Najwi\u0119cej przypadk\u00f3w\nnielegalnego zatrudnienia wykryto w sektorze handlu, przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego\ni budownictwa. Z kolei w uk\u0142adzie procentowym do nieprawid\u0142owo\u015bci najcz\u0119\u015bciej\ndochodzi w przedsi\u0119biorstwach oferuj\u0105cych us\u0142ugi zakwaterowania i\ngastronomiczne (ponad 12,6% os\u00f3b zatrudnionych by\u0142o z naruszeniem przepis\u00f3w)\noraz transportu i magazynowania (12,0%). <\/p>\n\n\n\n
Zdaniem urz\u0119dnik\u00f3w PIP w\nPolsce, pomimo zmienionej sytuacji na rynku pracy (niskie bezrobocie, brak r\u0105k\ndo pracy), nadal panuje przyzwolenie na zatrudnienie w szarej strefie.\nPracodawcy chc\u0105 w ten spos\u00f3b zaoszcz\u0119dzi\u0107 na podatkach i obci\u0105\u017ceniach z tytu\u0142u\nsk\u0142adek ZUS.<\/p>\n\n\n\n
W zasadzie za tego typu\ndzia\u0142ania obwinia si\u0119 pracodawc\u00f3w, jednak\u017ce nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 i o tym, i\u017c\nkorzy\u015bci odnosz\u0105 te\u017c pracownicy, otrzymuj\u0105c do r\u0119ki wy\u017csze wynagrodzenie. Tak\nwi\u0119c korzy\u015bci z pracy na czarno dotycz\u0105 obu stron stosunku pracy. <\/p>\n\n\n\n
Urz\u0119dnicy PIP wskazuj\u0105, i\u017c\njedn\u0105 z przyczyn takiego stanu jest te\u017c niedostosowanie przepis\u00f3w do obecnych\nreali\u00f3w \u017cycia gospodarczego. Przyk\u0142adowo, z chwil\u0105 ujawnienia przypadku pracy\nbez umowy, pracodawcy wskazuj\u0105, i\u017c zawarli wczoraj lub dzi\u015b umow\u0119 zlecenia,\nkt\u00f3ra jako umowa cywilnoprawna nie musi mie\u0107 formy pisemnej i na zg\u0142oszenie do\nZUS jest 7 dni (to tak zwany syndrom pierwszej dni\u00f3wki). <\/p>\n\n\n\n
Jeszcze innym sposobem\nobchodzenia przepis\u00f3w jest zatrudnianie pracownik\u00f3w formalnie na cz\u0119\u015b\u0107 etatu,\ngdy tymczasem podw\u0142adny wykonuje zadania w pe\u0142nym wymiarze. Cz\u0119stokro\u0107\nprowadzona jest te\u017c podw\u00f3jna ewidencja czasu pracy. Jedna formalna (cho\u0107by bez\nnadgodzin), b\u0119d\u0105ca podstaw\u0105 do odprowadzania sk\u0142adek i podatk\u00f3w oraz druga, dla\npotrzeb rzeczywistego rozliczenia si\u0119 z pracownikiem. <\/p>\n\n\n\n
Kolejnym sposobem obchodzenia\nprzepis\u00f3w prawa pracy jest zatrudnianie pracownika w przedsi\u0119biorstwie\nmacierzystym na cz\u0119\u015b\u0107 etatu i dodatkowo u podwykonawc\u00f3w na podstawie um\u00f3w\ncywilnoprawnych. Pracownik w ten spos\u00f3b otrzymuje wynagrodzenie z wielu \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n\n\n\n
W zakresie cudzoziemc\u00f3w, PIP\nnajcz\u0119\u015bciej ujawnia\u0142a przypadki braku zezwolenia na prac\u0119 (oczywi\u015bcie w\nsytuacji, gdy by\u0142o ono wymagane). Zdaniem urz\u0119dnik\u00f3w, winne temu s\u0105 zawi\u0142e\nprocedury, gdy\u017c obcokrajowcy musz\u0105 przedstawia\u0107 wiele dokument\u00f3w, a ju\u017c\nprzyk\u0142adowo nieczytelny podpis pracodawcy (cho\u0107 na dokumencie jest te\u017c jego\npiecz\u0105tka), bywa powodem odrzucenia wniosku o przed\u0142u\u017cenie zezwolenia. Ponadto\nca\u0142a procedura trwa niezwykle d\u0142ugo, a trzeba mie\u0107 na uwadze, i\u017c w g\u0142\u00f3wnej\nmierze dotyczy pracownik\u00f3w o deficytowych na polskim rynku zawodach. I to\nnap\u0119dza szar\u0105 stref\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wzrost zainteresowania prac\u0105 na czarno wynika wprost z sytuacji na rynku, gdzie nast\u0105pi\u0142 (a w przysz\u0142ym roku nadal b\u0119dzie post\u0119powa\u0142) szybki wzrost p\u0142acy minimalnej. Z jednej strony mamy do czynienia z rynkiem pracownika, gdy to w\u0142a\u015bnie on coraz cz\u0119\u015bciej mo\u017ce dyktowa\u0107 warunki zatrudnienia. Z drugiej jednak strony mamy pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 \u015brodk\u00f3w finansowych na zaspokojenie \u017c\u0105da\u0144 pracownik\u00f3w. I w tej sytuacji rozwi\u0105zaniem jest praca na czarno, gdy\u017c obie strony oszcz\u0119dzaj\u0105 na daninach publicznych. <\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy si\u0119 zatem spodziewa\u0107,\ni\u017c przysz\u0142oroczny wzrost p\u0142acy minimalnej, jak i zapowiedzi kolejnych,\nskokowych wzrost\u00f3w w latach nast\u0119pnych, t\u0119 sytuacj\u0119 jeszcze pog\u0142\u0119bi\u0105, coraz\nszerzej otwieraj\u0105c szar\u0105 stref\u0119 na rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n
