Kryzys gospodarczy spowodowany\nepidemi\u0105 wywo\u0142an\u0105 przez wirusa SARS-CoV-2 przyczyni\u0142 si\u0119 do wielu zmian w\n\u015bwiatowej, jak i polskiej gospodarce. Wiele dziedzin \u017cycia zmienia si\u0119 na\nnaszych oczach b\u0105d\u017a takich zmian wymaga. I jednym z takich szybko zmieniaj\u0105cych\nsi\u0119 element\u00f3w naszego \u017cycia jest zapewne rynek pracy i polityka go\nkszta\u0142tuj\u0105ca. Poni\u017cej uwagi i spostrze\u017cenia jakie w\u0142a\u015bnie wobec polityki rynku\npracy prezentuje profesor Jacek M\u0119cina, doradca zarz\u0105du Konfederacji Lewiatan,\nprofesor Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c epidemia i kryzys\ngospodarczy spowodowa\u0142y, i\u017c coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszy si\u0119 potrzeb\u0119 zreformowania\ninstytucji rynku pracy w Polsce. Jako panaceum na k\u0142opoty i z\u0142e dzia\u0142anie\nurz\u0119d\u00f3w pracy wymienia si\u0119 wr\u0119cz ich centralizacj\u0119, czyli upa\u0144stwowienie.\nJednak\u017ce ta droga nie jest w\u0142a\u015bciwa. Problem le\u017cy bowiem nie tyle w aktywno\u015bci\nsamych urz\u0119d\u00f3w pracy, co w zasadach funkcjonowania ca\u0142ego systemu.<\/p>\n\n\n\n
Chc\u0105c autentycznie doprowadzi\u0107 do\nreformy rodzimego rynku pracy, nale\u017ca\u0142oby poszuka\u0107 odpowiedzi na kilka\nkluczowych kwestii z tym zwi\u0105zanych, a mianowicie:<\/p>\n\n\n\n
By skutecznie zaprojektowa\u0107\nefektywne zmiany w systemie zarz\u0105dzania polityk\u0105 rynku pracy niezb\u0119dne jest\nuwzgl\u0119dnienie benchmark\u00f3w, czyli rozwi\u0105za\u0144 przyj\u0119tych i z powodzeniem\nstosowanych w innych krajach unijnych. Bardzo interesuj\u0105cych przyk\u0142ad\u00f3w w tym\nzakresie dostarczaj\u0105 rozwi\u0105zania niemieckie, du\u0144skie, szwedzkie, francuskie i\nbelgijskie, gdzie uwzgl\u0119dniono elementy decentralizacji systemu, jak i\nrozwi\u0105zania irlandzkie, d\u0105\u017c\u0105ce do w\u0142\u0105czania partner\u00f3w spo\u0142ecznych w system\npolityki rynku pracy, czy te\u017c brytyjskie \u2013 w\u0142\u0105czaj\u0105ce do systemu niepubliczne\ns\u0142u\u017cby zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie podstaw\u0105 do stworzenia\nnowej polityki rynku pracy jest jego obecna sytuacja i bardzo z\u0142a ocena.\nOkazuje si\u0119 bowiem, i\u017c tylko w polskich urz\u0119dach pracy przy relatywnie niskim\nzatrudnieniu po\u0142owa pracownik\u00f3w zajmuje si\u0119 us\u0142ugami rynku pracy i aktywizacj\u0105,\na po\u0142owa biurokracj\u0105. Niestety tylko w Polsce status bezrobotnego jest tak\n\u015bci\u015ble powi\u0105zany ze sk\u0142adk\u0105 na ubezpieczenie zdrowotne i ka\u017cda osoba bierna\nzawodowo musi udawa\u0107 bezrobotnego. Na tak z\u0142\u0105 ocen\u0119 instytucji polskiego rynku\npracy wp\u0142ywa jeszcze to, i\u017c tylko u nas mamy tak niski zasi\u0142ek i zaledwie tylko\nkilkana\u015bcie procent spo\u015br\u00f3d zarejestrowanych bezrobotnych jest do niego\nuprawnionych. To wynika z tego, i\u017c zasi\u0142ki i \u015bwiadczenia nie maj\u0105 charakteru\nubezpieczeniowego czy te\u017c gwarantowanego z bud\u017cetu pa\u0144stwa, a obci\u0105\u017caj\u0105 FP.