Pracodawcy powinni przede\nwszystkim pami\u0119ta\u0107 o tym, i\u017c decyduj\u0105c si\u0119 na prac\u0119 zdaln\u0105 mierz\u0105 si\u0119 z kwesti\u0105\nw\u0142a\u015bciwego zabezpieczenia ochrony danych osobowych. I dotyczy to nie tylko\ndanych osobowych pracownika wykonuj\u0105cego prac\u0119 w ten spos\u00f3b, ale r\u00f3wnie\u017c i bezpiecze\u0144stwa\nprzetwarzanych przez niego danych. Wskazanym zapewne b\u0119dzie w tej sytuacji\nodpowiednie przeszkolenie pracownik\u00f3w, by zagwarantowa\u0107 poufno\u015b\u0107 przetwarzanych\ninformacji. <\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c rozpatruj\u0105c zagadnienie\nochrony danych osobowych w kontek\u015bcie pracy zdalnej, nale\u017cy spojrze\u0107 na ten\nelement z dw\u00f3ch p\u0142aszczyzn:<\/p>\n\n\n\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 pierwszy aspekt,\nnale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c zakres informacji pozyskanych przez pracodawc\u0119 od\npracuj\u0105cego zdalnie pracownika powinien by\u0107 ograniczony do celu (czyli\nprzyk\u0142adowo dane niezb\u0119dne do dokonania oceny czy pracownik ma mo\u017cliwo\u015bci\n\u015bwiadczenia pracy w takiej formule). Pracodawca zatem ma prawo pozyska\u0107\ninformacje chocia\u017cby o takich sprawach, jak:<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy przy tym pami\u0119ta\u0107, i\u017c dane\npozyskane przez pracodawc\u0119 na potrzeby pracy zdalnej nie powinny by\u0107\nwykorzystywane do innych cel\u00f3w po zako\u0144czeniu wykonywania pracy w ten\u017ce spos\u00f3b.\nDo tej pory bowiem ta forma \u015bwiadczenia pracy jest limitowana czasowo (do 3\nmiesi\u0119cy po ustaniu stanu epidemii lub zagro\u017cenia epidemicznego), nie b\u0119d\u0105c te\u017c\nunormowan\u0105 w kodeksie pracy, cho\u0107 prace na ten temat trwaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym wa\u017cnym elementem, na\njaki powinien zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 pracodawca, jest bezpiecze\u0144stwo jej \u015bwiadczenia z\npunktu widzenia informacji wykorzystywanych podczas pracy. W tym celu\nzatrudniaj\u0105cy powinien chocia\u017cby zasi\u0119gn\u0105\u0107 profesjonalnej opinii odno\u015bnie\nzabezpiecze\u0144 samej sieci, jak i wykorzystywanych podczas pracy komunikator\u00f3w. W\noparciu o tak\u0105 opini\u0119 nale\u017ca\u0142oby dobra\u0107 odpowiednie narz\u0119dzia do wymaganego\npoziomu poufno\u015bci. Ponadto, pracodawca d\u0105\u017c\u0105c do zabezpieczenia poufnych danych (do\nkt\u00f3rych osoba pracuj\u0105ca zdalnie mo\u017ce mie\u0107 dost\u0119p), powinien zastosowa\u0107 \u015brodki\ntechniczne nienaruszaj\u0105ce praw pracownika do prywatno\u015bci i autonomii\ninformacyjnej. Je\u017celi natomiast ryzyko utarty dost\u0119pu do danych, czy te\u017c\ndost\u0119pu do nich os\u00f3b nieupowa\u017cnionych, uznane zostanie za wysokie, w\u00f3wczas\nnale\u017ca\u0142oby si\u0119 zastanowi\u0107, czy polecenie wykonywania pracy w formie zdalnej\njest w\u0142a\u015bciwym. <\/p>\n\n\n\n
Generalnie praca zdalna zawsze\nmo\u017ce nara\u017ca\u0107 pracodawc\u0119 na dodatkowe ryzyko i to niezale\u017cnie od tego, czy\npracownik pracuje na sprz\u0119cie w\u0142asnym czy te\u017c s\u0142u\u017cbowym. Nale\u017cy bowiem\npami\u0119ta\u0107, i\u017c pracownik korzystaj\u0105cy ze zdalnego dost\u0119pu do infrastruktury\npracodawcy nie podlega \u015brodkom bezpiecze\u0144stwa fizycznego stosowanym na terenie\nzak\u0142adu pracy, kt\u00f3rych celem jest ograniczenie i monitorowanie dost\u0119pu os\u00f3b z\nzewn\u0105trz. Jednocze\u015bnie pracodawca ma obowi\u0105zek zapewni\u0107 sprz\u0119t lub\noprogramowanie, kt\u00f3re b\u0119dzie pozwala\u0142o na uzyskanie takiego samego poziomu\ndost\u0119pu do sieci, system\u00f3w i zasob\u00f3w, jakim pracownik dysponowa\u0142by na terenie\nzak\u0142adu pracy stacjonarnie. Ponadto, specustawa na podstawie kt\u00f3rej mo\u017cliwym jest\nwykonywanie pracy w formie zdalnej przewiduje, i\u017c pracownik mo\u017ce wykorzystywa\u0107\nnarz\u0119dzia lub materia\u0142y niezapewnione przez pracodawc\u0119, pod warunkiem wszak\u017ce,\ni\u017c mo\u017cliwe b\u0119dzie poszanowanie i ochrona informacji poufnych oraz innych\ntajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy przedsi\u0119biorstwa lub danych\nosobowych. I wym\u00f3g ten skierowany jest do pracodawcy, bez mo\u017cliwo\u015bci\nprzerzucenia oceny tej kwestii na podw\u0142adnego.