Strajk jako forma protestu pracowniczego, kt\u00f3rego\nnajcz\u0119stszym celem jest zasygnalizowanie ch\u0119ci poprawy warunk\u00f3w finansowych,\nstaje si\u0119 coraz mniej efektywny. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele, tym\nniemniej najistotniejsze z nich to pojawienie si\u0119 nowych form \u015bwiadczenia\npracy, utrudniaj\u0105cych zbiorowe protesty (samozatrudnienie, telepraca, praca\nmobilna), jak i malej\u0105ca przynale\u017cno\u015b\u0107 do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Tu z kolei wiele\nwiny ponosz\u0105 sami zwi\u0105zkowcy, doprowadzaj\u0105cy do ich nadmiernego upolitycznienia\ni rozdrobnienia. <\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d p\u0142yn\u0105 takie wnioski?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c wystarczy bacznie i z uwag\u0105 obserwowa\u0107 cho\u0107by ostatnie\nwydarzenia na scenie politycznej i gospodarczej naszego kraju. Przecie\u017c wiosn\u0105\ntematem numer jeden by\u0142 og\u00f3lnopolski protest nauczycieli. Wydawa\u0142o si\u0119, i\u017c s\u0105\noni mocno zdeterminowani, w my\u015bl zasady \u201ealbo teraz co\u015b si\u0119 zmieni, albo\nnigdy\u201d. <\/p>\n\n\n\n Tymczasem ekipa rz\u0105dz\u0105ca przetrzyma\u0142a ich przez nieca\u0142e trzy\ntygodnie i strajk zosta\u0142 zawieszony. A pojawiaj\u0105ce si\u0119 w ostatnich dniach\ndoniesienia o ewentualnym wznowieniu protestu jesieni\u0105, nie wywo\u0142uj\u0105 ju\u017c wi\u0119kszych\nemocji. To wszystko spowodowa\u0142o u niejednego zatrudnionego pojawienie si\u0119 my\u015bli,\ni\u017c w zasadzie to strajkowanie nie ma sensu.<\/p>\n\n\n\n Pracodawcy, w tym przede wszystkim pa\u0144stwu, wyst\u0119puj\u0105cemu w\ntej roli, coraz \u0142atwiej neutralizowa\u0107 protesty spo\u0142eczne czy wr\u0119cz ignorowa\u0107 i\nprzedstawia\u0107 je opinii publicznej w bardzo z\u0142ym \u015bwietle. Ponadto niew\u0105tpliwie\npa\u0144stwo opieku\u0144cze i transfery socjalne zmniejszaj\u0105 dysproporcje w dochodach, kt\u00f3re\ns\u0105 podstaw\u0105 protest\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Jak wygl\u0105daj\u0105 dane liczbowe dotycz\u0105ce strajk\u00f3w?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Z danych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego (GUS) wynika, i\u017c w\nPolsce w 2017 roku przeprowadzono 1.556 strajk\u00f3w, w kt\u00f3rych wzi\u0119\u0142o czynny\nudzia\u0142 29,7 tys. pracownik\u00f3w. Te liczby nie b\u0119d\u0105 robi\u0142y \u017cadnego wra\u017cenia, gdy\ndodamy, i\u017c uczestnicy strajk\u00f3w stanowili zaledwie 0,3% og\u00f3\u0142u pracownik\u00f3w w\nPolsce, a tylko 1\/3 za\u0142ogi danego zak\u0142adu pracy anga\u017cowa\u0142a si\u0119 w protest. <\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnie ta druga liczba ma ogromne znaczenie. Oznacza\nbowiem, i\u017c je\u015bli u danego pracodawcy wybuch\u0142 strajk w formie sporu zbiorowego,\nto co trzecia osoba zatrudniona do tego\u017c strajku przyst\u0105pi\u0142a. Tym samym\npracodawca nie zosta\u0142 \u201eprzyparty do muru\u201d, 2\/3 za\u0142ogi pracowa\u0142o, wi\u0119c zak\u0142ad\nmo\u017ce w trybie awaryjnym, ale nadal, funkcjonowa\u0107. Strajk straci\u0142 wi\u0119c sw\u0105 najwi\u0119ksz\u0105\nbro\u0144 \u2013 wstrzymanie pracy danego przedsi\u0119biorstwa. Tym samym pracodawca m\u00f3g\u0142\nliczy\u0107 na przetrzymanie protestu i jego samoistne zako\u0144czenie. To te\u017c dawa\u0142o\npracodawcy kolejny argument o bezzasadno\u015bci samego strajku. Skoro 2\/3 za\u0142ogi\npracuje, to \u017c\u0105dania strajkuj\u0105cych s\u0105 wydumane.