Panuj\u0105cy stan epidemii i\nobowi\u0105zuj\u0105cych ogranicze\u0144 w prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej powoduj\u0105, i\u017c\npracodawcy niejednokrotnie zmuszeni b\u0119d\u0105 do redukowania liczby etat\u00f3w i\nograniczania zatrudnienia. Najbli\u017cszy bowiem okres przyniesie znaczne spowolnienie\ngospodarcze, objawiaj\u0105ce si\u0119 zmniejszonym popytem na wytwarzane dobra i us\u0142ugi.\nSt\u0105d te\u017c obecnie pracodawca, chc\u0105cy szybko pozby\u0107 si\u0119 etat\u00f3w, mo\u017ce wr\u0119cza\u0107\nwypowiedzenia lub wr\u0119cz dyscyplinarki. I nawet je\u015bli b\u0119d\u0105 one nieuzasadnione,\nczy te\u017c niezgodne z prawem, to i tak umowy o prac\u0119 ulegn\u0105 rozwi\u0105zaniu.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie obecnie pracodawcy\nszukaj\u0105 sposob\u00f3w, by szybko dokona\u0107 ci\u0119cia koszt\u00f3w. A wiadomym jest, i\u017c koszty\npracownicze s\u0105 jednym z istotniejszych w wydatkach przedsi\u0119biorstw, a\njednocze\u015bnie stosunkowo naj\u0142atwiej daje si\u0119 je zredukowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
W tym zakresie prawo pracy jest\nte\u017c tym elementem, kt\u00f3ry przychodzi pracodawcom wr\u0119cz z pomoc\u0105. Szczeg\u00f3lnie\njego zasada, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 nawet ewidentnie bezprawne zwolnienie jest\nskuteczne. Okazuje si\u0119 bowiem, i\u017c gdy pracodawca wr\u0119czy pracownikowi\ndyscyplinark\u0119 z fa\u0142szywym zarzutem ci\u0119\u017ckiego naruszenia obowi\u0105zk\u00f3w lub te\u017c wym\u00f3wienie\nbez zachowania okresu wypowiedzenia, to i tak umowa si\u0119 rozwi\u0105\u017ce. <\/p>\n\n\n\n
W takim przypadku pracodawca\nzaoszcz\u0119dzi na wynagrodzeniach lub odprawach, a pracownikowi pozostaje walka\nlatami przed s\u0105dem o odszkodowanie do wysoko\u015bci trzech pensji. I w tym trudnym\nmomencie pracownik mo\u017ce z dnia na dzie\u0144 pozosta\u0107 bez pracy, a w razie\ndyscyplinarki \u2013 r\u00f3wnie\u017c bez prawa do zasi\u0142ku dla bezrobotnych. <\/p>\n\n\n\n
Zdaniem profesor Moniki G\u0142adoch,\nradcy prawnego z kancelarii M.G\u0142adoch Specjali\u015bci Prawa Pracy, obecnie jeszcze\npracodawcy staraj\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107 etaty lub redukowa\u0107 je zgodnie z prawem.\nJe\u017celi jednak ograniczenia w prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej potrwaj\u0105\nd\u0142u\u017cej, nale\u017cy oczekiwa\u0107 lawiny szybkich, bezprawnych ci\u0119\u0107 etat\u00f3w. Co istotne,\nzwi\u0105zki zawodowe ju\u017c dzi\u015b zaczynaj\u0105 sygnalizowa\u0107, i\u017c takie procesy zaczynaj\u0105\nju\u017c mie\u0107 miejsce.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, nietrudno sobie wyobrazi\u0107\ntakie dzia\u0142ania. Przyk\u0142adowo b\u0119d\u0105c w\u0142a\u015bcicielem dzi\u015b kina czy restauracji mamy\ndo czynienia z sytuacj\u0105, gdy ju\u017c od ponad miesi\u0105ca nie ma pracy dla pracownik\u00f3w.