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie FP sta\u0142 si\u0119 w Polsce\n\u017ar\u00f3d\u0142em finansowania awaryjnego i kryzysowego dla rz\u0105dz\u0105cych. Tego typu\nfundusze w Europie s\u0105 pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 pracodawc\u00f3w i zwi\u0105zkowc\u00f3w, a w\nnaszych warunkach ewentualnie dopuszcza si\u0119 opiniowanie plan\u00f3w wydatk\u00f3w i oceny\nich realizacji.<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem w naszych realiach FP\nsta\u0142 si\u0119 jakoby cz\u0119\u015bci\u0105 bud\u017cetu pa\u0144stwa i \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania wielu r\u00f3\u017cnych\nprojekt\u00f3w, nie powi\u0105zanych z rynkiem pracy. <\/p>\n\n\n\n
Nader wa\u017cnym elementem nowej\npolityki rynku pracy powinno by\u0107 oddzielenie statutu bezrobotnego od prawa do\nubezpieczenia zdrowotnego. Dzi\u015b bowiem w urz\u0119dzie pracy rejestruje si\u0119 ka\u017cdy\nniepracuj\u0105cy obywatel, przyk\u0142adowo r\u00f3wnie\u017c z powodu bierno\u015bci zawodowej czy te\u017c\nfunkcjonowania w szarej strefie, skutecznie unikaj\u0105c jakichkolwiek form aktywizacji.<\/p>\n\n\n\n
To z kolei generuje nie tylko\nznacznie wy\u017cszy formalnie poziom bezrobocia rejestrowanego, ale te\u017c obci\u0105\u017ca\nurz\u0119dy pracy ogromem niepotrzebnych zada\u0144 biurokratycznych. Konsekwencj\u0105 tego\njest sytuacja, gdy urz\u0119dy pracy nie s\u0105 agencjami zatrudnienia i nie spe\u0142niaj\u0105\nswej roli w zakresie doradztwa zawodowego i po\u015brednictwa pracy. <\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c powiatowe urz\u0119dy pracy\nskupiaj\u0105 si\u0119 na ograniczaniu skali bezrobocia i \u0142agodzeniu jego skutk\u00f3w, jak i\nr\u00f3wnie\u017c dystrybucji unijnych \u015brodk\u00f3w pomocowych przeznaczonych dla tego rynku.\nJednak\u017ce mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywu na sytuacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z zatrudnieniem na lokalnym\nrynku maj\u0105 mocno ograniczone. <\/p>\n\n\n\n
Podejmowane pr\u00f3by wzmocnienia\npartnerstwa z samorz\u0105dami i o\u015brodkami pomocy spo\u0142ecznej okaza\u0142y si\u0119\nniewystarczaj\u0105ce, by m\u00f3c realnie oddzia\u0142ywa\u0107 na aktywizacj\u0119 os\u00f3b najbardziej\noddalonych od rynku pracy. St\u0105d te\u017c chc\u0105c usprawni\u0107 prac\u0119 urz\u0119d\u00f3w nale\u017ca\u0142oby\nzaplanowa\u0107 taki model dzia\u0142ania, kt\u00f3ry b\u0119dzie efektywniejszy, a jednocze\u015bnie\nzgodny z oczekiwaniami lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, jak i potrzebami gospodarki.<\/p>\n\n\n\n
Problemy i zagadnienia wymagaj\u0105ce\nzmian to:<\/p>\n\n\n\n
Projekty zmian w\ntym zakresie le\u017c\u0105 ju\u017c od dawna w resorcie pracy. Mo\u017ce dzi\u015b, gdy powszechne\nprawdo do ochrony zdrowia zosta\u0142o zagwarantowane, warto wykona\u0107 ruch i\noddzieli\u0107 jedno od drugiego. Taka decyzja by\u0142aby dla urz\u0119d\u00f3w pracy rewolucyjna,\nale nader potrzebna.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b taki pomiar\nopiera si\u0119 na formule efektywno\u015bci zatrudnieniowej i kosztowej, w ma\u0142ym tylko\nstopniu uwzgl\u0119dniaj\u0105c lokalne potrzeby. Tymczasem pomiar efektywno\u015bci na\npodstawie grup kontrolnych, czy te\u017c innych wska\u017anik\u00f3w jak chocia\u017cby trwa\u0142o\u015b\u0107\nzatrudnienia, jest nadal metod\u0105 stosowan\u0105 tylko incydentalnie. Tymczasem\nwystarczy\u0142oby przecie\u017c monitorowa\u0107 trwa\u0142o\u015b\u0107 zatrudnienia w systemie ZUS, by\nzobaczy\u0107, ile podatk\u00f3w i sk\u0142adek wp\u0142yn\u0119\u0142o dzi\u0119ki podj\u0119ciu pracy przez osob\u0119\nbezrobotn\u0105. <\/p>\n\n\n\n