<\/p>\n\n\n\n Ponadto, z powodu protest\u00f3w pracownicy nie przepracowali\n\u0142\u0105cznie 35,6 tys. dni roboczych. Wydaje si\u0119 to du\u017co, jednak jak przeliczymy to\nna jednego pracownika przedsi\u0119biorstwa, w kt\u00f3rym odbywa\u0142 si\u0119 strajk, otrzymamy\nzaledwie 0,4 dnia roboczego. Czyli gdyby do strajku przyst\u0105pili wszyscy\npracownicy strajkuj\u0105cych przedsi\u0119biorstw, ka\u017cdy z nich nie przepracowa\u0142by 3\ngodzin i 12 minut. To oczywi\u015bcie pewne statystyczne uproszczenie, nie\nuwzgl\u0119dniaj\u0105ce specyfiki dzia\u0142alno\u015bci danego przedsi\u0119biorstwa, nat\u0119\u017cenia\nprotestu, jednak generalnie rzec mo\u017cna, i\u017c dla pracodawcy nie jest to znacz\u0105cy\nproblem. Mo\u017ce on pomy\u015ble\u0107, i\u017c co\u015b delikatnie szwankuje, jednak \u017cadnych\nrewolucji przeprowadza\u0107 nie trzeba.<\/p>\n\n\n\n Co jeszcze wa\u017cne, z 1.556 strajk\u00f3w w ca\u0142ej Polsce, a\u017c 1.520\nprzeprowadzono w jednym sektorze gospodarki \u2013 edukacji. Zatem prawie 98%\nstrajk\u00f3w w Polsce dotyczy sektora edukacyjnego. To jedna z nielicznych bran\u017c, w\nkt\u00f3rej dzia\u0142aj\u0105 silne zwi\u0105zki zawodowe, z wieloletnim do\u015bwiadczeniem w\nprowadzeniu spor\u00f3w zbiorowych. Okazuje si\u0119 wi\u0119c, i\u017c poza bran\u017c\u0105 edukacyjn\u0105,\nPolska by\u0142a wolna od strajk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n A jak dane o intensywno\u015bci strajk\u00f3w wygl\u0105da\u0142y w latach\npoprzednich?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bardzo spokojny by\u0142 rok 2016. W\u00f3wczas w Polsce\nprzeprowadzono tylko 5 strajk\u00f3w, w kt\u00f3rych wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 nieco ponad 700\npracownik\u00f3w. To oczywi\u015bcie symboliczna liczba do og\u00f3\u0142u pracuj\u0105cych. Podobnie\nma\u0142a liczba strajk\u00f3w mia\u0142a miejsce w latach jeszcze wcze\u015bniejszych, jak cho\u0107by\nw roku 2002, gdy odby\u0142 si\u0119 jeden strajk z udzia\u0142em 13 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Z kolei ostatnim rokiem wzmo\u017conych akcji strajkowych by\u0142 rok\n2008, gdy w protestach wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 200 tysi\u0119cy zatrudnionych. Te dane\nwarto zestawi\u0107 te\u017c z takimi archiwalnymi okresami jak rok 1990, gdy strajkowa\u0142o\n115,6 tys. os\u00f3b czy legendarny rok 1980 \u2013 ponad 700 tys. os\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n Jednak generalnie rzecz ujmuj\u0105c, Polacy nale\u017c\u0105 do\nnajrzadziej strajkuj\u0105cych narod\u00f3w w Europie. Z danych European Trade Union\nInstitute wynika, i\u017c w latach 2010 \u2013 2017 w protestach przeci\u0119tnie uczestniczy\u0142\n1 pracownik na 1.000 zatrudnionych, a \u015bredni czas wstrzymania od pracy wyni\u00f3s\u0142\n2 dni.<\/p>\n\n\n\n Dla por\u00f3wnania, w przoduj\u0105cej w tej statystyce Francji\nstrajkowa\u0142o 125 os\u00f3b na 1000 zatrudnionych, przez okres 29 dni. Z kolei\nmniejsza ch\u0119\u0107 do strajkowania od Polak\u00f3w maj\u0105 \u0141otysze, a por\u00f3wnywaln\u0105 \u2013 S\u0142owacy.<\/p>\n\n\n\n Z czego wynika niskie zainteresowanie strajkiem w\nPolsce?