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie w sytuacji\nniewdro\u017cenia przez pracodawc\u00f3w odpowiednich \u015brodk\u00f3w technicznych, znacznie\nwzrasta ryzyko uzyskania nieuprawnionego dost\u0119pu do danych, co mo\u017ce prowadzi\u0107\ndo utraty lub zniszczenia informacji znajduj\u0105cych si\u0119 w posiadaniu pracodawcy\n(w tym danych osobowych pracownik\u00f3w, jak i konsument\u00f3w). Taka sytuacja\njednocze\u015bnie nie uprawnia pracodawc\u00f3w do stosowania wszelkich dost\u0119pnych metod\nmonitorowania pracownik\u00f3w, jak chocia\u017cby:<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie tej formy\nwykonywania pracy warto te\u017c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 przepisy dotycz\u0105ce telepracy (a\nwi\u0119c rozwi\u0105zania unormowanego w kodeksie pracy), gdy\u017c mog\u0105 w niekt\u00f3rych\nprzypadkach znale\u017a\u0107 zastosowanie r\u00f3wnie\u017c do pracy zdalnej. Regulacje dotycz\u0105ce\ntelepracy nak\u0142adaj\u0105 na pracodawc\u0119 wprost obowi\u0105zek okre\u015blenia zasad ochrony\ndanych przekazywanych telepracownikowi, jak i przeprowadzania, w miar\u0119 potrzeb,\ninstrukta\u017cu i szkolenia w tym zakresie. Telepracownik z kolei ma obowi\u0105zek\npotwierdzenia na pi\u015bmie, i\u017c zapozna\u0142 si\u0119 z zasadami ochrony danych i b\u0119dzie ich\nprzestrzega\u0142. W powy\u017cszym kontek\u015bcie nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c w odr\u00f3\u017cnieniu\nod telepracy, gdzie wymagane jest porozumienie pracownika z pracodawc\u0105, praca\nzdalna jest pracownikowi narzucona przez pracodawc\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Co te\u017c wa\u017cne to fakt, i\u017c nie\nka\u017cda dokumentacja zawieraj\u0105ca dane osobowe obejmuje takie, co do kt\u00f3rych\nstosuje si\u0119 przepisy RODO. Zgodnie bowiem z art. 2 RODO ma ono zastosowanie do\ndanych przetwarzanych w spos\u00f3b ca\u0142kowicie zautomatyzowany lub cz\u0119\u015bciowo\nzautomatyzowany oraz do przetwarzania w inny spos\u00f3b danych osobowych stanowi\u0105cych\ncz\u0119\u015b\u0107 zbioru danych lub maj\u0105cych stanowi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 zbioru danych. <\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie Urz\u0105d Ochrony\nDanych Osobowych (UODO) w swych wyja\u015bnieniach w dniu 4 maja 2020 roku\nopublikowa\u0142 jakie obowi\u0105zki ci\u0105\u017c\u0105 na pracodawcy przy poleceniu wykonywania\npracy w formie zdalnej z wykorzystaniem dokumentacji papierowej. Niestety\njednak UODO nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 powo\u0142anego wy\u017cej art. 2 ustawy o RODO, w my\u015bl\nkt\u00f3rego nie zawsze mamy do czynienia z ochron\u0105 danych osobowych podlegaj\u0105c\u0105 pod\nRODO. Generalnie UODO powinien wyznacza\u0107 kierunki i zasady post\u0119powania, a nie\nwchodzi\u0107 w kompetencje organ\u00f3w stanowi\u0105cych prawo. <\/p>\n\n\n\n
Stanowisko UODO nie uwzgl\u0119dnia\nte\u017c faktu, i\u017c pracodawca, polecaj\u0105c wykonywanie pracy w formie zdalnej, nie\nmo\u017ce nak\u0142ada\u0107 na pracownika obowi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3rych realizacja wymaga od pracownika\nponoszenia nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Generalnie UODO poszed\u0142 tak daleko w swych\nwytycznych, i\u017c dochodzimy do takiej sytuacji, gdy wykonywanie pracy w formie\nzdalnej nie powinno by\u0107 w og\u00f3le pracownikowi powierzone. Mowa jest tam bowiem o\ntakich elementach, jak (w przypadku pracy zdalnej wykonywanej na podstawie\ndokumentacji papierowej):<\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy te\u017c generalnie,\ni\u017c celem polecenia wykonywania pracy w