Kodeks pracy z za\u0142o\u017cenia nie\ndopuszcza mo\u017cliwo\u015bci \u017c\u0105dania od pracownika tudzie\u017c kandydata do pracy podania\ndanych dotycz\u0105cych jego niekaralno\u015bci. Jednak\u017ce regulacja ta ma pewn\u0105 \u201efurtk\u0119\u201d,\nkt\u00f3ra powoduje, i\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 taka istnieje. Pracodawca bowiem mo\u017ce weryfikowa\u0107\nkryminaln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 osoby zatrudnionej, gdy mamy do czynienia z ryzykiem\npowa\u017cnej szkody, zwi\u0105zanej z decyzjami podejmowanymi na danym stanowisku pracy.\n<\/p>\n\n\n\n
Pracodawcy s\u0105 zainteresowani\nsprawdzeniem, czy dany pracownik nie mia\u0142 k\u0142opot\u00f3w z prawem. I ch\u0119tnie\ninformacje o kryminalnej przesz\u0142o\u015bci pracownika umie\u015bciliby jako jedno z\nkryteri\u00f3w oceny stopnia zaufania do kandydata czy te\u017c pracownika. <\/p>\n\n\n\n
Owo zainteresowanie najcz\u0119\u015bciej\nzwi\u0105zane jest z konieczno\u015bci\u0105 ochrony interes\u00f3w przedsi\u0119biorstwa czy te\u017c\nwymogami kontrahent\u00f3w. Tego typu wymagania cz\u0119stokro\u0107 stawiaj\u0105 zagraniczne\npodmioty. Jednak\u017ce s\u0105 i pracodawcy, kt\u00f3rzy pod\u0105\u017caj\u0105 za niekoniecznie zgodn\u0105 z\nprawem praktyk\u0105, b\u0105d\u017a te\u017c czyst\u0105 ciekawo\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Zgodnie bowiem z polskimi\nprzepisami, mo\u017cliwo\u015b\u0107 weryfikowania kryminalnej przesz\u0142o\u015bci pracownika czy te\u017c\nkandydata, jest do\u015b\u0107 ograniczona. Pracodawca bowiem mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od kandydata\npodania nast\u0119puj\u0105cych danych:<\/p>\n\n\n\n
Co wa\u017cne, trzy ostatnie punkty\n(wykszta\u0142cenie, kwalifikacje zawodowe i przebieg dotychczasowego zatrudnienia)\ntylko wtedy, gdy jest to niezb\u0119dne do wykonywania pracy okre\u015blonego rodzaju lub\nna okre\u015blonym stanowisku pracy.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei od zatrudnionego ju\u017c\npracownika pracodawca mo\u017ce za\u017c\u0105da\u0107 dodatkowo podania takich danych osobowych,\njak:<\/p>\n\n\n\n
Pracodawca mo\u017ce te\u017c przetwarza\u0107\njeszcze inne dane pracownika, je\u015bli s\u0105 niezb\u0119dne do korzystania ze szczeg\u00f3lnych\nuprawnie\u0144 przewidzianych w prawie pracy.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawca mo\u017ce samodzielnie\npozyska\u0107 dane z Krajowego Rejestru Karnego (KRK), lecz wy\u0142\u0105cznie w zakresie\nkoniecznym do zatrudnienia osoby, od kt\u00f3rej prawnie wymagana jest niekaralno\u015b\u0107\ni pe\u0142na zdolno\u015b\u0107 do czynno\u015bci prawnych, a tak\u017ce w zakresie niezb\u0119dnym do\nustalenia, czy osoba mo\u017ce zajmowa\u0107 okre\u015blone stanowisko, wykonywa\u0107 dany zaw\u00f3d\nlub prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Uprawnienie to mo\u017ce wynika\u0107 z\nprzepis\u00f3w bran\u017cowych lub te\u017c na podstawie ustawy z dnia 12 kwietnia 2018 roku\n(Dz.U. z 2018 r,. poz. 1130) o zasadach pozyskiwania informacji o niekaralno\u015bci\nos\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o zatrudnienie i os\u00f3b zatrudnionych w podmiotach sektora\nfinansowego (zwan\u0105 dalej \u201eustawa\u201d), obowi\u0105zuj\u0105cej od dnia 27 czerwca 201 roku.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze do 27 czerwca 2018 roku\nmo\u017cliwo\u015b\u0107 zweryfikowania kryminalnej przesz\u0142o\u015bci danego pracownika by\u0142a\nograniczona do poszczeg\u00f3lnych bran\u017c czy te\u017c zawod\u00f3w. Mowa tu przyk\u0142adowo o\npracownikach s\u0142u\u017cby cywilnej, nauczycielach czy te\u017c pracownikach ochrony. Po\ntej dacie bowiem mo\u017cliwa jest tak\u017ce weryfikacja na niekt\u00f3rych stanowiskach w\npodmiotach sektora finansowego.<\/p>\n\n\n\n
