Temat osk\u0142adkowania um\u00f3w zlecenia\npowraca co pewien czas i znika. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c w jego kontek\u015bcie o optymalizacji\nzatrudnienia przez przedsi\u0119biorc\u00f3w. Obecnie temat powr\u00f3ci\u0142 za spraw\u0105\nwiceministra pracy. Oficjalnie powodem, dla kt\u00f3rego urz\u0119dnicy planuj\u0105\nprzeprowadzi\u0107 osk\u0142adkowanie zlece\u0144, jest zapewnienie godnych emerytur osobom\npracuj\u0105cym na podstawie takich w\u0142a\u015bnie um\u00f3w. Nieoficjalnie jednak, te dodatkowe\nsk\u0142adki to dodatkowe wp\u0142ywy do bud\u017cetu, rz\u0119du nawet 2,5 mld z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie pomys\u0142 pe\u0142nego\nosk\u0142adkowania um\u00f3w zlece\u0144 pojawia si\u0119 co jaki\u015b czas. Jeszcze rok temu mo\u017cna\nby\u0142o zak\u0142ada\u0107, i\u017c na pomy\u015ble si\u0119 sko\u0144czy, gdy\u017c gospodarka mia\u0142a si\u0119 dobrze.\nObecnie jednak panuj\u0105ca epidemia spowodowa\u0142a znaczny spadek sk\u0142adek do ZUS, co\nniestety mo\u017ce skutkowa\u0107 tym, i\u017c rz\u0105dz\u0105cy chc\u0105c zasypa\u0107 powsta\u0142\u0105 dziur\u0119,\nurealni\u0105 ten pomys\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie pomys\u0142 dotyczy w\u0142a\u015bnie\num\u00f3w zlecenia. Pracodawcy i eksperci twierdz\u0105, i\u017c mog\u0142oby to pom\u00f3c w zwalczeniu\njednej z patologii polskiego rynku pracy, jak\u0105 jest nier\u00f3wne obci\u0105\u017cenie r\u00f3\u017cnych\nform zatrudnienia. Jednak\u017ce problemem jest to, i\u017c zasady pobierania sk\u0142adek s\u0105\nskomplikowane i ujednolicenie regu\u0142, po\u0142\u0105czone z obni\u017ceniem koszt\u00f3w pracy\nby\u0142oby zdecydowanie bardziej po\u017c\u0105dane.<\/p>\n\n\n\n
Umowy zlecenia s\u0105 obecnie\nosk\u0142adkowane i to obowi\u0105zkowo, je\u015bli zleceniobiorca nie ma innych \u017ar\u00f3de\u0142\nutrzymania, jak etat czy te\u017c w\u0142asna dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza. Zatem osoba\npracuj\u0105ca na podstawie takiej umowy, odprowadza sk\u0142adki emerytalne i chorobowe,\nposiadaj\u0105c uprawnienia do zasi\u0142ku macierzy\u0144skiego czy te\u017c chorobowego. Zatem\nmo\u017cna rzec, i\u017c zlecenia s\u0105 osk\u0142adkowane ju\u017c dzi\u015b. Tyle, \u017ce problem dotyczy\nwielu wyj\u0105tk\u00f3w, gdy tych sk\u0142adek si\u0119 nie odprowadza. Obecny bowiem pomys\u0142\nrz\u0105dz\u0105cych zmierza do tego, by osk\u0142adkowanie zlece\u0144 by\u0142o po prostu bez\nwyj\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c sk\u0142adek nie musi p\u0142aci\u0107\nzleceniobiorca, je\u015bli pracuje opr\u00f3cz tego na etacie z co najmniej minimalnym\nwynagrodzeniem (ta zasada w drug\u0105 stron\u0119 nie dzia\u0142a, czyli nie mo\u017cna\nzrezygnowa\u0107 z p\u0142acenia sk\u0142adek od etatu, gdy wykonuje si\u0119 zlecenie). <\/p>\n\n\n\n
Kolejne podstawy do niep\u0142acenia\nsk\u0142adek z tytu\u0142u zlece\u0144 s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n
