\ng\u0142\u00f3wny ekonomista Ministerstwa Finans\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny (GUS)\nopublikowa\u0142 w\u0142a\u015bnie dane gospodarcze za III kwarta\u0142 2020 roku. Wynika z nich,\ni\u017c cho\u0107 warto\u015b\u0107 Produktu Krajowego Brutto (PKB) spad\u0142a na koniec tego\u017c kwarta\u0142u\no 1,5% w por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym, to jednocze\u015bnie wzros\u0142a a\u017c o 7,9% w\npor\u00f3wnaniu z II kwarta\u0142em bie\u017c\u0105cego roku. A to oznacza, i\u017c gospodarka Polski\nodrobi\u0142a w poprzednim kwartale ponad \u00be tego, co straci\u0142a w II kwartale 2020\nroku. <\/p>\n\n\n\n
Por\u00f3wnuj\u0105c si\u0119 z kolei z innymi\nkrajami europejskimi widzimy, i\u017c mieli\u015bmy p\u0142ytsze za\u0142amanie na pocz\u0105tku\nepidemii, ale te\u017c i s\u0142absze odbicie p\u00f3\u017aniej. By\u0107 mo\u017ce wa\u017cn\u0105 kwesti\u0119 odgrywa\u0107\ntutaj b\u0119dzie specyfika poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, gdzie przyk\u0142adowo na po\u0142udniu\nEuropy ludzie szybciej powracali do kawiarni i restauracji po zniesieniu\nlockdownu. Tym niemniej per saldo polska gospodarka poradzi\u0142a sobie lepiej\nani\u017celi wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Starego Kontynentu. <\/p>\n\n\n\n
Pozytywnym objawem dla naszej\ngospodarki by\u0142a konsumpcja prywatna. W III kwartale by\u0142a ona ju\u017c nawet na\nlekkim plusie bior\u0105c pod uwag\u0119 dane rok do roku, rosn\u0105c o 0,4%. Poza tym\nznacz\u0105cy by\u0142 te\u017c eksport netto, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 wzros\u0142a w tym samym zakresie\nczasowym o 1,7%. Z kolei s\u0142abo wygl\u0105da\u0142y inwestycje, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 by\u0142a a\u017c o\n9% ni\u017csza ni\u017c w analogicznym okresie roku poprzedniego. <\/p>\n\n\n\n
Generalnie wida\u0107, i\u017c eksport jest\nw naszym kraju w trendzie wzrostowym. Opr\u00f3cz tego, \u017ce ma to pozytywny wp\u0142yw na\ndobry wynik w handlu zagranicznym, to jeszcze stymuluje on dobr\u0105 kondycj\u0119\npolskiego przemys\u0142u. O ile bowiem w II kwartale bie\u017c\u0105cego roku kryzys uderzy\u0142 w\neksport (wprowadzone obostrzenia czy te\u017c pozrywane \u0142a\u0144cuchy dostaw), o tyle w\nIII kwartale, gdy warunki by\u0142y bliskie normalnym, przedsi\u0119biorstwa przemys\u0142owe\npowr\u00f3ci\u0142y do poprzedniej aktywno\u015bci, co te\u017c mia\u0142o wp\u0142yw na wynik PKB. <\/p>\n\n\n\n
Si\u0142\u0105 polskiego eksportu jest\ndobra relacja jako\u015bci do ceny, co pokazuje, i\u017c t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 pracy domowej polska\ngospodarka odrobi\u0142a dobrze. W roku 2008, gdy wybucha\u0142 kryzys finansowy, Polska\nmia\u0142a du\u017cy deficyt na rachunku obrot\u00f3w bie\u017c\u0105cych, kt\u00f3rego najistotniejsz\u0105\ncz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 jest bilans handlowy. W\u00f3wczas saldo wynosi\u0142o -7% PKB. Dzi\u015b\nnatomiast mamy nadwy\u017ck\u0119, zatem przez te lata struktura polskiej gospodarki\nzmieni\u0142a si\u0119 na tyle, i\u017c obecnie wi\u0119cej sprzedajemy za granic\u0119 ni\u017c tam\nkupujemy. <\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym powodem takiego\nprzestawienia si\u0119 polskiej gospodarki, cz\u0119stokro\u0107 niedocenianym przez wielu\nanalityk\u00f3w, jest przyst\u0105pienie Polski do Unii Europejskiej (UE), czyli m\u00f3wi\u0105c\nkolokwialnie klubu wiarygodnych pa\u0144stw. Znalezienie si\u0119 bowiem w UE oznacza\u0142o\nodpowiednio wysoki poziom wiarygodno\u015bci dla inwestor\u00f3w, a to z kolei prze\u0142o\u017cy\u0142o\nsi\u0119 na gigantyczny wr\u0119cz skok zagranicznych inwestycji bezpo\u015brednich. Zatem\nwej\u015bcie Polski do UE by\u0142o mocnym pozytywnym impulsem dla gospodarki.<\/p>\n\n\n\n
