W zwi\u0105zku z panuj\u0105cym stanem\nepidemii rz\u0105d zaczyna weryfikowa\u0107 swoje plany. I jedna ze zmian dotyczy\u0107 ma\nkobiet, kt\u00f3re prawdopodobnie b\u0119d\u0105 mog\u0142y wykorzysta\u0107 maksymalnie 10 miesi\u0119cy\np\u0142atnej opieki po urodzeniu dziecka. Pozosta\u0142e 2 miesi\u0105ce przepadn\u0105, chyba, \u017ce\nwykorzysta je ojciec dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze niedawno wydawa\u0142o si\u0119, i\u017c\nurlop rodzicielski zostanie wyd\u0142u\u017cony o dodatkowe 2 miesi\u0105ce, z kt\u00f3rego\nkorzysta\u0107 mogliby wy\u0142\u0105cznie ojcowie. Taki plan rz\u0105du by\u0142 realizacj\u0105 unijnych\nwymog\u00f3w, a jego zalet\u0105 by\u0142 brak konieczno\u015bci skracania p\u0142atnej opieki dla\nkobiet. Wymogi te to unijna dyrektywa, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy wdro\u017cy\u0107 do sierpnia 2022\nroku, z kt\u00f3rej wynika, i\u017c co najmniej 2 miesi\u0105ce urlopu rodzicielskiego musz\u0105\nprzys\u0142ugiwa\u0107 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyznom. <\/p>\n\n\n\n
Jednak\u017ce obecna sytuacja\ngospodarcza i kryzys wywo\u0142any stanem epidemii wymuszaj\u0105 zmian\u0119 tych zamierze\u0144.\nPlan by\u0142 taki, by urlop rodzicielski wyd\u0142u\u017cy\u0107 do 14 miesi\u0119cy, z czego 2 miesi\u0105ce\nzagwarantowa\u0107 m\u0119\u017cczyznom. Tym samym matki mog\u0142yby nadal korzysta\u0107 z\n12-miesi\u0119cznego urlopu po urodzeniu dziecka. I generalnie takie rozwi\u0105zanie\nby\u0142o korzystniejsze, ni\u017c odcinanie matkom 2 miesi\u0119cy urlopu, by zagwarantowa\u0107\nje ojcom.<\/p>\n\n\n\n
Niestety skutki panuj\u0105cej jeszcze\nepidemii maj\u0105 istotny wp\u0142yw na sytuacj\u0119 bud\u017cetu pa\u0144stwa, jak i kondycj\u0119\nfinansow\u0105 Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (FUS). A takie wyd\u0142u\u017cenie urlopu\nrodzicielskiego wi\u0105\u017ce si\u0119 z dodatkowymi wydatkami. <\/p>\n\n\n\n
Konieczno\u015b\u0107 zmiany zasad\nprzyznawania urlop\u00f3w wynika z unijnej dyrektywy z dnia 20 czerwca 2019 roku w\nsprawie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy \u017cyciem zawodowym, a prywatnym rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w\n(Dz.U. UE L 188\/79). Zgodnie z jej zapisami pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie musz\u0105\nzapewni\u0107, aby 2 miesi\u0105ce takiego urlopu \u201enie podlega\u0142y przeniesieniu\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Zatem pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie same\nustalaj\u0105 wymiar urlopu rodzicielskiego (nie mo\u017ce by\u0107 on jednak kr\u00f3tszy ani\u017celi\n4 miesi\u0105ce), jednak\u017ce tak, by ka\u017cdemu z rodzic\u00f3w przys\u0142ugiwa\u0142y 2 miesi\u0105ce\nopieki, kt\u00f3rych nie mo\u017ce wykorzysta\u0107 drugi z opiekun\u00f3w. Taki zapis zatem\npowoduje, i\u017c je\u015bli ze swoich 2 miesi\u0119cy nie skorzysta ojciec dziecka, to nie\nprzechodz\u0105 one na jego matk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie polskie przepisy\nukszta\u0142towane s\u0105 odmiennie. Urlop rodzicielski wynosi 32 tygodnie i mo\u017ce by\u0107\nwykorzystany przez rodzic\u00f3w w dobrowolny spos\u00f3b (w ca\u0142o\u015bci przez matk\u0119, w\nca\u0142o\u015bci przez ojca, b\u0105d\u017a te\u017c po cz\u0119\u015bci przez ka\u017cdego z nich). Dzi\u0119ki takiemu\nrozwi\u0105zaniu, \u0142\u0105cznie z 20 tygodniami urlopu macierzy\u0144skiego, kobieta mo\u017ce\nskorzysta\u0107 z rocznej, p\u0142atnej opieki nad dzieckiem. W tej sytuacji m\u0119\u017cczy\u017anie\nprzys\u0142uguje maksymalnie 38 tygodni, gdy\u017c pierwsze 14 tygodni macierzy\u0144skiego\njest zarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla matek.