Na ka\u017cdym kroku mamy do czynienia z niesamowicie dynamicznym rozwojem technologicznym. Ro\u015bnie nasza \u015bwiadomo\u015b\u0107 przer\u00f3\u017cnych zagro\u017ce\u0144, staramy si\u0119 im przeciwdzia\u0142a\u0107, tworzymy coraz doskonalsze systemy bezpiecze\u0144stwa. Wszystko to powinno skutkowa\u0107 coraz mniejszym nat\u0119\u017ceniem ilo\u015bci wypadk\u00f3w przy pracy. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce ich liczba nie maleje w takim tempie, jak by\u015bmy sobie tego \u017cyczyli.<\/p>\n
<\/p>\n
Na co mo\u017ce liczy\u0107 pracownik, kt\u00f3ry uleg\u0142 wypadkowi przy pracy?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Je\u017celi dosz\u0142o do takiego zdarzenia, pracownik mo\u017ce liczy\u0107 na \u015bwiadczenie z ZUS, ale tak\u017ce i od pracodawcy. W\u015br\u00f3d tych drugich istotne znaczenie maj\u0105 renty odszkodowawcze, przys\u0142uguj\u0105ce na podstawie przepis\u00f3w kodeksu cywilnego. Tego typu sprawy rozstrzyga s\u0105d pracy.<\/p>\n <\/p>\n Je\u015bli pracownik uleg\u0142 wypadkowi przy pracy, po pierwsze mo\u017ce wnioskowa\u0107 do ZUS o przyznanie \u015bwiadcze\u0144, przewidzianych w ustawie z dnia 30 pa\u017adziernika 2002 roku o ubezpieczeniu spo\u0142ecznym z tytu\u0142u wypadk\u00f3w przy pracy i chor\u00f3b zawodowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1376 ze zm.). W ramach tych \u015bwiadcze\u0144 wypadkowych wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cemy:<\/p>\n <\/p>\n Pracodawcy, szczeg\u00f3lnie ci prowadz\u0105cy jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, cz\u0119sto nie zdaj\u0105 sobie w pe\u0142ni sprawy z mo\u017cliwego zakresu ich cywilnej odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej. B\u0142\u0119dnie uznaj\u0105, \u017ce skoro pracownik podlega obowi\u0105zkowemu ubezpieczeniu spo\u0142ecznemu, to wszelkie \u015bwiadczenia z tytu\u0142u wypadk\u00f3w przy pracy pokrywa ZUS, a ich rola sprowadza si\u0119 do powo\u0142ania zespo\u0142u powypadkowego. Tymczasem pracownik mo\u017ce skierowa\u0107 przeciwko nim roszczenia uzupe\u0142niaj\u0105ce, takie jak: \u017c\u0105danie zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119 i zwrot koszt\u00f3w powsta\u0142ych na skutek wypadku oraz wniosek o comiesi\u0119czn\u0105 rent\u0119 cywiln\u0105.<\/p>\n <\/p>\n Czy z uwagi na to, i\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 pracodawcy nazwana jest \u201eroszczeniem uzupe\u0142niaj\u0105cym\u201d, pracownik najpierw musi uzyska\u0107 odszkodowanie z ZUS?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Okazuje si\u0119, \u017ce jedno \u015bwiadczenie jest niezale\u017cne od drugiego. Ubezpieczenie wypadkowe w ZUS obejmuje jedynie cz\u0119\u015b\u0107 szkody, gwarantuj\u0105c mo\u017cliwie szybki i prosty spos\u00f3b realizacji \u015bwiadcze\u0144, ale jednocze\u015bnie nie zamyka drogi do s\u0105dowego dochodzenia naprawienia pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci szkody na podstawie przepis\u00f3w kodeksu cywilnego. \u017baden przepis (tak prawa pracy, jak i prawa ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych) nie uzale\u017cnia mo\u017cliwo\u015bci wniesienia pow\u00f3dztwa przeciwko pracodawcy z tytu\u0142u czynu niedozwolonego w zwi\u0105zku z wypadkiem przy pracy od uprzedniego z\u0142o\u017cenia wniosku o przyznanie \u015bwiadcze\u0144 z ZUS.