Odnosz\u0105c si\u0119 z kolei do eksportu,\nzwykle my\u015bli si\u0119 w tym kontek\u015bcie o sprzeda\u017cy towar\u00f3w za granic\u0119. Tymczasem\nnale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to jak\u0105 pot\u0119g\u0105 jeste\u015bmy, gdy spojrzymy na eksport\nus\u0142ug, chocia\u017cby transportowych. Polscy przewo\u017anicy bowiem podbili wr\u0119cz\nEurop\u0119, co nie by\u0142oby mo\u017cliwe, gdyby\u015bmy nie korzystali z jednolitego rynku i\nswobody przep\u0142ywu towar\u00f3w i us\u0142ug. Na marginesie nale\u017cy tutaj tylko doda\u0107, i\u017c\nnajnowsza unijna dyrektywa o pracownikach delegowanych stoi w sprzeczno\u015bci z\nide\u0105 swobodnego przep\u0142ywu us\u0142ug.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c generalnie z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na\nni\u0105 kilka czynnik\u00f3w. Po II kwartale, gdzie mieli\u015bmy do czynienia z ca\u0142kowitym\nzamro\u017ceniem gospodarki i strachem, gdy\u017c nie wiedzieli\u015bmy z czym mamy do\nczynienia w kontek\u015bcie wirusa, nadszed\u0142 III kwarta\u0142, gdy spo\u0142ecze\u0144stwo poczu\u0142o\nsi\u0119 ju\u017c znacznie pewniej. Nastroje zdecydowanie si\u0119 poprawi\u0142y, a zapowiadana\ndruga fala epidemii nie jawi\u0142a si\u0119 ju\u017c jako Armagedon. <\/p>\n\n\n\n
To prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na wi\u0119ksz\u0105\nsk\u0142onno\u015b\u0107 do konsumpcji, a dodatkowo by\u0142 jeszcze popyt od\u0142o\u017cony, czyli wzmo\u017cone\nzakupy po otwarciu gospodarki ju\u017c pod koniec II kwarta\u0142u 2020 roku. Zauwa\u017calnym\nzjawiskiem jest te\u017c profil tej konsumpcji, gdy\u017c popyt na niekt\u00f3re towary i\nus\u0142ugi zmala\u0142, a na inne wzr\u00f3s\u0142. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c transformacja popytowa.<\/p>\n\n\n\n
Aby j\u0105 dostrzec, warto pos\u0142u\u017cy\u0107\nsi\u0119 przyk\u0142adem. Mamy wi\u0119c do czynienia z ojcem kilku dzieci, gdzie dwoje\nucz\u0119szcza do szko\u0142y, gdzie nauka prowadzona jest zdalnie. Poza tym r\u00f3wnie\u017c i\nsam ojciec tych dzieci pracuje zdalnie. Tym samym sytuacja taka oznacza, i\u017c\npotrzebne s\u0105 w takim domu minimum 3 komputery i dost\u0119p do szybkiego Internetu.\nPoza tym przyda\u0142yby si\u0119 te\u017c meble pomocne w nauce i pracy zdalnej. I to s\u0105\ndodatkowe wydatki na dobra trwa\u0142ego u\u017cytku i na us\u0142ug\u0119, jak\u0105 jest dost\u0119p do\nInternetu. Nietrudno zauwa\u017cy\u0107, i\u017c przed wybuchem epidemii takich wydatk\u00f3w nie\ntrzeba by\u0142oby ponosi\u0107, gdy\u017c nie by\u0142 to towar pierwszej potrzeby. <\/p>\n\n\n\n
Zapewne wymusi ona dostosowanie\nrynku w zakresie poda\u017cy towar\u00f3w i us\u0142ug. Przyk\u0142adowo, wed\u0142ug niekt\u00f3rych analiz\nbran\u017ca lotnicza po pierwszej fali epidemii powr\u00f3ci\u0142a do 75% swoich obrot\u00f3w\nsprzed COVID-19. Taka sytuacja jest zapewne efektem ograniczenia ilo\u015bci podr\u00f3\u017cy\ns\u0142u\u017cbowych, gdy\u017c jak si\u0119 okazuje, wiele spotka\u0144, kt\u00f3re kiedy\u015b odbywa\u0142y si\u0119\nosobi\u015bcie, mo\u017cna przeprowadzi\u0107 na odleg\u0142o\u015b\u0107. Tym samym oszcz\u0119dza si\u0119 czas i\npieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie epidemia wywar\u0142a ju\u017c\ntrwa\u0142y wp\u0142yw na to, jak b\u0119dziemy pracowa\u0107. To z kolei mo\u017ce mie\u0107 prze\u0142o\u017cenie\nchocia\u017cby na rynek nieruchomo\u015bci komercyjnych. Jednak\u017ce zawsze zanikanie popytu\nna dany towar i us\u0142ug\u0119 powoduje jego powstanie na inny towar czy te\u017c us\u0142ug\u0119.