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Przede wszystkim maleje w Polsce liczba os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 w\nstrajku uczestniczy\u0107. W roku 2017 1,2 mln os\u00f3b zatrudnionych by\u0142o na umowach\nzlecenia lub o dzie\u0142o. Ponadto kolejne 1,2 mln to samozatrudnieni. Oni z\nza\u0142o\u017cenia nie mog\u0105 uczestniczy\u0107 w strajku. Co prawda od 1 stycznia tego roku\nzezwolono przyst\u0119powa\u0107 im do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, jednak trudno wyobrazi\u0107 sobie\nsytuacj\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 ch\u0119tnie przy\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 do strajk\u00f3w. Taki rodzaj umowy \u0142atwo\nbowiem rozwi\u0105za\u0107 bez podawania przyczyny, a z kolei otrzymanie wypowiedzenia\nwskutek przyst\u0105pienia do strajku mo\u017ce skutkowa\u0107 domaganiem si\u0119 odszkodowania,\njednak wizja utraty \u017ar\u00f3d\u0142a dochodu mo\u017ce by\u0107 skutecznym hamulcem.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym argumentem za ma\u0142ym zainteresowaniem strajkami jest\nsytuacja w zwi\u0105zkach zawodowych, kt\u00f3re takie akcje mog\u0105 prowadzi\u0107. Na rynku\naktywnie funkcjonuje obecnie ponad 2 mln mikroprzedsi\u0119biorstw, czyli takich,\nkt\u00f3re zatrudniaj\u0105 do 9 pracownik\u00f3w. Tymczasem co najmniej 10 pracownik\u00f3w mo\u017ce\nza\u0142o\u017cy\u0107 zak\u0142adow\u0105 organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105. Co prawda istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107\nprzyst\u0119powania do organizacji mi\u0119dzyzak\u0142adowych, jednak w praktyce rzadko si\u0119\nto zdarza. Ponadto, w wyniku przemian ustrojowych, coraz mniej os\u00f3b pracuje w\nwielkim przemy\u015ble, a coraz wi\u0119cej w us\u0142ugach, charakteryzuj\u0105cych si\u0119 znacznym\nrozdrobnieniem. <\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107 o grupach pracownik\u00f3w, kt\u00f3rym prawo\nzakazuje strajku. S\u0105 to pracownicy s\u0142u\u017cb mundurowych, urz\u0119dnicy, s\u0119dziowie czy\nprokuratorzy. <\/p>\n\n\n\n Co jeszcze decyduje o ma\u0142ym zainteresowaniu strajkami\nw polskiej gospodarce?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c nie nale\u017cy w tej kwestii zapomina\u0107 o istotnych zmianach\nw zakresie mentalno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Po roku 1989 Polacy odreagowywali\ngospodark\u0119 socjalistyczn\u0105, zach\u0142ystuj\u0105c si\u0119 wr\u0119cz kapitalizmem. Przecie\u017c dzi\u015b\nka\u017cdy mo\u017ce sam stanowi\u0107 o sobie i swojej przysz\u0142o\u015bci. Odczu\u0142y to mocno\nzw\u0142aszcza zwi\u0105zki zawodowe, z NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106 na czele. Przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie ta\norganizacja w g\u0142\u00f3wnej mierze przyczyni\u0142a si\u0119 do transformacji ustrojowej i\ngospodarczej. Tymczasem po jej przeprowadzeniu okaza\u0142o si\u0119, i\u017c w dobie rozwoju\nprzedsi\u0119biorczo\u015bci i powszechnego \u201ewy\u015bcigu szczur\u00f3w\u201d przynale\u017cno\u015b\u0107 do\norganizacji zwi\u0105zkowej jest ma\u0142o atrakcyjna. <\/p>\n\n\n\n Jak obecnie przedstawia si\u0119 potencja\u0142 ruchu\nzwi\u0105zkowego w Polsce?