<\/p>\n <\/p>\n Zatem odpowiedzialno\u015b\u0107 pracodawcy na gruncie przepis\u00f3w kodeksu cywilnego jest zupe\u0142nie niezale\u017cna od odpowiedzialno\u015bci gwarancyjnej ZUS. Tym samym brak wyp\u0142aty ze strony ZUS lub jej tylko cz\u0119\u015bciowa realizacja nie zamyka pracownikowi drogi dochodzenia swych roszcze\u0144 od pracodawcy.<\/p>\n <\/p>\n Co wa\u017cne, cho\u0107 nie wynika to wprost z przepis\u00f3w, zgodnie z orzeczeniami S\u0105du Najwy\u017cszego, przed wyst\u0105pieniem do pracodawcy z roszczeniami uzupe\u0142niaj\u0105cymi poszkodowany powinien z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o wyp\u0142at\u0119 \u015bwiadcze\u0144 z ZUS. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce jednoczesne wyst\u0105pienie z wnioskiem do ZUS oraz wytoczenie pow\u00f3dztwa cywilnego pracodawcy (szczeg\u00f3lnie, gdy zbli\u017ca si\u0119 okres przedawnienia).<\/p>\n <\/p>\n Wyst\u0105pienie do ZUS z wnioskiem o rent\u0119 z tytu\u0142u niezdolno\u015bci do pracy, jest o tyle istotne w kontek\u015bcie dochodzenia renty odszkodowawczej od pracodawcy, \u017ce s\u0105d dokona por\u00f3wnania dochod\u00f3w pracownika sprzed wypadku z obecn\u0105 jego sytuacj\u0105. A jednym z istotnych element\u00f3w oceny b\u0119dzie renta z ZUS.<\/p>\n <\/p>\n Jakie elementy b\u0119d\u0105 istotne przy dochodzeniu roszcze\u0144 od pracodawcy?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Najistotniejsz\u0105 spraw\u0105 b\u0119dzie wykazanie przes\u0142anek zaistnienia odpowiedzialno\u015bci pracodawcy. Zatem, pracownik musi wykaza\u0107 zasady odpowiedzialno\u015bci pracodawcy z kodeksu cywilnego (wina lub ryzyko), rodzaj szkody (jej rozmiar) i zwi\u0105zek przyczynowy pomi\u0119dzy zdarzeniem, a powstaniem szkody. Brak tych przes\u0142anek wy\u0142\u0105cza zas\u0105dzenie roszcze\u0144 od pracodawcy.<\/p>\n <\/p>\n Zasad\u0119 winy rozstrzyga art. 415 k.p.c., zgodnie z kt\u00f3rym, ten kto wyrz\u0105dzi\u0142 szkod\u0119 drugiemu, zobowi\u0105zany jest do jej naprawienia. Szkod\u0119 wyrz\u0105dzi\u0107 mo\u017cna przez dzia\u0142anie umy\u015blne, jak i zaniechanie. Wina powinna by\u0107 rozumiana jako mo\u017cliwo\u015b\u0107 postawienia sprawcy zarzutu niew\u0142a\u015bciwego dzia\u0142ania lub zaniechania. W praktyce najcz\u0119stsz\u0105 win\u0105 pracodawc\u00f3w jest niezapewnienie pracownikom w\u0142a\u015bciwych warunk\u00f3w bhp w zak\u0142adzie pracy, co doprowadza do wypadku i powstania szkody na osobie lub maj\u0105tku pracownika.<\/p>\n <\/p>\n R\u00f3wnie cz\u0119st\u0105 podstaw\u0105 odpowiedzialno\u015bci pracodawcy jest zasada ryzyka. Zgodnie z ni\u0105 pracodawca ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 na osobie lub mieniu, wyrz\u0105dzon\u0105 poprzez ruch przedsi\u0119biorstwa lub zak\u0142adu. Ustawodawca mia\u0142 tu na my\u015bli wprowadzenie w ruch za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody, kt\u00f3re stanowi\u0105 si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 przedsi\u0119biorstwa. Takimi przedsi\u0119biorstwami s\u0105 kopalnie, zak\u0142ady energetyczne czy przedsi\u0119biorstwa budowlane.<\/p>\n <\/p>\n Jak nale\u017cy rozumie\u0107 poj\u0119cie szkody?