Coraz powa\u017cniejszym tematem jest\nobecnie kwestia szczepie\u0144 przeprowadzanych na zlecenia pracodawcy. Interesuj\u0105c\u0105\nspraw\u0105 jest kogo one dotycz\u0105, czy s\u0105 obowi\u0105zkowe dla pracownik\u00f3w i czy za\nodmow\u0119 mo\u017cna otrzyma\u0107 wypowiedzenie. Te sprawy s\u0105 dzi\u015b wa\u017cne w kontek\u015bcie\nszczepie\u0144 na gryp\u0119, ale ju\u017c wkr\u00f3tce i te\u017c szczepie\u0144 przeciwko COVID-19.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c kodeks pracy (KP) w artykule\n222.1 zobowi\u0105zuje pracodawc\u0119, aby w razie zatrudniania w warunkach nara\u017cenia na\nszkodliwe czynniki biologiczne stosowa\u0142 wszelkie dost\u0119pne \u015brodki eliminuj\u0105ce\nlub ograniczaj\u0105ce to nara\u017cenie. Co istotne w tym kontek\u015bcie, to fakt, i\u017c KP\nwyra\u017anie wskazuje, \u017ce pracodawca ma to czyni\u0107, korzystaj\u0105c z osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki i\ntechniki. I jest to jego podstawowy obowi\u0105zek. <\/p>\n\n\n\n
Z kolei wirus grypy jest\nczynnikiem biologicznym wed\u0142ug rozporz\u0105dzenia ministra zdrowia z dnia 22 kwietnia\n2005 roku w sprawie szkodliwych czynnik\u00f3w biologicznych dla zdrowia w\n\u015brodowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracownik\u00f3w zawodowo nara\u017conych na te\nczynniki (Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 716, ost.zm. Dz.U. z 2008 r. nr 48 poz.\n288). W tym kontek\u015bcie ponadto, zgodnie z niezaprzeczalnymi osi\u0105gni\u0119ciami\nnaukowymi szczepionka stanowi metod\u0119 eliminacji lub przynajmniej ograniczenia\nnara\u017cenia na wirus grypy. <\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie ustawa z dnia 5\ngrudnia 2008 roku o zapobieganiu i zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u\nludzi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1329 ze zm.) wyra\u017anie podkre\u015bla, i\u017c szczepienia\nochronne przeprowadza si\u0119 w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w nara\u017conych na dzia\u0142anie\nbiologicznych czynnik\u00f3w chorobotw\u00f3rczych. I zgodnie z zapisami tej\u017ce ustawy,\nkoszt zakupu szczepionek i przeprowadzenia zabiegu pokrywa pracodawca. <\/p>\n\n\n\n
Z kolei rozporz\u0105dzenie wykonawcze\ndo tej ustawy wyra\u017anie wskazuje rodzaje prac, przy wykonywaniu kt\u00f3rych\nprzeprowadza si\u0119 szczepienia przeciwko grypie. O pracownikach nie zapomniano\nr\u00f3wnie\u017c w Programie Szczepie\u0144 Ochronnych na 2020 rok. Zalecane jest szczepienie\npracownik\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
Generalnie zakres rodzajowy prac\nobj\u0119tych szczepieniami jest bardzo szeroki.<\/p>\n\n\n\n
Analiza powy\u017cszych akt\u00f3w prawnych\nprowadzi do wniosku, i\u017c w odniesieniu do pracownik\u00f3w wykonuj\u0105cych okre\u015blone\nkategorie prac pracodawca ma prawo (a z perspektywy przepis\u00f3w bhp \u2013 obowi\u0105zek)\nzaleci\u0107 zaszczepienie pracownik\u00f3w, je\u017celi zatrudnia ich w warunkach nara\u017cenia\nna szkodliwy czynnik biologiczny. Zatem nie dotyczy to ka\u017cdego stanowiska\npracy, a wr\u0119cz w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w szczepienia nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 zalecane.<\/p>\n\n\n\n
Rozporz\u0105dzenie z 22 kwietnia 2005\nroku wyra\u017anie wskazuje rodzaje prac, przy kt\u00f3rych mowa jest o nara\u017ceniu na\ndzia\u0142anie czynnik\u00f3w biologicznych. To mi\u0119dzy innymi prace:<\/p>\n\n\n\n