formie zdalnej jest przeciwdzia\u0142anie\nzara\u017ceniu COVID-19. Tymczasem zastosowanie si\u0119 do wytycznych UODO odno\u015bnie\ndokumentacji papierowej i wym\u00f3g systematycznego stawiania si\u0119 w biurze\npracownika, by pobra\u0107 dokumentacj\u0119 w wersji papierowej i j\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 po\nwykorzystaniu (co zmusza do ci\u0105g\u0142ego przemieszczania si\u0119 i mimowolnego kontaktu\nz innymi osobami) stoi w sprzeczno\u015bci z podstawowym celem specustawy, jakim\njest minimalizowanie ryzyka zaka\u017cenia. <\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym jest bowiem, i\u017c je\u015bli\npodczas wykonywania pracy w formie zdalnej niezb\u0119dnym b\u0119dzie korzystanie z\ndokumentacji papierowej zawieraj\u0105cej dane osobowe, to RODO nie ma tutaj\nkluczowego znaczenia, a niekiedy nawet mo\u017ce nie by\u0107 w og\u00f3le stosowane. Sam\nobowi\u0105zek zachowania w poufno\u015bci informacji z dokumentacji papierowej wynika\nbowiem ju\u017c z innych regulacji prawnych, jak chocia\u017cby z kodeksu pracy.<\/p>\n\n\n\n
W swym stanowisku UODO uwa\u017ca, i\u017c\ndla zalegalizowania przetwarzania danych osobowych (jak chocia\u017cby w zakresie\nprywatnego adresu e-mail czy te\u017c prywatnego telefonu kom\u00f3rkowego), pracodawcy\npowinni pozyska\u0107 od pracownik\u00f3w pisemne zgody okre\u015blaj\u0105ce zasady kontaktu\n(stanowisko UODO z dnia 17 sierpnia 2020 roku). Ponadto urz\u0105d wskazuje te\u017c, i\u017c \u201epracodawca,\nkt\u00f3ry dysponuje danymi kontaktowymi do pracownika pozyskanymi podczas\nrekrutacji (\u2026) nie mo\u017ce ich wykorzystywa\u0107 do kontakt\u00f3w zawodowych z\npracownikiem bez jego zgody\u201d. <\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnie\u017c to stanowisko UODO nie\nznajduje uzasadnienia w przepisach. Je\u017celi bowiem pracodawca dysponuje danymi\nosobowymi pracownika (wymienionymi a par.1 art. 22.1 kodeksu pracy), to nie\n\u017c\u0105da ich podania raz jeszcze, a podstaw\u0105 ich przetwarzania jest par. 3 art.\n22.1 kodeksu pracy.<\/p>\n\n\n\n
W odniesieniu bowiem do danych\nosobowych kontaktowych nie zmienia si\u0119 cel ich przetwarzania, mianowicie nadal\ns\u0142u\u017c\u0105 one do kontaktowania si\u0119 z pracownikiem. Co wa\u017cne, powinny by\u0107 jednak\nwykorzystywane w\u0142a\u015bnie w tym jedynym celu. Istotnym jest te\u017c, i\u017c praca zdalna\nnie zawsze musi by\u0107 wykonywana przy wykorzystaniu \u015brodk\u00f3w bezpo\u015bredniego\nporozumiewania si\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107. Lecz mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 wykonywania cz\u0119\u015bci\nwytw\u00f3rczych lub te\u017c us\u0142ug materialnych. Gdyby jednak mia\u0142a by\u0107 wykonywania\nw\u0142a\u015bnie przy u\u017cyciu prywatnego e-mail lub telefonu kom\u00f3rkowego, w\u00f3wczas zgoda\npracownika na takie wykorzystanie jest konieczna. <\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, pracodawca\npolecaj\u0105c pracownikowi wykonywanie pracy w formie zdalnej musi pami\u0119ta\u0107 o\nochronie danych osobowych. I to zar\u00f3wno w kontek\u015bcie danych pracownika tak\u0105\nprac\u0119 wykonuj\u0105cego, jak i danych kt\u00f3re b\u0119dzie on wykorzystywa\u0142 podczas\nwykonywania pracy. W tym wszystkim nie pomaga te\u017c UODO, swymi interpretacjami\ncz\u0119sto id\u0105c zbyt daleko i ustawiaj\u0105c przepisy o RODO w roli nadrz\u0119dnych w\nstosunku do innych. Zreszt\u0105, to nie pierwszy przypadek, gdy przepisy o ochronie\ndanych osobowych urz\u0119dnicy stawiaj\u0105 ponad innymi, gdy\u017c podobna sytuacja ma\nmiejsce r\u00f3wnie\u017c w odniesieniu do zasad bhp.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pracodawcy powinni przede wszystkim pami\u0119ta\u0107 o tym, i\u017c decyduj\u0105c si\u0119 na prac\u0119 zdaln\u0105 mierz\u0105 si\u0119 z kwesti\u0105 w\u0142a\u015bciwego zabezpieczenia ochrony<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3225,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1135,822,821],"yoast_head":"\n