\nDlatego najrozs\u0105dniejszym wyj\u015bciem jest szybkie pozbycie si\u0119 cz\u0119\u015bci\npracownik\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Teoretycznie zatem pracodawca\nwinien z\u0142o\u017cy\u0107 im wypowiedzenie z przyczyn ekonomicznych, wyp\u0142aci\u0107 postojowe w\nokresie wypowiedzenia (nawet za 3 miesi\u0105ce, je\u015bli pracownik ma d\u0142ugi sta\u017c\npracy) oraz odpraw\u0119 (o ile zatrudnia co najmniej 20 os\u00f3b). To wszystko oznacza\npo stronie pracodawcy dodatkowe, ca\u0142kiem spore wydatki, a przychod\u00f3w przecie\u017c\nnie odnotowuje. <\/p>\n\n\n\n
I je\u015bli w tej sytuacji pracodawca\nzdecyduje si\u0119 na dokonanie zwolnienia pracownik\u00f3w z naruszeniem tych wszystkich\nzasad (czyli przyk\u0142adowo bez zachowania okresu wypowiedzenia czy bez odprawy),\nczyli z naruszeniem prawa, to umowa i tak si\u0119 rozwi\u0105\u017ce we wskazanym przez niego\nterminie. Natomiast je\u015bli zatrudniaj\u0105cy zdecyduje si\u0119 na wr\u0119czenie\ndyscyplinarki, chocia\u017cby nie mia\u0142 ku temu \u017cadnych powod\u00f3w, w\u00f3wczas podw\u0142adny\nprzestaje by\u0107 jego pracownikiem od tego dnia. Natomiast pracownikowi w obu tych\nprzypadkach pozostaje odwo\u0142anie do s\u0105du pracy.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c tak naprawd\u0119 pracownikowi w\nobu powy\u017cszych przypadkach bezprawnego zwolnienia pozostaje odwo\u0142anie do s\u0105du\npracy. Tymczasem s\u0105dy obecnie nie dzia\u0142aj\u0105, a zamkni\u0119te s\u0105 nawet biura\npodawcze. Za\u015b po wznowieniu pracy mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, i\u017c zasypane zostan\u0105\nwr\u0119cz pozwami zwalnianych pracownik\u00f3w. Zdaniem profesor Moniki G\u0142adoch ju\u017c\nwcze\u015bniej, szczeg\u00f3lnie w wi\u0119kszych miastach, na wyrok oczekiwa\u0142o si\u0119 kilka lat,\nzatem po epidemii ten czas znacznie si\u0119 wyd\u0142u\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Co te\u017c warte podkre\u015blenia to\nfakt, i\u017c po tak d\u0142ugim okresie i przeobra\u017ceniach, kt\u00f3re zapewne przejd\u0105\nprzedsi\u0119biorstwa w zwi\u0105zku z kryzysem (restrukturyzacja, zwolnienia grupowe,\nitp.), s\u0105dy b\u0119d\u0105 bardzo rzadko przywraca\u0107 do pracy, poprzestaj\u0105c jedynie na\nodszkodowaniach. Tak naprawd\u0119 to ju\u017c dzi\u015b s\u0105dy orzekaj\u0105 przywr\u00f3cenie do pracy\njedynie wobec tych pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 szczeg\u00f3lnie chronieni przed\nzwolnieniem (kobiety w ci\u0105\u017cy, rodzice na urlopach macierzy\u0144skich czy te\u017c\nrodzicielskich).<\/p>\n\n\n\n
Zatem bior\u0105c pod uwag\u0119 tak\u0105\nrzeczywisto\u015b\u0107, zapewne oka\u017ce si\u0119, i\u017c po latach walki, gdy stan epidemii b\u0119dzie\nju\u017c tylko wspomnieniem, pracownik mo\u017ce uzyska\u0107 co najwy\u017cej odszkodowanie w\nwysoko\u015bci 3 pensji. Dla pracodawcy taka sytuacja dzi\u015b to \u017cadne ryzyko.\nZwalniaj\u0105c pracownika niezgodnie z prawem jego oszcz\u0119dno\u015bci na wyp\u0142atach\npostojowego czy te\u017c odprawach s\u0105 znacznie wy\u017csze, ani\u017celi potencjalne\nodszkodowanie, i to jeszcze za kilka lat. Poza tym, co te\u017c istotne, przecie\u017c\nnie wszyscy pracownicy odwo\u0142aj\u0105 si\u0119 do s\u0105du, zatem oszcz\u0119dno\u015bci b\u0119d\u0105 jeszcze\nwi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n