Pomys\u0142 rz\u0105du zmierza w\u0142a\u015bnie do\ntego, by te wyj\u0105tki wy\u0142\u0105czy\u0107 i osk\u0142adkowa\u0107 umowy zlecenia praktycznie zawsze.\nSkutki takiej zmiany odczuj\u0105 zar\u00f3wno zleceniobiorcy, jak i zleceniodawcy. Dla zleceniobiorc\u00f3w\nskutki b\u0119d\u0105 dora\u017ane (ni\u017csze wynagrodzenie), jak i d\u0142ugofalowe (wy\u017csza\nemerytura). Dla zleceniodawcy z kolei oznacza to wzrost koszt\u00f3w tej umowy, gdy\u017c\ndodatkowe sk\u0142adki musi op\u0142aci\u0107 zar\u00f3wno zleceniobiorca, jak i zleceniodawca. <\/p>\n\n\n\n
Generalnie takie nier\u00f3wne\nosk\u0142adkowanie r\u00f3\u017cnego rodzaju um\u00f3w budzi zastrze\u017cenia wielu stron, uwa\u017caj\u0105cych\ntaki stan za przejaw nieuczciwej konkurencji. Chocia\u017cby przedstawiciele Federacji\nPrzedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich (FPP), od lat stoj\u0105cy na stanowisku, i\u017c powinno si\u0119\nosk\u0142adkowa\u0107 wszystkie umowy jednakowo, bez wzgl\u0119du na ich rodzaj.<\/p>\n\n\n\n
Jak zauwa\u017ca \u0141ukasz Koz\u0142owski,\ng\u0142\u00f3wny ekonomista FPP, taka zmiana wyr\u00f3wnywa\u0142aby warunki konkurencyjne na\nrynku. Nie ma bowiem \u017cadnego uzasadnienia sytuacja, gdy jedna forma aktywno\u015bci\nzarobkowej podlega proporcjonalnie mniejszemu osk\u0142adkowaniu wy\u0142\u0105cznie z tego\npowodu, \u017ce jest realizowana za pomoc\u0105 kilku tytu\u0142\u00f3w prawnych (jak w\u0142a\u015bnie umowy\nzlecenia), a nie jednego. Po prostu system liczenia sk\u0142adek ubezpieczeniowych\npowinien by\u0107 zdecydowanie prostszy i jednolity.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, i\u017c pe\u0142ne\nosk\u0142adkowanie zlece\u0144 umocni jedno z najdziwniejszych zjawisk polskiego systemu\nubezpieczeniowo-podatkowego. Mianowicie mamy tu na my\u015bli przedsi\u0119biorc\u00f3w. Ot\u00f3\u017c\nw Polsce, wed\u0142ug danych ZUS, oko\u0142o 1,6 mln os\u00f3b op\u0142aca sk\u0142adki emerytalne z\ntytu\u0142u dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. A takow\u0105, i to na takich samych zasadach,\nprowadzi\u0107 mo\u017ce zar\u00f3wno programista zatrudniony tylko u jednego pracodawcy,\nfryzjer, ale te\u017c i w\u0142a\u015bciciel sporego przedsi\u0119biorstwa, sam zatrudniaj\u0105cy\nzar\u00f3wno pracownik\u00f3w czy te\u017c innych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Tym samym owe rycza\u0142towe\nsk\u0142adki ubezpieczeniowe s\u0105 dla jednych wa\u017cnym punktem w kosztach prowadzenia\ndzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, jednak\u017ce dla innych ju\u017c niewiele znacz\u0105cym kosztem w\npor\u00f3wnaniu do skali dzia\u0142alno\u015bci. I do tego dochodzi mo\u017cliwo\u015b\u0107 p\u0142acenia podatku\ndochodowego w skali liniowej wynosz\u0105cej 19%.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej natomiast strony mamy\netatowc\u00f3w i zleceniobiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy op\u0142acaj\u0105 sk\u0142adki od rzeczywistych\nprzychod\u00f3w, a podatek dochodowy jest dla nich progresywny (je\u015bli roczny doch\u00f3d\nprzekroczy 85.528 z\u0142, w\u00f3wczas do urz\u0119du nale\u017cy odprowadzi\u0107 podatek w skali 32%\nod nadwy\u017cki). I dla takich w\u0142a\u015bnie os\u00f3b sposobem na oszcz\u0119dno\u015b\u0107 by\u0142o \u0142\u0105czenie\netatu ze zleceniem albo kilkoma zleceniami, dzi\u0119ki czemu sk\u0142adki by\u0142y p\u0142acone\nod jednej z takich um\u00f3w. I w tym kontek\u015bcie, je\u015bli zapowiedzi urz\u0119dnik\u00f3w\nresortu pracy o pe\u0142nym osk\u0142adkowaniu zlece\u0144 wejd\u0105 w \u017cycie, w\u00f3wczas te\noszcz\u0119dno\u015bci przestan\u0105 mie\u0107 miejsce.