Co wa\u017cne w powy\u017cszym kontek\u015bcie\nto fakt, i\u017c katalog rodzaj\u00f3w prac w zagro\u017ceniu biologicznym jest otwarty, a\nkluczowe jest potwierdzenie nara\u017cenia na czynnik biologiczny (w tym chocia\u017cby\nwirus grypy). Generalnie jest najistotniejszy w tym wszystkim jest tak zwany\nczynnik spo\u0142eczny. Zapewnienie bhp jest bowiem w interesie ca\u0142ego\nspo\u0142ecze\u0144stwa, ponosz\u0105cego negatywne konsekwencje uszczerbk\u00f3w na zdrowiu\njednostek. Warte podkre\u015blenia jest te\u017c to, i\u017c system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych,\nkt\u00f3ry obci\u0105\u017caj\u0105 koszty niezachowania bhp, ma charakter solidarno\u015bciowy. W tym\nprzypadku interes pracodawcy jest tutaj drugorz\u0119dny.<\/p>\n\n\n\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 perspektyw\u0119\nprzymusu szczepie\u0144 nale\u017cy te\u017c nade wszystko spojrze\u0107 z punktu widzenia dobra o\nszczeg\u00f3lnej warto\u015bci, jakim jest wolno\u015b\u0107 jednostki i prawo do integralno\u015bci\nfizycznej i psychicznej cz\u0142owieka. To w\u0142a\u015bnie najcz\u0119\u015bciej w tym kontek\u015bcie\nrodz\u0105 si\u0119 intensywne emocje zwi\u0105zane z odczuciem zagro\u017cenia wobec zmuszenia\npracownika do poddania si\u0119 szczepieniom. <\/p>\n\n\n\n
Zasadniczo dobro pracownika, jego\nzdrowie i sfera wolno\u015bci osobistej maj\u0105 szczeg\u00f3lnie istotne znaczenie w\nhierarchii d\u00f3br prawnie chronionych. Ograniczenie sfery wolno\u015bci osobistej mo\u017ce\nmie\u0107 miejsce jedynie wtedy, gdy jest niezb\u0119dne dla ochrony dobra wy\u017cszej rangi,\njak chocia\u017cby dobra ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa, jednak\u017ce tylko w minimalnym zakresie.\nPonadto zakres ten jest dodatkowo zaw\u0119\u017cony dzi\u0119ki bezsprzecznym osi\u0105gni\u0119ciom\nnauk medycznych oraz mechanizmowi stworzonemu przez ustawodawc\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Polecenie pracownikom poddania\nsi\u0119 szczepieniom musi by\u0107 powi\u0105zane z konieczno\u015bci\u0105 przeprowadzenia dzia\u0142a\u0144\nprzygotowawczych. Przede wszystkim stanowiska pracy obj\u0119te szczepieniami musz\u0105\nznale\u017a\u0107 si\u0119 w dw\u00f3ch rejestrach (rejestr prac nara\u017caj\u0105cych pracownik\u00f3w na\ndzia\u0142anie szkodliwych czynnik\u00f3w biologicznych oraz rejestr pracownik\u00f3w\nzatrudnionych przy takich pracach).<\/p>\n\n\n\n
Poza tym nara\u017cenie na kontakt z\nwirusem grypy i mo\u017cliwe zaka\u017cenia musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w ocenie ryzyka zawodowego\nzwi\u0105zanego z wykonywaniem okre\u015blonych prac. Ponadto, przed szczepieniem\nkoniecznym jest te\u017c zapewnienia pracownikowi lekarskiego badania\nkwalifikacyjnego. Jak zatem wida\u0107 system prawny do\u015b\u0107 rygorystycznie okre\u015bla\nwymogi wdro\u017cenia polecenia szczepie\u0144, staj\u0105c zar\u00f3wno po stronie wolno\u015bci i\nzdrowia pracownika, jak i interesu pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n
Niezaprzeczalnym faktem jest\nbowiem to, i\u017c finalnie to pracownik jest dysponentem swojej wolno\u015bci i to on\nb\u0119dzie decydowa\u0107 o poddaniu si\u0119 lub nie zaleconemu przez pracodawc\u0119\nszczepieniu. Tym samym nie mo\u017ce by\u0107 on zmuszony do zaszczepienia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Odmowa poddania si\u0119 zalecanemu\nszczepieniu w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w b\u0119dzie okoliczno\u015bci\u0105 nie zawinion\u0105 przez\npracownika. Skutkowa\u0107 jednak b\u0119dzie brakiem mo\u017cliwo\u015bci dalszego zatrudniania\ntego pracownika na danym stanowisku pracy (na kt\u00f3rym wyst\u0119puje owo zagro\u017cenie)\nlub w og\u00f3le u pracodawcy. <\/p>\n\n\n\n
Nie ma tu jednak mowy o sankcji\nza niepoddanie si\u0119 szczepieniu. Jest to bowiem systemowe rozwi\u0105zanie,\nwy\u0142\u0105czaj\u0105ce z pracy obj\u0119tej zagro\u017ceniem biologicznym osoby, kt\u00f3re odm\u00f3wi\u0142y\npoddania si\u0119 zalecanemu szczepieniu, korzystaj\u0105c z prawa decydowania, w ramach\nwolno\u015bci osobistej, o stopniu ingerencji fizycznej i psychicznej. <\/p>\n\n\n\n