\nJe\u017celi przyk\u0142adowo rzadziej b\u0119dziemy chodzi\u0107 do sklepu i cz\u0119\u015bciej kupowa\u0107\npoprzez Internet, to wymusi na bran\u017cy handlowej dodatkowe inwestycje w\nlogistyk\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Ostatecznie za\u015b b\u0119dzie zapewne\ntak, i\u017c w okresie najbli\u017cszych 2-3 lat, nim ta transformacja popytu si\u0119 dokona\ni gospodarka przestawi si\u0119 na inne tory, pewne moce produkcyjne, zbudowane w\npoprzednich dekadach, oka\u017c\u0105 si\u0119 by\u0107 niewykorzystane. Tym niemniej ucieczki\nprzed tym zjawiskiem nie ma, a epidemia przyczyni si\u0119 do sporej transformacji\npopytowej.<\/p>\n\n\n\n
Oczekiwa\u0107 nale\u017cy, i\u017c poza zmian\u0105\nstruktury popytu nast\u0105pi te\u017c jego spadek. G\u0142\u00f3wnym powodem takiego stanu rzeczy\nb\u0119dzie mniejsza sk\u0142onno\u015b\u0107 do wydawania pieni\u0119dzy, a wi\u0119ksza do ich\noszcz\u0119dzania. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych prognoz stopa oszcz\u0119dno\u015bci w obecnym roku wyra\u017anie\nwzro\u015bnie i dopiero w latach nast\u0119pnych zacznie stopniowo si\u0119 obni\u017ca\u0107, chocia\u017c\nmo\u017ce pozosta\u0107 na poziomie wy\u017cszym, ani\u017celi przed epidemi\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Tymczasem, je\u015bli gospodarstwa\ndomowe b\u0119d\u0105 bardzo oszcz\u0119dza\u0107 i hamowa\u0107 konsumpcj\u0119, a jednocze\u015bnie\nprzedsi\u0119biorcy b\u0119d\u0105 wstrzymywa\u0107 si\u0119 z inwestycjami, to powstanie ca\u0142kiem\npowa\u017cny problem. I w\u00f3wczas w to miejsce powinien wkroczy\u0107 sektor publiczny,\nstymuluj\u0105c inwestycje publiczne. <\/p>\n\n\n\n
Obecnie nale\u017ca\u0142oby poszukiwa\u0107\ntakich inwestycji, kt\u00f3re mo\u017cna szybko zrealizowa\u0107, co podtrzyma\u0142oby koniunktur\u0119\ngospodarcz\u0105. Jednak\u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie inwestycje sektora publicznego\npowinny by\u0107 mocno przemy\u015blane i zale\u017cne od tego, czy struktura gospodarki\nb\u0119dzie si\u0119 zmienia\u0107 i czy zmiany nast\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 w po\u017c\u0105danym kierunku. <\/p>\n\n\n\n
Zdecydowanie najlepsze by\u0142yby\nw\u00f3wczas projekty podnosz\u0105ce poziom cyfryzacji gospodarki czy te\u017c czyni\u0105ce j\u0105\nbardziej ekologiczn\u0105. Jednak\u017ce odno\u015bnie konkret\u00f3w wymagane by\u0142oby okre\u015blenie i\nprzyj\u0119cie, a nast\u0119pnie zrealizowanie jednej sp\u00f3jnej strategii. <\/p>\n\n\n\n
Generalnie transformacje ka\u017cdej\ngospodarki mo\u017cna przyspieszy\u0107, a pozycja rz\u0105du jest w tym zakresie bardzo\nwa\u017cna. Nale\u017cy jednak\u017ce pami\u0119ta\u0107, i\u017c to sektor prywatny odgrywa w gospodarce\nrol\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105, a publiczny mo\u017ce tylko pewne procesy wspomaga\u0107. Zatem\nwprowadzane przez sektor publiczny rozwi\u0105zania nie mog\u0105 mie\u0107 charakteru\nantyrynkowego, st\u0105d te\u017c inwestycje prowadzone przez ten sektor powinny wspiera\u0107\ntransformacj\u0119, a nie j\u0105 tylko definiowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Sektor publiczny przy planowaniu\nswej strategii dzia\u0142ania powinien te\u017c pami\u0119ta\u0107 o sporych ograniczeniach, jakie\nnapotyka i posiada. Pierwsze ograniczenie dotyczy tego, czy rodzime\nprzedsi\u0119biorstwa b\u0119d\u0105 w stanie ud\u017awign\u0105\u0107 projekty, kt\u00f3re przyjm\u0105 do realizacji.\nPo drugie za\u015b, istnieje bariera administracji publicznej, gdy\u017c projektowanie\nd\u0142ugoterminowych strategii jest dla niej zawsze du\u017cym wyzwaniem. <\/p>\n\n\n\n
