W dobie panuj\u0105cej epidemii\nzwi\u0105zanej z koronawirusem COVID-19 coraz wi\u0119cej przedsi\u0119biorstw i instytucji\ndecyduje si\u0119 na przej\u015bcie na system pracy zdalnej. I w tym kontek\u015bcie niezwykle\nistotnym jest u\u015bwiadomienie sobie, kt\u00f3re z element\u00f3w prawa pracy mo\u017cna obecnie\nwykonywa\u0107 zdalnie. Okazuje si\u0119 bowiem, i\u017c mo\u017cna zdalnie zawrze\u0107 umow\u0119 o prac\u0119,\nale ju\u017c wypowiedzie\u0107 jej nie mo\u017cna w ten spos\u00f3b. Dopuszczalnym jest natomiast\nzawarcie w ten spos\u00f3b porozumienia ze zwi\u0105zkami zawodowymi, dotycz\u0105cego zmian\nwarunk\u00f3w zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n
Generalnie praca zdalna\nwprowadzona zosta\u0142a na mocy ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczeg\u00f3lnych\nrozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem\nCOVID-19, innych chor\u00f3b zaka\u017anych oraz wywo\u0142anych nimi sytuacji kryzysowych\n(Dz.U. poz. 374, zwana dalej \u201especustawa\u201d). <\/p>\n\n\n\n
I ta nag\u0142a zmiana tak naprawd\u0119\nzaskoczy\u0142a wszystkich, tak pracodawc\u00f3w, jak i pracownik\u00f3w, b\u0119d\u0105c nowo\u015bci\u0105 w\npolskim porz\u0105dku prawnym. Pomimo, i\u017c praca zdalna, zwana potocznie home office,\nby\u0142a stosowana ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu, to jednak nie doczeka\u0142a si\u0119 nadal\nodpowiednich regulacji w kodeksie pracy (KP). Jest tam tylko unormowana\ntelepraca, b\u0119d\u0105ca jednak nieco innym rozwi\u0105zaniem.<\/p>\n\n\n\n
Wprowadzona obecnie w \u017cycie specustawa\ntak naprawd\u0119 tylko w jednym punkcie odnosi si\u0119 do pracy zdalnej. Zgodnie z nim\npracodawca mo\u017ce powierzy\u0107 pracownikowi prac\u0119 zdaln\u0105 poza miejscem jej sta\u0142ego\nwykonywania, przez czas oznaczony, w celu przeciwdzia\u0142ania COVID-19. Regulacja\nta jednak nasuwa szereg w\u0105tpliwo\u015bci w tematyce do czego pracodawca i pracownik\ns\u0105 zobowi\u0105zani, do czego uprawnieni, a czego powinni si\u0119 wystrzega\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Co wa\u017cne w tym kontek\u015bcie, to\nfakt, i\u017c praca zdalna to mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany wy\u0142\u0105cznie miejsca \u015bwiadczenia pracy,\nbez wp\u0142ywu na inne warunki zatrudnienia. \u015awiadczenie pracy w\u0142a\u015bnie w spos\u00f3b\nzdalny nie ogranicza bowiem ani nie wy\u0142\u0105cza przepis\u00f3w KP.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie wielu pracodawc\u00f3w\nzdecydowa\u0142o si\u0119 na powierzenie wykonywania pracy w formie pracy zdalnej.