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem nie m\u00f3wi si\u0119 nic o\nlikwidacji takich mo\u017cliwo\u015bci oszcz\u0119dzania dla przedsi\u0119biorc\u00f3w. Dzi\u015b bowiem wystarczy,\ni\u017c zatrudni\u0105 si\u0119 oni na etacie z minimalnym wynagrodzeniem, by w og\u00f3le nie\nmusie\u0107 op\u0142aca\u0107 sk\u0142adek ubezpieczeniowych (poza sk\u0142adk\u0105 zdrowotn\u0105). I jak w tym\nkontek\u015bcie zauwa\u017ca \u0141ukasz Koz\u0142owski, takie wybi\u00f3rcze traktowanie jest z\u0142e.\nZatem zmiana przepis\u00f3w powinna dotyczy\u0107 wszystkich, a nie tylko\nzleceniobiorc\u00f3w. FPP proponuje wr\u0119cz, by podstawa wymiaru sk\u0142adek os\u00f3b\nprowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 nie by\u0142a rycza\u0142towo ustalona, ale\nuzale\u017cniona od rzeczywistego dochodu. <\/p>\n\n\n\n
Z jednej strony jest spora grupa\nprzedsi\u0119biorc\u00f3w, dla kt\u00f3rych obowi\u0105zek zap\u0142aty sk\u0142adki rycza\u0142towej, niezale\u017cnie\nod tego czy osi\u0105gaj\u0105 doch\u00f3d czy te\u017c nie, jest sporym obci\u0105\u017ceniem. Z drugiej\njednak s\u0105 przedsi\u0119biorcy, dla kt\u00f3rych \u00f3w rycza\u0142t stanowi znaczne oszcz\u0119dno\u015bci w\npor\u00f3wnaniu z dochodami, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105. Jednak\u017ce urz\u0119dnicy twierdz\u0105, i\u017c zmienna\nsk\u0142adka co miesi\u0105c powodowa\u0142aby znaczne problemy, a ZUS pogr\u0105\u017cy\u0142by si\u0119 w\npapierach. Sk\u0142adk\u0119 rycza\u0142tow\u0105 \u0142atwo skontrolowa\u0107, a monitorowanie zmiennej\nstanowi\u0142oby nie lada wyzwanie.<\/p>\n\n\n\n
Zreszt\u0105, na co zwraca uwag\u0119\ndoktor Tomasz Lasocki z Wydzia\u0142u Prawa i Administracji Uniwersytetu\nWarszawskiego, rycza\u0142towe sk\u0142adki to nie jedyna zaleta prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci\ngospodarczej zamiast etatu. Mowa jest tutaj bowiem r\u00f3wnie\u017c o ulgach na\nrozpocz\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, dzi\u0119ki czemu nawet pierwsze trzy lata\nmo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o dodatkowych oszcz\u0119dno\u015bciach. <\/p>\n\n\n\n
Generalnie beneficjentami\nni\u017cszych koszt\u00f3w zatrudnienia s\u0105 w\u0142a\u015bnie pracodawcy. Oszcz\u0119dno\u015bci z tytu\u0142u\nzatrudnienia os\u00f3b b\u0119d\u0105cych na w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci czy te\u017c zleceniu s\u0105 tak\nistotne, i\u017c wp\u0142ywaj\u0105 wr\u0119cz na polityk\u0119 zatrudnienia w przedsi\u0119biorstwie. Trudno\njednoznacznie oszacowa\u0107, ile os\u00f3b rzeczywi\u015bcie dorabia, a ile zarabia w spos\u00f3b\ninny ni\u017c na umowie o prac\u0119. Daje si\u0119 jednak zauwa\u017cy\u0107, i\u017c w ostatnich kilkunastu\nlatach ich liczna znacznie wzros\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 za ten stan\nrzeczy ponosi r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwo i jego instytucje. Na rynku zam\u00f3wie\u0144 publicznych\nwci\u0105\u017c bowiem najistotniejszym