Jak twierdzi doktor Jakub Szmit z\nWydzia\u0142u Prawa i Administracji Uniwersytetu Gda\u0144skiego, b\u0119d\u0105cy ekspertem NSZZ\n\u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, ju\u017c dzi\u015b zwi\u0105zek otrzymuje sygna\u0142y o podejmowaniu takich\ndzia\u0142a\u0144. Przyk\u0142adowo jedno z przedsi\u0119biorstw, do tej pory nie zg\u0142aszaj\u0105ce\n\u017cadnych zastrze\u017ce\u0144 do pracy swej za\u0142ogi, nagle wr\u0119czy\u0142o pracownikom\nwypowiedzenia. Jako ich przyczyn\u0119 podano nieprawid\u0142owe wykonywanie pracy, czyli\npow\u00f3d le\u017c\u0105cy po stronie pracownika, gdy\u017c dzi\u0119ki temu nie trzeba wyp\u0142aca\u0107\nodpraw.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c pracownik, otrzymuj\u0105c\nzwolnienie, z kt\u00f3rym si\u0119 nie zgadza, ma nast\u0119puj\u0105ce uprawnienia:<\/p>\n\n\n\n
Generalnie pracownicy s\u0105 w takim\nprzypadku w potrzasku, nie mog\u0105c zrobi\u0107 nic, co by przeciwdzia\u0142a\u0142o takim\npraktykom. Nag\u0142e i bezprawne zwolnienie oznacza dla pracownika dramatyczn\u0105\nsytuacj\u0119, szczeg\u00f3lnie, gdy otrzyma on dyscyplinark\u0119. W\u00f3wczas bowiem traci on\npotr\u00f3jnie. Mianowicie:<\/p>\n\n\n\n
Tarcza antykryzysowa, maj\u0105ca\nchroni\u0107 pracodawc\u00f3w i zatrudnionych, w tej kwestii nic nie zmienia. Jak zauwa\u017ca\nprofesor Monika G\u0142adoch, w tym kontek\u015bcie nie ma nawet mowy o wyd\u0142u\u017ceniu\nterminu 21 dni na z\u0142o\u017cenie odwo\u0142ania od bezprawnego zwolnienia do s\u0105du, tym\nbardziej, \u017ce w obecnych czasach s\u0105dy nie funkcjonuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Zdaniem Andrzeja Radzikowskiego,\nprzewodnicz\u0105cego OPZZ, zwi\u0105zkowcy w trakcie konsultacji nad tarcz\u0105\nantykryzysow\u0105 zwracali uwag\u0119 na to zagro\u017cenie, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie\nwyd\u0142u\u017cenia obowi\u0105zuj\u0105cego terminu na z\u0142o\u017cenie pozwu, jednak g\u0142os ten nie zosta\u0142\nw ustawie uwzgl\u0119dniony.<\/p>\n\n\n\n
Niew\u0105tpliwie rozwi\u0105zanie problemu\nbezpodstawnych, aczkolwiek skutecznych zwolnie\u0144 z pracy, nie b\u0119dzie \u0142atwe, cho\u0107\nnie jest niemo\u017cliwe. I nie chodzi tutaj o wprowadzanie takich propozycji, kt\u00f3re\nby\u0142yby zbyt drastyczne dla pracodawc\u00f3w, jak chocia\u017cby wdro\u017cenie zasady, i\u017c w\nokresie stanu epidemii nie wolno zwalnia\u0107 pracownik\u00f3w z przyczyn ekonomicznych\ndotycz\u0105cych walki z koronawirusem (a na taki krok zdecydowa\u0142 si\u0119 rz\u0105d\nHiszpanii). <\/p>\n\n\n\n