\nDotyczy to zw\u0142aszcza wszelkich pracownik\u00f3w biurowych. Zatem r\u00f3wnie\u017c osoby\nodpowiedzialne za prac\u0119 w dzia\u0142ach HR pracuj\u0105 zdalnie, nie maj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci\nkontaktu bezpo\u015bredniego z pracownikami lub kandydatami do pracy. W tej sytuacji\nistotn\u0105 spraw\u0105 s\u0105 zasady podpisywania dokument\u00f3w, jak i zawierania oraz\nrozwi\u0105zywania um\u00f3w o prac\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Specustawa nie zmieni\u0142a w tym\nwzgl\u0119dzie nic, wi\u0119c te kwestie nale\u017cy oprze\u0107 o KP. Zgodnie z art. 29 par. 2 KP\numow\u0119 o prac\u0119 zawiera si\u0119 na pi\u015bmie. Je\u017celi jednak umowa nie zosta\u0142a zawarta na\npi\u015bmie przed dopuszczeniem pracownika do pracy, w\u00f3wczas pracodawca potwierdza\nna pi\u015bmie ustalenia stron co do rodzaju umowy i jej warunk\u00f3w. Zatem forma\npisemna umowy jest potrzebna do cel\u00f3w dowodowych, a nie pod rygorem\nniewa\u017cno\u015bci. Jest to zreszt\u0105 zgodne ze stanowiskiem S\u0105du Najwy\u017cszego (SN). W\nwyroku z 4 listopada 2009 roku (sygn. akt I PK 105\/09) s\u0119dziowie wskazali\nwprost, i\u017c \u201edo zawarcia umowy o prac\u0119 mo\u017ce doj\u015b\u0107 w spos\u00f3b dorozumiany.\nNiezachowanie formy pisemnej nie powoduje jej niewa\u017cno\u015bci.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Zatem w obecnej sytuacji\npracodawca mo\u017ce zawrze\u0107 now\u0105 umow\u0119 o prac\u0119 z kandydatem b\u0105d\u017a kolejn\u0105 z\ndotychczasowym pracownikiem poprzez zdalne ustalenie warunk\u00f3w zatrudnienia. Po\ntakim ustaleniu pracodawca mo\u017ce:<\/p>\n\n\n\n
Tego typu metody b\u0119d\u0105 skuteczne\nte\u017c w przypadku dokonywania zmian w warunkach zawartej ju\u017c umowy o prac\u0119. W tej\nkwestii SN w wyroku z dnia 25 lutego 2009 roku (sygn. akt II PK 176\/08)\nstwierdzi\u0142, i\u017c zmiana warunk\u00f3w umowy o prac\u0119 mo\u017ce by\u0107 dokonana w drodze\nporozumienia stron. <\/p>\n\n\n\n
Inaczej sytuacja przedstawia si\u0119\nw przypadku wypowiedzenia lub rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119. Nale\u017cy w\u00f3wczas zadba\u0107\no spe\u0142nienie wszystkich wymog\u00f3w, a jednym z nich jest forma pisemna\no\u015bwiadczenia. Nie mo\u017cna tego dokona\u0107 w formie zdalnej, czy to poprzez e-mail\njak i rozmow\u0119 video. Zatem je\u015bli pracodawca nie chce narazi\u0107 si\u0119 na roszczenia\nze strony pracownika, w\u00f3wczas musi, pomimo trudnych warunk\u00f3w panuj\u0105cych w\nzwi\u0105zku z epidemi\u0105, wypowiedzenie lub o\u015bwiadczenie o rozwi\u0105zaniu umowy wys\u0142a\u0107\nmu poczt\u0105, kurierem lub przez innego pracownika. <\/p>\n\n\n\n
Jest te\u017c jeszcze inna mo\u017cliwo\u015b\u0107\nskutecznego rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119. Pracodawca, posiadaj\u0105cy kwalifikowany\npodpis elektroniczny, mo\u017ce wypowiedzenie podpisa\u0107 w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b i\ndostarczy\u0107 pracownikowi za po\u015brednictwem \u015brodk\u00f3w komunikacji elektronicznej.\nTego typu rozwi\u0105zanie obowi\u0105zuje te\u017c w sprawie wypowiedze\u0144 zmieniaj\u0105cych\nwarunki pracy i p\u0142acy.