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n W 1991 roku do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych nale\u017ca\u0142 co pi\u0105ty, doros\u0142y\nPolak (19%), a w 2017 roku ju\u017c tylko co dwudziesty (5%). Zmniejsza si\u0119 te\u017c\npowszechno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. W 2003 roku 41% pracownik\u00f3w deklarowa\u0142o, i\u017c u\npracodawcy, u kt\u00f3rego s\u0105 zatrudnieni, dzia\u0142a cho\u0107by jedna organizacja\nzwi\u0105zkowa. W roku 2017 ten odsetek spad\u0142 do poziomu 31%. Ponadto 12% nie umie\nudzieli\u0107 odpowiedzi na to pytanie. Tym samym znaczna cz\u0119\u015b\u0107 pracownik\u00f3w sama zrezygnowa\u0142a\nz prawa do strajku, gdy\u017c zabrak\u0142o inicjatywy b\u0105d\u017a powod\u00f3w do utworzenia tudzie\u017c\nprzyst\u0105pienia do organizacji zwi\u0105zkowej. <\/p>\n\n\n\n Spor\u0105 win\u0119 za taki stan rzeczy ponosz\u0105 te\u017c same organizacje\nzwi\u0105zkowe. Pracownicy widz\u0105c, i\u017c celem dzia\u0142ania zwi\u0105zku zawodowego nie jest\nefektywna walka o popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy, a tylko raczej ochrona przed\nzwolnieniem danego dzia\u0142acza zwi\u0105zkowego, po prostu nie s\u0105 zainteresowani tak\u0105\ndzia\u0142alno\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n Ponadto barier\u0119 stanowi obecny model funkcjonowania\norganizacji zwi\u0105zkowych. Odp\u0142yw cz\u0142onk\u00f3w, brak zainteresowania ich\ndzia\u0142alno\u015bci\u0105 i cz\u0119sty brak uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych (a tylko taki, zawarty z\npracodawc\u0105, daje zwi\u0105zkowi zawodowemu rol\u0119 solidnego partnera w negocjacjach)\nspowodowa\u0142y, i\u017c centrale zwi\u0105zkowe zacz\u0119\u0142y szuka\u0107 innych sposob\u00f3w na popraw\u0119\nwarunk\u00f3w pracy. Najprostszym sposobem jest w tej sytuacji sojusz polityczny.\nOg\u00f3lnopolskie Porozumienie Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych (OPZZ) przez wiele lat by\u0142o\nzwi\u0105zane z Sojuszem Lewicy Demokratycznej (SLD), a SOLIDARNO\u015a\u0106 nie ukrywa dzi\u015b\nswojej wsp\u00f3\u0142pracy z parti\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105, czyli Prawem i Sprawiedliwo\u015bci\u0105 (PIS).\nDzi\u0119ki temu zwi\u0105zkowych mog\u0105 liczy\u0107 na forsowanie korzystnych zmian dla\npracownik\u00f3w. Ale takie sojusze maj\u0105 te\u017c niestety ujemne konotacje. <\/p>\n\n\n\n Polityczne powi\u0105zanie zwi\u0105zku zawodowego z konkretnym\nugrupowaniem politycznym powoduje, i\u017c powstaje nieufno\u015b\u0107 co do intencji\nstrajkuj\u0105cych. Opinia publiczna ma w\u0105tpliwo\u015bci czy strajkuj\u0105cym autentycznie\nchodzi o wzgl\u0119dy ekonomiczne, czy te\u017c o to, by zaszkodzi\u0107 konkretnemu obozowi\nw\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n Jak na tle powy\u017cszych rozwa\u017ca\u0144 przedstawia si\u0119 ostatni\nstrajk nauczycieli wiosn\u0105 2019 roku?