Powy\u017csza ustawa wymieni\u0142a\nszczeg\u00f3\u0142owo prawie 100 rodzaj\u00f3w podmiot\u00f3w ni\u0105 obj\u0119tych, uprawnionych do\npozyskiwania informacji o przesz\u0142o\u015bci kryminalnej pracownika. W wykazie\nuwzgl\u0119dniono takie podmioty, jak banki, instytucje ubezpieczeniowe, fundusze\ninwestycyjne, podmioty \u015bwiadcz\u0105ce us\u0142ugi p\u0142atnicze, fundusze emerytalne,\npodmioty uczestnicz\u0105ce w obrocie instrumentami finansowymi, przedsi\u0119biorstwa\nleasingowe oraz podmioty \u015bwiadcz\u0105ce niekt\u00f3re us\u0142ugi na rzecz wy\u017cej wymienionych\ninstytucji. <\/p>\n\n\n\n
I w\u0142a\u015bnie ten ostatni zapis\npowoduje, i\u017c znacznie rozszerzy\u0142 si\u0119 zakres pracodawc\u00f3w uprawnionych do\nsprawdzania niekaralno\u015bci pracownika. Zgodnie bowiem z zapisami ustawy, jednym\nz przyk\u0142ad\u00f3w podmiot\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi na rzecz instytucji finansowych s\u0105\ntakie, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 us\u0142ugi outsourcingu bankowego.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c zgodnie z prawem bankowym,\nbank mo\u017ce powierzy\u0107, na mocy umowy, wykonywanie okre\u015blonych czynno\u015bci bankowych\nprzedsi\u0119biorcy, maj\u0105cego siedzib\u0119 na terytorium pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego Unii\nEuropejskiej (UE). I w tej sytuacji taki przedsi\u0119biorca r\u00f3wnie\u017c jest podmiotem\nsektora finansowego, maj\u0105cym uprawnienie do pozyskiwania informacji o\nniekaralno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n
Czynno\u015bci, kt\u00f3re bank mo\u017ce\npowierzy\u0107 do wykonania przedsi\u0119biorcy mog\u0105 dotyczy\u0107 us\u0142ug:<\/p>\n\n\n\n
I pracodawca, \u015bwiadcz\u0105cy tego\ntypu us\u0142ugi, mo\u017ce wobec pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 zatrudniani na stanowiskach\nzwi\u0105zanych ze \u015bwiadczeniem us\u0142ug na rzecz podmiot\u00f3w sektora finansowego,\npozyskiwa\u0107 dane o ich niekaralno\u015bci. Istotne jest tu bowiem to, czy dany\npracownik jest zatrudniony na stanowisku zwi\u0105zanym ze \u015bwiadczeniem us\u0142ug na\nrzecz podmiot\u00f3w sektora finansowego, wymienionych w prawie bankowym. Przyk\u0142adowo\nzatem, przedsi\u0119biorstwo zajmuj\u0105ce si\u0119 sprz\u0105taniem plac\u00f3wek bankowych z takich\nuprawnie\u0144 nie skorzysta, gdy\u017c nie s\u0105 to us\u0142ugi zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 bankow\u0105\nw my\u015bl prawa bankowego. <\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c analiz\u0119 na temat mo\u017cliwo\u015bci\ntakiej weryfikacji pracownik\u00f3w powinny dokona\u0107 zarz\u0105dy przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re\n\u015bwiadcz\u0105 us\u0142ugi finansowe na rzecz przedsi\u0119biorstw z siedzib\u0105 poza UE (lecz na\nterytorium nale\u017c\u0105cym do \u015awiatowej Organizacji Handlu). W tym przypadku\nuprawnienie takie powstanie wtedy, gdy us\u0142ugi \u015bwiadczone przez polskiego\nprzedsi\u0119biorc\u0119 s\u0105 zwi\u0105zane z przedmiotem podstawowej dzia\u0142alno\u015bci tych\nzagranicznych przedsi\u0119biorstw. <\/p>\n\n\n\n