S\u0105 one wa\u017cnym\nelementem systemu zabezpieczenia spo\u0142ecznego i w sytuacji podwy\u017cki samego zasi\u0142ku\nnale\u017cy zagwarantowa\u0107 ich wyp\u0142at\u0119 z bud\u017cetu pa\u0144stwa. W przysz\u0142o\u015bci mo\u017cna te\u017c\npomy\u015ble\u0107 o wprowadzeniu ubezpieczenia od bezrobocia, jak i bardziej realnym\npowi\u0105zaniem wysoko\u015bci zasi\u0142ku z ostatnim wynagrodzeniem. Efektem takich zmian\nby\u0142oby zdj\u0119cie z FP sporych zobowi\u0105za\u0144, dzi\u0119ki czemu pomoc w aktywizacji\nzawodowej by\u0142aby bardziej dost\u0119pna dla tych, kt\u00f3rzy rzeczywi\u015bcie jej poszukuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Celem tego\ndzia\u0142ania powinno by\u0107 szersze w\u0142\u0105czenie na poziomie krajowym Rady Dialogu Spo\u0142ecznego,\njak i na poziomie regionalnym Wojew\u00f3dzkich Rad Dialogu Spo\u0142ecznego w\nzarz\u0105dzanie i kreowanie polityki rynku pracy, kt\u00f3rej kluczowym elementem\npowinno by\u0107 wspieranie przedsi\u0119biorczo\u015bci i warunk\u00f3w rozwoju gospodarczego.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c niew\u0105tpliwie mog\u0142oby to\nprzyczyni\u0107 si\u0119 do zmiany ca\u0142ego rynku pracy, jak i uwolnienia potencja\u0142u w\nsamych urz\u0119dach pracy, hamowanego dzi\u015b nadmiern\u0105 i nieefektywn\u0105 biurokracj\u0105.\nTak samo gospodarowanie \u015brodkami pochodz\u0105cymi z FP. To w\u0142a\u015bnie pracodawcy i\nzwi\u0105zkowcy powinni czu\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142gospodarzami funduszu i jednocze\u015bnie rozmawia\u0107\nz rz\u0105dem i samorz\u0105dami o nowym modelu polityki rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n
Niezmienna zasad\u0105 powinna by\u0107\ndyskusja o zmianach, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne, by urz\u0119dy pracy by\u0142y sprawne i\nefektywne, maj\u0105c realne \u015brodki na aktywizacj\u0119 oraz wiedz\u0119 od przedsi\u0119biorc\u00f3w na\ntemat tego czego oczekuje rynek.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, zapewne warto w\nkontek\u015bcie zmieniaj\u0105cego si\u0119 rynku pracy, jak i problem\u00f3w z kt\u00f3rymi b\u0119dzie nam\ndane mierzy\u0107 si\u0119 w najbli\u017cszym czasie, rozwa\u017cy\u0107 przeprowadzenie generalnej\nreformy ca\u0142ego postrzegania tego\u017c rynku i instytucji na nim dzia\u0142aj\u0105cych.\nPowy\u017csze sugestie warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 jako podstaw\u0119 do ewentualnej dyskusji i\nbaz\u0119 do podj\u0119cia takich decyzji, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci spowoduj\u0105 po\u017c\u0105dane zmiany.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kryzys gospodarczy spowodowany epidemi\u0105 wywo\u0142an\u0105 przez wirusa SARS-CoV-2 przyczyni\u0142 si\u0119 do wielu zmian w \u015bwiatowej, jak i polskiej gospodarce. Wiele<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[786,825,862,745],"yoast_head":"\n