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c jest on doskona\u0142ym przyk\u0142adem na to, jak takie sojusze polityczne\n\u017ale wp\u0142ywaj\u0105 na opini\u0119 o zwi\u0105zkach zawodowych jako takich. Strona rz\u0105dowa, b\u0119d\u0105ca\nw sporze ze \u015brodowiskiem nauczycielskim jednocze\u015bnie w roli pracodawcy, sprytnie\nwykorzysta\u0142a kontakty Pana S\u0142awomira Broniarza, szefa Zwi\u0105zku Nauczycielstwa\nPolskiego (ZNP) z obecn\u0105 opozycj\u0105. Protest by\u0142 przedstawiany jako sp\u00f3r\npolityczny i atak na ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy. Jednocze\u015bnie rz\u0105d sam zwi\u0105za\u0142 sobie r\u0119ce,\ngdy\u017c jeszcze przed rozpocz\u0119ciem og\u00f3lnopolskiej akcji protestacyjnej, zawar\u0142\nporozumienie z o\u015bwiatow\u0105 SOLIDARNO\u015aCI\u0104. Tym samym nie m\u00f3g\u0142 prowadzi\u0107 z\nprotestuj\u0105cymi konstruktywnych negocjacji, bo by\u0142by nielojalny wobec swego\nzwi\u0105zkowego partnera, kt\u00f3ry przysta\u0142 na jego pierwotne propozycje.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony w\u0142a\u015bnie SOLIDARNO\u015a\u0106 jako zwi\u0105zek p\u0142aci\nspor\u0105 cen\u0119 za ten sojusz. Bowiem uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec ekipy rz\u0105dz\u0105cej stawia pod\nznakiem zapytanie skuteczno\u015b\u0107 prowadzonych akcji protestacyjnych. Po oficjalnym\npodpisaniu porozumienia z rz\u0105dem cz\u0119\u015b\u0107 zwi\u0105zkowc\u00f3w sekcji o\u015bwiatowej nie\nzaakceptowa\u0142a decyzji centrali o zawieszeniu strajku. Uznano j\u0105 bowiem za pr\u00f3b\u0119\nrozbicia jedno\u015bci zawodowej w obliczu rozpoczynaj\u0105cego si\u0119 strajku. Niekt\u00f3rzy\nwr\u0119cz wyst\u0105pili ze zwi\u0105zku, inni prowadzili akcje protestacyjne, mimo, \u017ce ich\nmacierzysty zwi\u0105zek do nich nie przyst\u0105pi\u0142. <\/p>\n\n\n\n Ostatecznie protest si\u0119 nie powi\u00f3d\u0142, zosta\u0142 zawieszony bez\nwymuszenia jakichkolwiek zmian. Reasumuj\u0105c, rz\u0105d ukaza\u0142 ten protest jako strajk\npolityczny, zwi\u0105zki zawodowe si\u0119 podzieli\u0142y i os\u0142abi\u0142y, a jednym logicznym\nwnioskiem jaki uzyska\u0142a opinia publiczna jest to, i\u017c nie op\u0142aca si\u0119 anga\u017cowa\u0107 w\nakcje pracownicze.<\/p>\n\n\n\n Czy ten strajk to jedyny przyk\u0142ad na rozbijanie\njedno\u015bci zwi\u0105zkowej jako metod\u0119 walki ze strajkuj\u0105cymi?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c okazuje si\u0119, \u017ce nie, taki schemat zosta\u0142 ju\u017c\nzastosowany w 2018 roku. M\u00f3wimy tutaj o prote\u015bcie w przedsi\u0119biorstwie PLL LOT.\nZwi\u0105zek zawodowy SOLIDARNO\u015a\u0106 nie popar\u0142 w\u00f3wczas protestuj\u0105cych pracownik\u00f3w\nsp\u00f3\u0142ki, nale\u017c\u0105cej do Skarbu Pa\u0144stwa. Okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy tej okazji, i\u017c\nsojusznikiem w likwidowaniu takich strajk\u00f3w mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 prawo cywilne i\nwymiar sprawiedliwo\u015bci. Bowiem pod koniec kwietnia 2018 roku (3 dni przed\nplanowanym wybuchem strajku), s\u0105d wyda\u0142 postanowienie o zabezpieczeniu na\nwypadek szkody jak\u0105 poni\u00f3s\u0142by pa\u0144stwowy przewo\u017anik na skutek potencjalnie\nnielegalnego protestu. <\/p>\n\n\n\n Czyli tak naprawd\u0119, wyda\u0142 postanowienie o zakazie\nstrajkowania. W praktyce za\u015b decyzja ta (zreszt\u0105 p\u00f3\u017aniej uchylona i ponownie\npodj\u0119ta) spowodowa\u0142a rozbicie strategii strajkuj\u0105cych. Wywo\u0142a\u0142a niepewno\u015b\u0107 tak\nw\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w, jak i opinii publicznej. By\u0142 to te\u017c niebezpieczny precedens,\nkt\u00f3ry pokaza\u0142, \u017ce s\u0105d mo\u017ce uzna\u0107, i\u017c powo\u0142ywanie si\u0119 na rozwi\u0105zania\nprzewidziane w prawie cywilnym mo\u017ce ograniczy\u0107 konstytucyjne prawo do strajku. <\/p>\n\n\n\n Dlaczego jeszcze spada efektywno\u015b\u0107 protest\u00f3w?