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym jest te\u017c, i\u017c umowa o prac\u0119\nmo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zana na mocy zgodnych o\u015bwiadcze\u0144 pracownika i pracodawcy, czyli\nza porozumieniem stron. W\u00f3wczas nie obowi\u0105zuj\u0105 ograniczenia m\u00f3wi\u0105ce o\nkonieczno\u015bci zachowania formy pisemnej, zatem mo\u017cna tego dokona\u0107 zdalnie.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c nie ma \u017cadnych przeszk\u00f3d, by\npracodawca udzieli\u0142 pracownikowi urlopu na podstawie rozmowy video, telefonicznej\nb\u0105d\u017a za pomoc\u0105 e-maila. Przepisy prawa pracy nie wymagaj\u0105 bowiem w tym\nwzgl\u0119dzie zachowania formy pisemnej. <\/p>\n\n\n\n
Pracodawca musi jedynie odnotowa\u0107\nfakt udzielenia urlopu w dokumentacji pracowniczej w celu prawid\u0142owego\nrozliczenia czasu pracy pracownika.<\/p>\n\n\n\n
Zmiana systemu i rozk\u0142adu czasu\npracy wymaga najcz\u0119\u015bciej zmiany regulaminu pracy. Zgodnie z przepisami\npracodawca mo\u017ce wprowadzi\u0107 aneks do regulaminu i og\u0142osi\u0107 go w spos\u00f3b zwyczajowo\nu niego przyj\u0119ty. St\u0105d te\u017c nic nie stoi na przeszkodzie, by zrobi\u0107 to w spos\u00f3b\nzdalny.<\/p>\n\n\n\n
Gdy pracodawca nie ma regulaminu\npracy, w\u00f3wczas o systemach i rozk\u0142adach czasu pracy informuje pracownik\u00f3w przy\nzatrudnieniu i to najcz\u0119\u015bciej w formie ustnej. St\u0105d te\u017c w\u00f3wczas r\u00f3wnie\u017c nie ma\nprzeszk\u00f3d, by mo\u017cna tutaj by\u0142o zastosowa\u0107 jak\u0105kolwiek form\u0119 zdalnej\nkomunikacji.<\/p>\n\n\n\n
W tym wzgl\u0119dzie przepisy prawa\npracy nie wymagaj\u0105 wydawania polece\u0144 w formie pisemnej. Zatem nie ma przeszk\u00f3d,\nby takie polecenie pracodawca wydawa\u0142 w formie zdalnej. W\u00f3wczas pracownik jest\nzobowi\u0105zany do wykonania takiego polecenia.<\/p>\n\n\n\n
Epidemia koronawirusa\nspowodowa\u0142a, poza czysto zdrowotnymi perturbacjami, r\u00f3wnie\u017c mas\u0119 k\u0142opot\u00f3w\ngospodarczych. Spora cz\u0119\u015b\u0107 pracodawc\u00f3w jest zmuszona do zawierania ze zwi\u0105zkami\nzawodowymi b\u0105d\u017a przedstawicielami za\u0142ogi porozumie\u0144 dotycz\u0105cych stosowania\nmniej korzystnych warunk\u00f3w zatrudnienia. Jednak\u017ce spotkanie si\u0119 osobi\u015bcie ze\nzwi\u0105zkowcami b\u0105d\u017a te\u017c przedstawicielami cz\u0119stokro\u0107 jest niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n
W tej sytuacji przyjaznym okazuje\nsi\u0119 by\u0107 KP. Ot\u00f3\u017c dla skuteczno\u015bci takich porozumie\u0144 nie wymaga on sk\u0142adania\npodpis\u00f3w stron pod zawartym porozumieniem. Je\u015bli z okoliczno\u015bci sprawy wynika,\ni\u017c obie strony uzgodni\u0142y warunki porozumienia, w\u00f3wczas staje si\u0119 ono \u017ar\u00f3d\u0142em\nprawa pracy. Dla cel\u00f3w dowodowych warto, by cz\u0142onkowie zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych lub\nprzedstawiciele za\u0142ogi otrzymali od pracodawcy e-mail z tre\u015bci\u0105 porozumienia, a\nnast\u0119pnie w ten sam spos\u00f3b potwierdzili, i\u017c wyra\u017caj\u0105 zgod\u0119 na jego tre\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Prowadzenie