Zdaniem ekspert\u00f3w takie\nrozwi\u0105zanie wywo\u0142a\u0142o by chaos i niekoniecznie by\u0142oby skuteczne. W tego typu\nprzypadkach musia\u0142by bowiem szybko zbiera\u0107 si\u0119 s\u0105d i orzeka\u0107 czy przedstawione\nprzez strony okoliczno\u015bci przemawiaj\u0105 za tym, i\u017c pracodawca mia\u0142 obowi\u0105zek\ndalszego zatrudniania. <\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cliwym jednak\u017ce by\u0142oby zadbanie\no zatrudnionych w inny spos\u00f3b. Ciekawym pomys\u0142em by\u0142oby wprowadzenie zasady, i\u017c\nje\u015bli zwolnienie przeprowadzone w okresie pandemii oka\u017ce si\u0119 bezprawne, to\npracodawca musia\u0142by zap\u0142aci\u0107 odszkodowanie nie w wysoko\u015bci 3 pensji, a\nprzyk\u0142adowo 9 pensji. W tej sytuacji przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re zwalniaj\u0105 zgodnie\nz prawem nie maj\u0105 si\u0119 czego obawia\u0107, natomiast dla tych, kt\u00f3rzy planuj\u0105 to\nuczyni\u0107 z pomini\u0119ciem zasad prawa, by\u0142oby skutecznym hamulcem. Zdaniem doktora\nJakuba Szmita taka zmiana mog\u0142aby te\u017c by\u0107 w przysz\u0142o\u015bci punktem wyj\u015bcia do\nsta\u0142ego podniesienia wysoko\u015bci odszkodowania, gdy\u017c obecne pu\u0142apy s\u0105 zbyt\nniskie.<\/p>\n\n\n\n
Innym pomys\u0142em mog\u0142aby te\u017c by\u0107 zmiana\nprzepis\u00f3w polegaj\u0105ca na tym, i\u017c osoba zwolniona dyscyplinarnie w okresie stanu\nepidemii mia\u0142aby prawdo do zasi\u0142ku dla bezrobotnych, je\u017celi z\u0142o\u017cy\u0142aby odwo\u0142anie\nod takiej formy zwolnienia do s\u0105du pracy. Dzi\u0119ki temu nie musia\u0142aby w tym\ntrudnym dla niej momencie czeka\u0107 a\u017c 180 dni na uzyskanie takiego prawa.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, obowi\u0105zuj\u0105ce dzi\u015b\nprzepisy prawa pracy, w kontek\u015bcie kryzysu gospodarczego i konieczno\u015bci\nposzukiwania oszcz\u0119dno\u015bci przez pracodawc\u00f3w, nie chroni\u0105 pracownika. Pracodawcy\nbowiem op\u0142aca si\u0119 zaryzykowa\u0107 i zwolni\u0107 pracownika bez poszanowania prawa,\nryzykuj\u0105c p\u00f3\u017aniejsz\u0105 wyp\u0142at\u0119 ewentualnego odszkodowania, gdy\u017c przyniesie mu to\ntak potrzebne oszcz\u0119dno\u015bci. A pracownik pozostawiony zostanie sam z problemem,\njak i te\u017c mo\u017cliwym brakiem dost\u0119pu do zasi\u0142ku dla bezrobotnych. Niew\u0105tpliwie\nprzyda\u0142aby si\u0119 w tym temacie interwencja rz\u0105du, zmieniaj\u0105ca pewne uregulowania\nprawne. W przeciwnym bowiem przypadku grozi nam to, i\u017c spodziewana masowa fala\nzwolnie\u0144 wywo\u0142a bardzo negatywne skutki spo\u0142eczne, \u0142\u0105cznie z rozszerzeniem si\u0119\nsfery ub\u00f3stwa i brakiem zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych\nspo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Panuj\u0105cy stan epidemii i obowi\u0105zuj\u0105cych ogranicze\u0144 w prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej powoduj\u0105, i\u017c pracodawcy niejednokrotnie zmuszeni b\u0119d\u0105 do redukowania liczby etat\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2782,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[905,825,36,904],"yoast_head":"\n