Samo zakwalifikowanie pracodawcy\njako podmiotu sektora finansowego nie oznacza, i\u017c mo\u017ce on bada\u0107 ca\u0142\u0105\nniekaralno\u015b\u0107 pracownika. Pracodawca bowiem mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 podania informacji\ndotycz\u0105cych wydanych wobec kandydata prawomocnych wyrok\u00f3w skazuj\u0105cych za\nokre\u015blone przest\u0119pstwa wymienione w ustawie (i tylko za takie opisane w\nkonkretnych 48 aktach prawnych wymienionych w ustawie). Natomiast osoba taka\nmusi ubiega\u0107 si\u0119 o stanowisko zwi\u0105zane z zarz\u0105dzaniem maj\u0105tkiem pracodawcy lub\nosoby trzeciej, dost\u0119pem do informacji prawnie chronionych oraz podejmowaniem\ndecyzji obarczonych wysokim ryzykiem utraty przez pracodawc\u0119 lub osob\u0119 trzeci\u0105\nmaj\u0105tku lub wysokim ryzykiem powstania innej, powa\u017cnej szkody poniesionej przez\npracodawc\u0119 lub osob\u0119 trzeci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ustawa sama w sobie nie wprowadza\nkatalogu stanowisk pracy, na kt\u00f3rych dopuszczalne jest podanie informacji w\nzakresie karalno\u015bci, pozostawiaj\u0105c t\u0119 spraw\u0119 racjonalnej ocenie pracodawcy. W\nprzypadku natomiast os\u00f3b ju\u017c zatrudnionych, pracodawca ma prawo \u017c\u0105da\u0107 takich\ninformacji nie cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz na 12 miesi\u0119cy lub ka\u017cdorazowo, gdy pracodawca\npowe\u017amie uzasadnione podejrzenie, i\u017c pracownik zosta\u0142 skazany za przest\u0119pstwa\nokre\u015blone w ustawie.<\/p>\n\n\n\n
W rzeczywisto\u015bci procedura\nlegalnego sprawdzenia karalno\u015bci danego pracownika jest do\u015b\u0107 skomplikowana,\nst\u0105d te\u017c zachodzi pytanie, czy nie mo\u017cna tego omin\u0105\u0107 na podstawie zgody\nwyra\u017conej przez pracownika. Ot\u00f3\u017c zgodnie z polskim kodeksem pracy, pracodawca\nnie mo\u017ce pozyskiwa\u0107 od kandydata do pracy lub pracownika \u017cadnych innych\ninformacji opr\u00f3cz tych, o kt\u00f3rych jest mowa w kodeksie pracy i ustawach\nszczeg\u00f3\u0142owych. W celu pozyskania i przetwarzania wszelkich dodatkowych danych,\npracodawca musi uzyska\u0107 zgod\u0119 pracownika, kt\u00f3ra musi zosta\u0107 wyra\u017cona\ndobrowolnie, konkretnie, \u015bwiadomie i wyra\u017anie.<\/p>\n\n\n\n
W tym przypadku maj\u0105 te\u017c\nzastosowanie przepisy odno\u015bnie RODO, kt\u00f3re stanowi\u0105, i\u017c zgoda nie mo\u017ce stanowi\u0107\npodstawy przetwarzania danych wymienionych w art. 10 RODO (czyli danych\ndotycz\u0105cych skazuj\u0105cych wyrok\u00f3w karnych i pope\u0142nionych przest\u0119pstw), o ile nie\njest to dozwolone przepisami prawa. Zatem jak wida\u0107 z powy\u017cszego, droga do\npozyskania informacji o karalno\u015bci pracownika na podstawie jego zgody nie jest\nw\u0142a\u015bciwa.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, sprawdzenie\nniekaralno\u015bci pracownika nie jest rzecz\u0105 prost\u0105, chyba, \u017ce dotyczy to\nszczeg\u00f3lnych, wymienionych w ustawie bran\u017c. Mo\u017cliwo\u015bci te uleg\u0142y rozszerzeniu o\npracownik\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi na rzecz sektora finansowego, co jest rzecz\u0105\npozytywn\u0105, gdy\u017c podnosi poziom bezpiecze\u0144stwa ca\u0142ego tego sektora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kodeks pracy z za\u0142o\u017cenia nie dopuszcza mo\u017cliwo\u015bci \u017c\u0105dania od pracownika tudzie\u017c kandydata do pracy podania danych dotycz\u0105cych jego niekaralno\u015bci. Jednak\u017ce<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[1702,1698,1700,1701,1699,1697],"yoast_head":"\n