elementem jest cena, a zamawiaj\u0105cy konsekwentnie\nodmawiaj\u0105 waloryzacji wynagrodzenia, nawet, gdy ustawowo zmienia\u0142a si\u0119 pensja\nminimalna. Tak naprawd\u0119 idea \u201etaniego pa\u0144stwa\u201d doprowadzi\u0142a do deformacji rynku\npracy, co szczeg\u00f3lnie dotyczy\u0142o takich bran\u017c, w kt\u00f3rych wyst\u0119powa\u0142y r\u00f3wnolegle\ndwa czynniki ryzyka, mianowicie wysoki udzia\u0142 koszt\u00f3w pracy w kosztach og\u00f3lnych\noraz niskie wynagrodzenia. Zatem by\u0142y to bran\u017ce: budowlana, ochroniarska,\nus\u0142ugi sprz\u0105tania.<\/p>\n\n\n\n
Sama idea niestandardowych form\nzatrudnienia, zwanych p\u00f3\u017aniej \u201e\u015bmieci\u00f3wkami\u201d, mia\u0142a pom\u00f3c w zmniejszeniu\nbezrobocia i przynie\u015b\u0107 obop\u00f3lne korzy\u015bci zar\u00f3wno pracodawcom, jak i\npracownikom. Jednak\u017ce ich niekontrolowany wzrost doprowadzi\u0142 do wymuszania na\nwykonawcach zwi\u0119kszania udzia\u0142u w zatrudnianiu zleceniobiorc\u00f3w, w tym tych, za\nkt\u00f3rych nie trzeba p\u0142aci\u0107 sk\u0142adek ubezpieczeniowych.<\/p>\n\n\n\n
Ta sytuacja uleg\u0142a poprawie w\n2016 roku, gdy wprowadzono zasad\u0119 osk\u0142adkowania zlece\u0144 od przynajmniej\nminimalnego wynagrodzenia. Wcze\u015bniej bowiem wystarczy\u0142o, i\u017c zleceniodawca\npodzieli\u0142 jedno zlecenie na dwie umowy z du\u017c\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 wynagrodze\u0144 i sk\u0142adki\nodprowadza\u0142 od tej ta\u0144szej. Po zmianach sk\u0142adki musz\u0105 dotyczy\u0107 zlecenia na\npoziomie chocia\u017cby minimalnego wynagrodzenia. Jednak nadal jest mo\u017cliwe, i\u017c\nprzy du\u017cym zleceniu, na poziomie przyk\u0142adowo 5.000 z\u0142, mo\u017cna to podzieli\u0107 na 2 umowy,\nz czego jedna na poziomie 2.600 z\u0142 i do osk\u0142adkowania. Druga natomiast, z\npoziomem 2.400 z\u0142, sk\u0142adkom ju\u017c nie podlega. I je\u015bli w danym przedsi\u0119biorstwie\njest du\u017co zleceniobiorc\u00f3w, to dla przedsi\u0119biorstwa s\u0105 to du\u017ce oszcz\u0119dno\u015bci w\npor\u00f3wnaniu z tym, gdyby zatrudnia\u0142o ono pracownik\u00f3w na etacie. <\/p>\n\n\n\n
Jest sporo przyk\u0142ad\u00f3w niezgodnego\nz prawem korzystania z um\u00f3w zlecenia, wykorzystywanych przez pracodawc\u00f3w jako\nforma oszcz\u0119dzania na wynagrodzeniach. I to w\u0142a\u015bnie powoduje, i\u017c m\u00f3wi si\u0119 o ich\npe\u0142nym osk\u0142adkowaniu. Jednak\u017ce nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107 i o tym, \u017ce umowa zlecenia z\nza\u0142o\u017cenia przeznaczona by\u0142a dla kogo\u015b, kto chce dorobi\u0107 w spos\u00f3b incydentalny.<\/p>\n\n\n\n
Jak zauwa\u017ca doktor Tomasz\nLasocki, nie ma mo\u017cliwo\u015bci skontrolowania wszystkich um\u00f3w, a pracownik i\nzleceniobiorca s\u0105 w takim samym stopniu nara\u017ceni na ryzyko niezdolno\u015bci do\npracy, zatem w ubezpieczeniach powinni by\u0107 traktowani tak samo. A skoro\nzlecenia sta\u0142y si\u0119 polem do nadu\u017cy\u0107, nale\u017cy ujednolici\u0107 zasady osk\u0142adkowania\ndla wszystkich, by nie op\u0142aca\u0142o si\u0119 za ich po\u015brednictwem optymalizowa\u0107 koszt\u00f3w\nzatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n
Najlepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby\nujednolicenie zasad podlegania ubezpieczeniom spo\u0142ecznym powi\u0105zane ze\nzmniejszeniem poziomu sk\u0142adek, co pozwoli\u0142oby unikn\u0105\u0107 oskar\u017ce\u0144 o fiskalizm.\nJednak patrz\u0105c na to co si\u0119 dzieje, trudno zak\u0142ada\u0107 takie rozwi\u0105zanie, a wr\u0119cz\nprzeciwnie. Przecie\u017c ju\u017c w 2019 roku by\u0142o blisko likwidacji limitu 30-krtono\u015bci\nprzeci\u0119tnego wynagrodzenia, a wi\u0119c rocznego ograniczenia sk\u0142adek emerytalnych i\nrentowych. Limit ten wprowadzony zosta\u0142 po to, by ograniczy\u0107 tak zwane \u201ekominy\nemerytalne\u201d, czyli relatywnie bardzo wysokie wyp\u0142aty tych\u017ce \u015bwiadcze\u0144. <\/p>\n\n\n\n
Obecny kryzys finans\u00f3w pa\u0144stwa\nmo\u017ce ponownie zach\u0119ci\u0107 rz\u0105dz\u0105cych do si\u0119gni\u0119cia po zarzucony w ubieg\u0142ym roku\npomys\u0142, a szacuje si\u0119, i\u017c mo\u017ce to przynie\u015b\u0107 dodatkowe 5 mld z\u0142 z tytu\u0142u sk\u0142adek\nubezpieczeniowych. <\/p>\n\n\n\n
Rozwa\u017cane jest te\u017c osk\u0142adkowane\num\u00f3w o dzie\u0142o. Do niedawna nie tylko nie p\u0142aci\u0142o si\u0119 od nich sk\u0142adek, ale by\u0142y\none te\u017c niewidoczne dla systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Wykrywane by\u0142y\nnajcz\u0119\u015bciej dopiero podczas kontroli i bardzo cz\u0119sto okazywa\u0142o si\u0119, i\u017c\nurz\u0119dnicy klasyfikowali je jako zlecenia. Od stycznia 2021 roku ZUS b\u0119dzie mia\u0142\nw tym wzgl\u0119dzie u\u0142atwione zadanie, gdy\u017c wchodzi w \u017cycie nakaz rejestracji\ntakich um\u00f3w. A skoro ju\u017c takie dane znajd\u0105 si\u0119 w systemie ZUS, w\u00f3wczas b\u0119dzie\nmia\u0142 on mo\u017cliwo\u015b\u0107 skierowania kontroli tam, gdzie owa umowa wyst\u0119puje, a po\ndrugie \u0142atwo b\u0119dzie mo\u017cna wprowadzi\u0107 przepis nakazuj\u0105cy zap\u0142at\u0119 od nich\nsk\u0142adek. Tym samym b\u0119dzie to kolejny argument za tym, by zosta\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, pe\u0142ne i bez\nwyj\u0105tk\u00f3w osk\u0142adkowanie um\u00f3w zlecenia generalnie nie rozwi\u0105zuje problemu.\nWprawdzie b\u0119dzie mo\u017cna zapewne liczy\u0107 na dodatkowe wp\u0142ywy do bud\u017cetu, jednak\nca\u0142y czas ludzie b\u0119d\u0105 wr\u0119cz wypychani na samodzieln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Dopiero\nbowiem uproszczenie i kompleksowe ujednolicenie przepis\u00f3w, mo\u017ce t\u0119 sytuacj\u0119\nustabilizowa\u0107. P\u00f3ki co wzrasta op\u0142acalno\u015b\u0107 prowadzenia samodzielnej\ndzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, cho\u0107 nader cz\u0119sto b\u0119d\u0105 j\u0105 rejestrowa\u0107 pracownicy\nposzukuj\u0105cy oszcz\u0119dno\u015bci w op\u0142acaniu tak podatk\u00f3w, jak i sk\u0142adek\nubezpieczeniowych. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Temat osk\u0142adkowania um\u00f3w zlecenia powraca co pewien czas i znika. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c w jego kontek\u015bcie o optymalizacji zatrudnienia przez<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3277,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[1624,627,1623],"yoast_head":"\n