Generalnie sektor publiczny\npowinien wycofa\u0107 si\u0119 z tych obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych nie jest w stanie zrobi\u0107 czego\u015b\ndobrze ze wzgl\u0119du na brak \u015brodk\u00f3w lub niewystarczaj\u0105c\u0105 wiedz\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Zasadniczo druga fala epidemii\nb\u0119dzie mia\u0142a mniejszy wp\u0142yw na gospodark\u0119, ani\u017celi ta pierwsza wiosenna. Wp\u0142yw\nna to maj\u0105 mniejsze ograniczenia i obostrzenia, od tych kt\u00f3re by\u0142y wiosn\u0105, jak\ni to, \u017ce nauczyli\u015bmy si\u0119 lepiej funkcjonowa\u0107 w nowych warunkach. Poza tym\nuruchomiona zosta\u0142a kolejna ods\u0142ona tarczy antykryzysowej, wi\u0119c je\u015bli uda si\u0119\nskutecznie zahibernowa\u0107 gospodark\u0119 i rynek pracy, to spadek PKB nie powinien\nby\u0107 tak dotkliwy, jak w II kwartale bie\u017c\u0105cego roku.<\/p>\n\n\n\n
Nie wiemy jednak co wydarzy si\u0119 w\ndalszej perspektywie, czyli w I kwartale 2021 roku, na ile uda si\u0119 zdusi\u0107 obecn\u0105\nfal\u0119 epidemii i czy czeka nas kolejna. Z jednej strony docieraj\u0105 do nas\npozytywne informacje o pracach nad szczepionk\u0105 i jej zatwierdzaniu przez\nodpowiedzialne za to agencje ds. lek\u00f3w, a z drugiej zaszczepienie odpowiednio\ndu\u017cej populacji spo\u0142ecze\u0144stwa, by uzyska\u0107 spo\u0142eczn\u0105 odporno\u015b\u0107, musi potrwa\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Wiadomo te\u017c, i\u017c zimowe ferie\nszkolne b\u0119d\u0105 mocno ograniczone, co zapewne te\u017c prze\u0142o\u017cy si\u0119 na pogorszenie\nnastroj\u00f3w i spadek konsumpcji. Poza tym otwartym pozostaje pytanie czy, a je\u015bli\nto tak, to jak g\u0142\u0119boki, b\u0119dzie wp\u0142yw drugiej fali epidemii na model konsumpcji\ni czy doprowadzi to do jakich\u015b strukturalnych zmian w gospodarce. <\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, epidemia wywar\u0142a i\nwywiera wp\u0142yw na ca\u0142\u0105 gospodark\u0119. Dotyka przer\u00f3\u017cnych jej dziedzin i zapewne te\u017c\nna sta\u0142e odci\u015bnie swe pi\u0119tno na dokonuj\u0105cych si\u0119 na naszych oczach zmianach w\nstrukturze popytu. To z kolei rzutowa\u0107 b\u0119dzie na przystosowywanie si\u0119\ngospodarki i znaczne zmiany jej struktury. Wprawdzie zmiany PKB wywo\u0142ane\nepidemi\u0105 nie b\u0119d\u0105 a\u017c tak du\u017ce jak pierwotnie zak\u0142adano, tym niemniej\nprzestawienie gospodarki na inne tory, spowodowane zmianami struktury popytu,\ntrwa\u0107 b\u0119dzie zapewne przez najbli\u017cszych kilka lat. Zatem trudno dzi\u015b\njednoznacznie oceni\u0107 w jakim kierunku zmiany pod\u0105\u017c\u0105 i jak wygl\u0105da\u0107 b\u0119dzie\npolska gospodarka za przyk\u0142adowych lat 5. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Generalnie druga fala epidemii b\u0119dzie mia\u0142a mniejszy wp\u0142yw na funkcjonowanie rynku i stan gospodarki. Okazuje si\u0119 bowiem, i\u017c jako spo\u0142ecze\u0144stwo<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3538,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1069,786,862],"yoast_head":"\n