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Okazuje si\u0119, \u017ce dzi\u015b zdecydowanie \u0142atwiej zneutralizowa\u0107\nskutki strajku. Przyk\u0142adowo, podczas strajku nauczycieli uda\u0142o si\u0119\nprzeprowadzi\u0107 egzaminy, gdy\u017c znaleziono osoby z odpowiednimi uprawnieniami,\nkt\u00f3rzy zast\u0105pili strajkuj\u0105cych. Z kolei podczas ubieg\u0142orocznego strajku w PLL\nLOT wynajmowano samoloty wraz z za\u0142ogami, byleby tylko ograniczy\u0107 liczb\u0119\nodwo\u0142anych lot\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Wniosek jaki z tego p\u0142ynie, jest do\u015b\u0107 smutny. W obecnej\nPolsce mo\u017cna wr\u0119cz ignorowa\u0107 protestuj\u0105cych. W trakcie strajku nauczycieli\nprzez kilka tygodni dzieci nie chodzi\u0142y do szko\u0142y, lecz zasadniczo niewiele\nos\u00f3b si\u0119 tym przej\u0119\u0142o. W sumie nie wiadomo jak d\u0142ugo musia\u0142by ten protest\ntrwa\u0107, by dosz\u0142o do zawarcia porozumienia ze strajkuj\u0105cymi. Okazuje si\u0119, \u017ce\nnikt nie chce si\u0119 ugi\u0105\u0107 i i\u015b\u0107 na ust\u0119pstwa. W rezultacie protesty ko\u0144cz\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej,\nwskutek tego, i\u017c protestuj\u0105cy nie wytrzymuj\u0105 psychicznie presji i si\u0119 poddaj\u0105. <\/p>\n\n\n\n Na dodatek za czas strajku protestuj\u0105cym nie przys\u0142uguje\nwynagrodzenie. Kilka dni bez wyp\u0142aty jeszcze mo\u017cna wytrzyma\u0107, ale jak to ma by\u0107\nca\u0142y miesi\u0105c, robi si\u0119 problem i morale za\u0142ogi spada. Inn\u0105 strategi\u0119\nzastosowali w ubieg\u0142ym roku policjanci, prowadz\u0105cy sp\u00f3r z rz\u0105dem. Z uwagi na\nto, i\u017c oficjalnie nie mog\u0105 oni strajkowa\u0107, zacz\u0119li masowo korzysta\u0107 ze zwolnie\u0144\nlekarskich. W efekcie komendy mia\u0142y du\u017ce problemy z obsad\u0105 patroli. I ten\nprotest trudno by\u0142o zignorowa\u0107, gdy\u017c ta grupa okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 przygotowana na\nd\u0142ugi czas trwania protestu. Korzystanie ze zwolnie\u0144 lekarskich rozpocz\u0119\u0142o si\u0119\nw lipcu, a zako\u0144czy\u0142o podpisaniem porozumienia w listopadzie 2018 roku. <\/p>\n\n\n\n Jaka zatem przysz\u0142o\u015b\u0107 rysuje si\u0119 przed strajkiem jako\nform\u0105 protestu i wywarcia wp\u0142ywu na decyzje rz\u0105dz\u0105cych?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Z powy\u017cszej analizy wynika, i\u017c w\u0142a\u015bnie nieformalne metody\nprotest\u00f3w, jak cho\u0107by zaprezentowane przez policjant\u00f3w, b\u0119d\u0105 zast\u0119powa\u0107\nklasyczne akcje strajkowe. Ju\u017c od wielu lat znane s\u0105 chocia\u017cby strajki w\u0142oskie,\ngdzie pracownicy nad wymiar skutecznie wykonuj\u0105 swoje obowi\u0105zki, by spowolni\u0107\nca\u0142y proces pracy. Ich organizacj\u0119 u\u0142atwiaj\u0105 coraz powszechniejsze kana\u0142y\nkomunikacji elektronicznej. Jednak na razie s\u0105 to raczej incydentalne przypadki\ni doprawdy trudno przes\u0105dzi\u0107, czy stan\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 metod\u0105 prowadzenia akcji\nprotestacyjnych w przysz\u0142o\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Podobnie rzecz si\u0119 mia\u0142a z nieformalnymi protestami\nwykorzystuj\u0105cymi