Polski system prawa opiera si\u0119 na\nfundamentalnym za\u0142o\u017ceniu, \u017ce przyczynami uzasadniaj\u0105cymi zmian\u0119 warunk\u00f3w\nzatrudnienia czy te\u017c rozwi\u0105zania umowy mog\u0105 by\u0107 przyczyny w \u017caden spos\u00f3b\nniezawinione przez pracownika. Przyk\u0142adowo:<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie, je\u017celi\npracownik mia\u0142by przeciwwskazania zdrowotne, powoduj\u0105ce niemo\u017cno\u015b\u0107\nzaszczepienia si\u0119, odmowa poddania si\u0119 szczepieniu nie b\u0119dzie przez niego\nzawiniona, co nie zmienia jednak faktu, i\u017c nie jest mo\u017cliwe dalsze zatrudnianie\ngo na stanowisku nara\u017conym na dzia\u0142anie wirusa grypy. Wyj\u0105tkiem mo\u017ce by\u0107 tutaj\nosoba z orzeczon\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105, gdzie jest obowi\u0105zek dostosowania\nstanowiska pracy czy te\u017c przesuni\u0119cia do innej pracy.<\/p>\n\n\n\n
Rozwi\u0105zanie umowy b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c\nmo\u017cliwe w sytuacji odmowy poddania si\u0119 szczepieniom ze wzgl\u0119d\u00f3w\n\u015bwiatopogl\u0105dowych. Tutaj r\u00f3wnie\u017c nie b\u0119dzie winy pracownika, gdy\u017c ma on swobod\u0119\ndo wyznawanego \u015bwiatopogl\u0105du. Co te\u017c nie zmienia faktu, i\u017c dalsze zatrudnianie\ngo na takim stanowisku b\u0119dzie niemo\u017cliwe. <\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c w odniesieniu do okre\u015blonych\nrodzaj\u00f3w prac zatrudniaj\u0105cy ma prawo poleci\u0107 pracownikowi poddanie si\u0119\nszczepieniu. Niezb\u0119dnym jest do tego spe\u0142nienie okre\u015blonych wymog\u00f3w przez pracodawc\u0119.\nI taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 pracodawcy, b\u0119d\u0105ca uzasadnionym interesem spo\u0142ecznym, mo\u017ce w\ntym zakresie ograniczy\u0107 wolno\u015b\u0107 pracownika.<\/p>\n\n\n\n
Owo ograniczenie nie zagra\u017ca\njednak zdrowiu i integralno\u015bci psychofizycznej pracownika, gdy\u017c tak naprawd\u0119 ma\non prawo nie zgodzi\u0107 si\u0119 na szczepienie. Konsekwencj\u0105 jednak takiego braku\nzgody mo\u017ce by\u0107 brak mo\u017cliwo\u015bci dalszego zatrudniania pracownika na okre\u015blonym\nstanowisku b\u0105d\u017a te\u017c w og\u00f3le. Tym samym w przypadku braku zgody, pracodawca ma\nprawo zwolni\u0107 pracownika.<\/p>\n\n\n\n
Zreszt\u0105 podobne w\u0105tpliwo\u015bci\nrozstrzygane by\u0142y te\u017c w kwestii dopuszczalno\u015bci badania zawarto\u015bci alkoholu czy\nte\u017c mierzenia temperatury u os\u00f3b wykonuj\u0105cych szczeg\u00f3lne prace czy te\u017c zawody.\nI pomimo, i\u017c pierwotnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w opowiada\u0142a si\u0119 przeciw, to po zaistnieniu\nwypadku z udzia\u0142em warszawskiego autobusu, kt\u00f3ry spad\u0142 ze skarpy, a kierowca\nby\u0142 pod wp\u0142ywem substancji odurzaj\u0105cych, do\u015b\u0107 szybko zmienili zdanie. Tym samym\nw odniesieniu do szczepie\u0144 powy\u017csze twierdzenia s\u0105 najbardziej prawdopodobne. <\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, istnieje okre\u015blony\nkatalog prac i pracownik\u00f3w je wykonuj\u0105cych, gdzie szczepienia przeciw\nszkodliwym czynnikom biologicznym s\u0105 zalecane, a wr\u0119cz niezb\u0119dne. Pracodawca\nmusi spe\u0142ni\u0107 kilka warunk\u00f3w, by m\u00f3c takiego szczepienia od pracownik\u00f3w wymaga\u0107.\nTym niemniej ma on do tego prawo, jak i pracownik ma ostatecznie prawdo do\nodmowy wykonania na nim szczepienia. Jednak w\u00f3wczas pracodawca mo\u017ce z takim\npracownikiem rozwi\u0105za\u0107 umow\u0119 o prac\u0119. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Coraz powa\u017cniejszym tematem jest obecnie kwestia szczepie\u0144 przeprowadzanych na zlecenia pracodawcy. Interesuj\u0105c\u0105 spraw\u0105 jest kogo one dotycz\u0105, czy s\u0105 obowi\u0105zkowe<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3280,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1069,1606,1604,1605],"yoast_head":"\n