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c rz\u0105dowi zale\u017ca\u0142o na tym, by\nutrzyma\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rocznej p\u0142atnej opieki dla kobiet, przy jednoczesnym\nzachowaniu jak najwi\u0119kszej swobody rodzic\u00f3w w prawie do korzystania z urlopu\nrodzicielskiego. Z uwagi na to rozwa\u017cany by\u0142 wariant wyd\u0142u\u017cenia go o 2\nmiesi\u0105ce, zarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla ojc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
W chwili obecnej wydaje si\u0119, i\u017c\nepidemia oraz kryzys finansowy te plany storpeduj\u0105, cho\u0107 nale\u017cy te\u017c mie\u0107 na\nwzgl\u0119dzie i to, i\u017c polski ustawodawca ma jeszcze 2 lata na wprowadzenie w \u017cycie\nunijnych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem Ireny W\u00f3ycickiej, by\u0142ej\nwiceminister pracy i podsekretarza stanu ds. spo\u0142ecznych w kancelarii\nprezydenta Bronis\u0142awa Komorowskiego, nie warto jeszcze jednoznacznie\nprzekre\u015bla\u0107 szans na wprowadzenie wyd\u0142u\u017cenia urlopu rodzicielskiego. Wartym\nzauwa\u017cenia jest bowiem fakt, i\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani oswajaj\u0105 si\u0119 przez pewien czas z\nnowymi przepisami i nie od razu ka\u017cdy z nich wykorzysta przys\u0142uguj\u0105ce mu\ndodatkowe 2 miesi\u0105ce urlopu rodzicielskiego. Tym samym dodatkowe koszty\nfinansowane z systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, przynajmniej w pocz\u0105tkowych\nlatach, wcale nie musz\u0105 by\u0107 takie wysokie.<\/p>\n\n\n\n
Podobnego zdania jest te\u017c doktor\nDorota G\u0142ogosz, adiunkt w pionie polityki spo\u0142ecznej Instytutu Pracy i Spraw\nSocjalnych (IPiSS), twierdz\u0105c, i\u017c brak odpowiednich \u015brodk\u00f3w finansowych to\nwa\u017cny argument, jednak\u017ce nie powinien by\u0107 jedynym, kt\u00f3ry bierze si\u0119 pod uwag\u0119\nprzy kszta\u0142towaniu modelu opieki nad dzieckiem. Nale\u017cy bowiem wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119,\ni\u017c 2 lata to jeszcze d\u0142ugi okres, a sytuacja na rynku pracy zmienia si\u0119\ndynamicznie. <\/p>\n\n\n\n
Nim wprowadzi si\u0119 zmiany warto\nzbada\u0107, jaki wp\u0142yw b\u0119d\u0105 one mia\u0142y na model opieki, podzia\u0142 obowi\u0105zk\u00f3w\nrodzicielskich, jak i zweryfikowa\u0107 jak do tej pory ojcowie korzystali z\nzasi\u0142k\u00f3w nad dzieckiem w okresie panuj\u0105cej epidemii. <\/p>\n\n\n\n
Niew\u0105tpliwie o\u017cywi\u0105 one dyskusj\u0119\no formie polityki rodzinnej i wsparciu pa\u0144stwa w tym zakresie. Generalnie\npomys\u0142 wydzielenia cz\u0119\u015bci urlopu rodzicielskiego wy\u0142\u0105cznie dla ojc\u00f3w nie spodoba\nsi\u0119 wielu opiekunom, jednak\u017ce ma te\u017c i swoje uzasadnienie.<\/p>\n\n\n\n
W roku 2019 kobiety stanowi\u0142y 99%\nos\u00f3b korzystaj\u0105cych z tego\u017c urlopu (406,1 tys. wobec 4,2 tys. ojc\u00f3w), co by\nwskazywa\u0142o, i\u017c ustawowa dobrowolno\u015b\u0107 jest w tej mierze fikcj\u0105. Wiele czynnik\u00f3w\nbowiem sprawia, pocz\u0105wszy od biologicznych, poprzez kulturowe, a\u017c po finansowe,\ni\u017c w praktyce to matki korzystaj\u0105 z d\u0142ugich przerw na sprawowanie opieki nad\ndzieckiem. Cen\u0105 takiego stanu rzeczy jest te\u017c niestety wypadni\u0119cie z rynku\npracy, gorsze postrzeganie przez zatrudniaj\u0105cych, jak i dezaktywizacja.<\/p>\n\n\n\n