do tego celu urlopy na \u017c\u0105danie. Jednak tutaj zmieni\u0142a si\u0119 ju\u017c\nformu\u0142a tego uprawnienia pracowniczego, dzi\u0119ki czemu nie ma ju\u017c mo\u017cliwo\u015bci\nwykorzystania go w celach protestacyjnych. Podobna sytuacja mo\u017ce mie\u0107 miejsce,\nw przypadku powo\u0142anych jako przyk\u0142ad powy\u017cej, zwolnie\u0144 lekarskich. Je\u017celi\nnasili si\u0119 wykorzystywanie ich w celach protestacyjnych, nale\u017cy liczy\u0107 si\u0119 z\ntym, i\u017c ustawodawca wprowadzi takie zmiany, kt\u00f3re to uniemo\u017cliwi\u0105. Przecie\u017c\n\u017cycie publiczne musi by\u0107 oparte o legalne podstawy i dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n Co w tej sytuacji robi\u0105 zwi\u0105zkowcy?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c oni r\u00f3wnie\u017c poszukuj\u0105 zast\u0119pczych form protestu, gdy\u017c\ndostrzegli, i\u017c klasyczny strajk nie przynosi spodziewanych efekt\u00f3w. Coraz\ncz\u0119\u015bciej zaczynaj\u0105 stosowa\u0107 na tym polu tak zwany sabota\u017c zwi\u0105zkowy. Jest to\nnic innego jak korzystanie z przys\u0142uguj\u0105cych im uprawnie\u0144 po to, by blokowa\u0107\njakiekolwiek zmiany (cho\u0107by w regulaminach pracy czy wynagradzania). <\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142adowo, zgodnie z przepisami, pracodawca musi ze\nzwi\u0105zkami zawodowymi ustala\u0107 mi\u0119dzy innymi regu\u0142y monitoringu w\nprzedsi\u0119biorstwie. Nim wymusi jakie\u015b ust\u0119pstwa na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107, negocjacje\nmog\u0105 trwa\u0107 miesi\u0105cami czy wr\u0119cz latami. Zatem blokowanie zmian, kiedy tylko\njest to mo\u017cliwe i legalne, powoduje nieustanne problemy dla funkcjonowania\nprzedsi\u0119biorstwa. I tym samym jest zdecydowanie bardziej uci\u0105\u017cliwe dla pracodawcy,\nni\u017c gwa\u0142towny, ale kr\u00f3tkotrwa\u0142y, strajk.\nNiestety jednak mo\u017ce to cz\u0119sto prowadzi\u0107 te\u017c do parali\u017cu przedsi\u0119biorstwa, co\nwcale nie s\u0142u\u017cy za\u0142odze.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, strajk jako forma skutecznego protestu\npracownik\u00f3w prze\u017cywa kryzys. Wymaga on wysi\u0142ku, po\u015bwi\u0119ce\u0144, a nie zawsze jest\nskuteczny. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107 o tym, i\u017c historycznie rzecz ujmuj\u0105c, to\nw\u0142a\u015bnie uprawnienie strajkowe doprowadzi\u0142o do przemian politycznych,\ngospodarczych i spo\u0142ecznych w Polsce. Tym niemniej wydaje si\u0119, i\u017c jego obecna formu\u0142a uleg\u0142a wyczerpaniu. W jakim kierunku\npod\u0105\u017c\u0105 zmiany, z jakimi formami protest\u00f3w pracowniczych b\u0119dziemy mie\u0107 do\nczynienia w przysz\u0142o\u015bci, tego nie wiemy. Ale \u017cycie nie lubi pr\u00f3\u017cni i na pewno\nr\u00f3wnie\u017c i w tym zakresie znajdzie si\u0119 rozwi\u0105zanie. Chyba, \u017ce pracownicy nie\nb\u0119d\u0105 ju\u017c mie\u0107 powod\u00f3w do strajku i ewentualnych protest\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Strajk jako forma protestu pracowniczego, kt\u00f3rego najcz\u0119stszym celem jest zasygnalizowanie ch\u0119ci poprawy warunk\u00f3w finansowych, staje si\u0119 coraz mniej efektywny. Przyczyn<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1896,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[365],"yoast_head":"\n