ewidencji pracy jest\nobowi\u0105zkiem pracodawcy, niezb\u0119dnym do ustalenia wynagrodzenia oraz innych\n\u015bwiadcze\u0144 ze stosunku pracy. Obejmuje ona mi\u0119dzy innymi informacj\u0119 o godzinach\nrozpocz\u0119cia i zako\u0144czenia pracy. By z tego obowi\u0105zku si\u0119 wywi\u0105za\u0107 ka\u017cdy\npracodawca we w\u0142asnym zakresie ustala obowi\u0105zuj\u0105cy u niego spos\u00f3b potwierdzenia\nprzybycia do pracy i jej zako\u0144czenia.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi jednak pracownicy pracuj\u0105\nzdalnie, w\u00f3wczas podpisywanie list obecno\u015bci czy te\u017c odbijanie kart jest\nniemo\u017cliwe. W tej sytuacji rozwi\u0105zaniem jest dopuszczenie mo\u017cliwo\u015bci\npotwierdzania obecno\u015bci w spos\u00f3b zdalny. Mo\u017ce si\u0119 to odbywa\u0107 poprzez chocia\u017cby\nwysy\u0142anie prze\u0142o\u017conemu e-maila o rozpocz\u0119ciu i zako\u0144czeniu pracy b\u0105d\u017a poprzez\nspecjalne oprogramowanie, kt\u00f3re b\u0119dzie rejestrowa\u0142o pierwsz\u0105 i ostatni\u0105\nczynno\u015b\u0107 wykonywan\u0105 na komputerze danego dnia. Jednocze\u015bnie mo\u017cna te\u017c ustanowi\u0107\ninne rozwi\u0105zania w tym zakresie, jak potwierdzanie telefoniczne lub za pomoc\u0105\nSMS. Przepisy prawa pracy nie wprowadzaj\u0105 tutaj \u017cadnych ogranicze\u0144 i wszystko\nzale\u017cy od woli pracodawcy.<\/p>\n\n\n\n
W zgodzie z art. 42 par. 4 KP w\nprzypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy mo\u017ce on powierzy\u0107 pracownikowi\ninn\u0105 prac\u0119 ni\u017c okre\u015blona w umowie o prac\u0119 na okres nieprzekraczaj\u0105cy 3 miesi\u0119cy\nw roku kalendarzowym, je\u017celi nie powoduje to obni\u017cenia wynagrodzenia i\nodpowiada kwalifikacjom pracownika. <\/p>\n\n\n\n
W obecnej sytuacji pracodawcy\nch\u0119tnie korzystaj\u0105 z tej mo\u017cliwo\u015bci. Powierzenie wykonywania innej pracy mo\u017cna\nbowiem dokona\u0107 zdalnie, w drodze polecenia pracodawcy. <\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, sytuacja zagro\u017cenia\nepidemicznego oraz wprowadzona w \u017cycie specustawa spowodowa\u0142a, i\u017c praca zdalna\nsta\u0142a si\u0119 niezwykle powszechn\u0105 form\u0105 pracy w polskiej gospodarce. Nie maj\u0105c\njednak\u017ce osobnych uregulowa\u0144 w KP, jej stosowanie nale\u017cy oprze\u0107 na podstawowych\nzapisach prawa pracy w tym wzgl\u0119dzie. Dobrze zatem pozna\u0107 odpowiednie zapisy z\nKP, by m\u00f3c umiej\u0119tnie je zastosowa\u0107 w obecnych realiach, gdy praca zdalna\nzdominowa\u0142a polsk\u0105 gospodark\u0119, szczeg\u00f3lnie w odniesieniu do pracy biurowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W dobie panuj\u0105cej epidemii zwi\u0105zanej z koronawirusem COVID-19 coraz wi\u0119cej przedsi\u0119biorstw i instytucji decyduje si\u0119 na przej\u015bcie na system pracy<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2767,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,8],"tags":[786,1002,822,821,1001,1003,1004,45,343,1005],"yoast_head":"\n