Takie wnioski potwierdzaj\u0105 dane\nGUS za ostatni rok. Ot\u00f3\u017c w IV kwartale 2019 roku 1,49 mln os\u00f3b w wieku 25-44\nlata nie pracowa\u0142o i nie szuka\u0142o zatrudnienia. I tylko 0,33 mln to m\u0119\u017cczy\u017ani,\nnatomiast a\u017c 1,16 mln stanowi\u0142y kobiety. Analizuj\u0105c dane jeszcze dalej okazuje\nsi\u0119, i\u017c z tej grupy 0,33 mln m\u0119\u017cczyzn tylko 22,5% z nich (74 tys. os\u00f3b) by\u0142o\nbiernych zawodowo z powodu obowi\u0105zk\u00f3w rodzinnych i zwi\u0105zanych z prowadzeniem\ndomu. W\u015br\u00f3d kobiet wska\u017anik ten wyni\u00f3s\u0142 a\u017c 79,5% (czyli mowa o 921 tys.\nkobiet).<\/p>\n\n\n\n
I w\u0142a\u015bnie owa unijna dyrektywa ma\nzach\u0119ci\u0107 m\u0119\u017cczyzn do wsp\u00f3\u0142dzielenia si\u0119 obowi\u0105zkami opieku\u0144czymi wobec dziecka,\nniweluj\u0105c te statystyczne dysproporcje. Zdaniem Ireny W\u00f3ycickiej dyrektywa mo\u017ce\nodegra\u0107 w tym zakresie pozytywn\u0105 rol\u0119, wszak\u017ce jednak pod warunkiem, i\u017c b\u0119dzie\nona elementem szerszej polityki, kt\u00f3rej celem jest zapewnienie r\u00f3wno\u015bci na\nrynku pracy. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107, i\u017c wy\u0142\u0105czne prawo do cz\u0119\u015bci urlopu ma\nzach\u0119ca\u0107 m\u0119\u017cczyzn do zaanga\u017cowania si\u0119 w opiek\u0119, jednocze\u015bnie nie b\u0119dzie tutaj\nprzymusu wykorzystania tego\u017c uprawnienia.<\/p>\n\n\n\n
Niew\u0105tpliwie wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 jest\nkwestia odpowiedniego finansowania, kt\u00f3re zach\u0119ca\u0142oby m\u0119\u017cczyzn do podejmowania\ndecyzji o wykorzystywaniu urlopu. Sama idea dobrowolno\u015bci w zakresie\nkorzystania z uprawnie\u0144 winna by\u0107 te\u017c zachowana najd\u0142u\u017cej jak si\u0119 da. Zapewne\ns\u0105 czynniki, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 kobiety do wybierania urlop\u00f3w, co jednak nie\npowinno wp\u0142ywa\u0107 na ograniczanie wyboru rodzicom. <\/p>\n\n\n\n
Ciekawszym dzia\u0142aniem by\u0142oby\nneutralizowanie oddzia\u0142ywania tych czynnik\u00f3w (jak chocia\u017cby zapewnienie\nr\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 za tak\u0105 sam\u0105 prac\u0119), jak i te\u017c przeprowadzenie spo\u0142ecznych\nkampanii edukacyjnych, k\u0142ad\u0105cych nacisk na promowanie modelu, w kt\u00f3rym oboje\nrodzice dziel\u0105 si\u0119 obowi\u0105zkami rodzicielskimi.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, jest jeszcze czas,\nby w terminie wdro\u017cy\u0107 unijn\u0105 dyrektyw\u0119 odno\u015bcie wyposa\u017cenie obojga rodzic\u00f3w w\npodobne uprawnienia zwi\u0105zane z urlopami rodzicielskimi. Tym niemniej ju\u017c dzi\u015b\nwarto przeanalizowa\u0107 sytuacj\u0119, by wybra\u0107 do tego odpowiedni wariant. Propozycja\nrz\u0105dowa w postaci wyd\u0142u\u017cenia o 2 miesi\u0105ce tego\u017c urlopu z wy\u0142\u0105cznym prawem\nwykorzystania przez ojc\u00f3w wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 s\u0142uszn\u0105 koncepcj\u0105, tyle, \u017ce\nprzeszkod\u0105 do jej wprowadzenia mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 sytuacja finans\u00f3w publicznych w\nczasie epidemii i kryzysu. Na jakie rozwi\u0105zania ostatecznie zdecyduje si\u0119 rz\u0105d,\ndowiemy si\u0119 zapewne niebawem. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W zwi\u0105zku z panuj\u0105cym stanem epidemii rz\u0105d zaczyna weryfikowa\u0107 swoje plany. I jedna ze zmian dotyczy\u0107 ma kobiet, kt\u00f3re prawdopodobnie<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2979,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[1069,1209,1231],"yoast_head":"\n