Innym czynnikiem, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 mie\u0107 wp\u0142yw na wzrost ilo\u015bci pracownik\u00f3w pracuj\u0105cych na czarno, jest zmiana przepis\u00f3w, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w dniu 1 wrze\u015bnia 2016 roku. Ot\u00f3\u017c od tej daty pracodawcy musz\u0105 potwierdza\u0107 na pi\u015bmie umow\u0119 o prac\u0119 jeszcze zanim dopuszcz\u0105 zatrudnionego do wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w. Wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142o tego dope\u0142ni\u0107 najp\u00f3\u017aniej w dniu rozpocz\u0119cia pracy. To mog\u0142o mie\u0107 wp\u0142yw na statystyczny wzrost ujawnianych przypadk\u00f3w nielegalnego zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n
W swoim sprawozdaniu\nurz\u0119dnicy PIP wskazuj\u0105, i\u017c nadz\u00f3r nad legalno\u015bci\u0105 zatrudnienia by\u0142by\nskuteczniejszy, gdyby zlikwidowano bariery, kt\u00f3re obecnie go ograniczaj\u0105. Maj\u0105\noni tu na my\u015bli szczeg\u00f3lnie dwie kwestie:<\/p>\n\n\n\n
Jednak\u017ce eksperci maj\u0105 w tej kwestii\nuzasadnione obiekcje. Taka zmiana przepis\u00f3w spowodowa\u0142aby, i\u017c umowa\ncywilnoprawna zosta\u0142aby obj\u0119ta takimi samymi rozwi\u0105zaniami, jakie s\u0105\nprzewidziane dla umowy o prac\u0119. Tymczasem s\u0105 to odr\u0119bne kategorie um\u00f3w i ka\u017cda\nz nich ma do spe\u0142nienia odr\u0119bn\u0105 rol\u0119. Zreszt\u0105 ju\u017c dzi\u015b zatrudnienie na umowie\nzlecenia traktuje si\u0119 cz\u0119sto jako form\u0119 okresu pr\u00f3bnego.<\/p>\n\n\n\n
Ponadto, szczeg\u00f3lnie w\u0142a\u015bnie\nw przypadku um\u00f3w cywilnoprawnych, zg\u0142aszanie pracownika do ubezpieczenia w ZUS\nprzed podj\u0119ciem pracy wi\u0105\u017ce si\u0119 z du\u017cym ryzykiem. Przecie\u017c wystarczy, i\u017c nie\nstawi si\u0119 on w pracy, a wyrejestrowanie z ubezpiecze\u0144 nie jest procesem do\nprzeprowadzenia z dnia na dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Ewentualnie mo\u017cna by si\u0119\nzastanowi\u0107 nad skr\u00f3ceniem okresu zg\u0142oszenia w ZUS osoby na umowie cywilnoprawnej\nz obecnych 7 do 1 dnia roboczego. To te\u017c powodowa\u0142oby ograniczon\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107\nobchodzenia przepis\u00f3w dotycz\u0105cych legalno\u015bci zatrudnienia.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, wzrost szarej\nstrefy jest zjawiskiem, kt\u00f3re jest niczym innym jak odpowiedzi\u0105 przedsi\u0119biorc\u00f3w\nna sytuacj\u0119 na rynku pracy. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 takiego zjawiska s\u0105 przede\nwszystkim skokowo rosn\u0105ce koszty pracy. Poziom obci\u0105\u017ce\u0144 fiskalnych i\nminimalnych pu\u0142ap\u00f3w wynagrodze\u0144 jest ju\u017c na tyle wysoki, i\u017c zar\u00f3wno pracodawcy,\njak i pracownicy, zaczynaj\u0105 szuka\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci. A ucieczka w szar\u0105 stref\u0119\nstanowi dla nich coraz atrakcyjniejsz\u0105 alternatyw\u0119. Zatem zmiana przepis\u00f3w i\nich jeszcze wi\u0119ksze u\u015bci\u015blenie spowoduje raczej poszukiwanie innych form\nobej\u015bcia. W tym przypadku ekonomia i rachunek zysk\u00f3w i strat wygrywa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najwi\u0119cej przypadk\u00f3w nielegalnego zatrudnienia wykryto w sektorze handlu, przetw\u00f3rstwa przemys\u0142owego i budownictwa. Z kolei w uk\u0142adzie procentowym do nieprawid\u0142owo\u015bci najcz\u0119\u015bciej<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2363,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,8],"tags":[321,133,129,38,350],"yoast_head":"\n