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Szkoda, w rozumieniu kodeksu cywilnego, sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch element\u00f3w: rzeczywistej straty oraz utraconej korzy\u015bci. Te elementy szkody powinny pozostawa\u0107 w normalnym zwi\u0105zku przyczynowym z wypadkiem przy pracy. Zatem w razie uszkodzenia cia\u0142a lub wywo\u0142ania choroby, naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynik\u0142e z tego powodu koszty. Wchodzi w to wi\u0119c wy\u0142o\u017cenie z g\u00f3ry pewnej sumy pieni\u0119dzy na pokrycie koszt\u00f3w leczenia, jak i ewentualnych koszt\u00f3w przygotowania do innego zawodu, gdy poszkodowany sta\u0142 si\u0119 inwalid\u0105. Je\u017celi natomiast dosz\u0142o do ca\u0142kowitej lub cz\u0119\u015bciowej utraty zdolno\u015bci do pracy zarobkowej, poszkodowany mo\u017ce za\u017c\u0105da\u0107 wyp\u0142acania renty cywilnej.<\/p>\n <\/p>\n Jakie mamy rodzaje rent cywilnych?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Pracodawca mo\u017ce zosta\u0107 zobowi\u0105zany do wyp\u0142acania renty cywilnej pracownikowi, kt\u00f3ry uleg\u0142 wypadkowi. Roszczenie o rent\u0119 przys\u0142uguje, gdy:<\/p>\n <\/p>\n Ka\u017cda z tych okoliczno\u015bci mo\u017ce stanowi\u0107 samodzieln\u0105 podstaw\u0119 do zas\u0105dzenia renty, jednak szkoda musi posiada\u0107 wymiar realny, a nie teoretyczny. Musi zatem doj\u015b\u0107 do autentycznej utraty zdolno\u015bci zarobkowania przez poszkodowanego.<\/p>\n <\/p>\n Renty cywilne stanowi\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 posta\u0107 odszkodowania, wyp\u0142acanego periodycznie, natomiast podstaw\u0105 jej zas\u0105dzenia jest trwa\u0142y charakter nast\u0119pstw wypadku.<\/p>\n <\/p>\n Co wa\u017cne, renta stanowi szczeg\u00f3ln\u0105 posta\u0107 odszkodowania i spos\u00f3b jej wydatkowania zale\u017cy tylko od woli poszkodowanego. Zatem przeznaczenie jej przez niego na cele konsumpcyjne (zamiast leczenia czy rehabilitacji), nie stanowi przes\u0142anki dla pracodawcy do jej niewyp\u0142acania.<\/p>\n <\/p>\n Czym charakteryzuje si\u0119 renta z tytu\u0142u zwi\u0119kszonych potrzeb?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Wypadek przy pracy cz\u0119sto charakteryzuje si\u0119 konieczno\u015bci\u0105 ponoszenia dodatkowych koszt\u00f3w utrzymania przez poszkodowanego. To jest podstawa do zas\u0105dzenia renty z tytu\u0142u zwi\u0119kszonych potrzeb. Te rosn\u0105ce potrzeby nale\u017cy rozumie\u0107 jako stan, w kt\u00f3rym materialne koszty egzystencji poszkodowanego po zdarzeniu zwi\u0105zanym ze szkod\u0105 uleg\u0142y wzrostowi w por\u00f3wnaniu z podobnymi wydatkami ponoszonymi wcze\u015bniej.<\/p>\n <\/p>\n Co istotne, ewentualne zasi\u0142ki socjalne (przyk\u0142adowo piel\u0119gnacyjny) przyznane pracownikowi, kt\u00f3ry uleg\u0142 wypadkowi nie stanowi\u0105 podstawy do obni\u017cania kwoty tej renty. Zasi\u0142ki z za\u0142o\u017cenia nie powinny bra\u0107 udzia\u0142u w naprawianiu szkody, ich rol\u0105 jest pomoc osobie dotkni\u0119tej niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105.<\/p>\n <\/p>\n Renta ta przys\u0142uguje poszkodowanemu ju\u017c za samo istnienie zwi\u0119kszonych potrzeb powsta\u0142ych w zwi\u0105zku z wypadkiem. Inne okoliczno\u015bci nie s\u0105 w tym przypadku istotne.<\/p>\n <\/p>\n Jak nale\u017cy rozumie\u0107 rent\u0119 z tytu\u0142u zmniejszonych widok\u00f3w powodzenia na przysz\u0142o\u015b\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Renta cywilna z za\u0142o\u017cenia stanowi form\u0119 odszkodowania. Zatem przys\u0142uguje wtedy, gdy osoba jej \u017c\u0105daj\u0105ca ponios\u0142a szkod\u0119. Tym samym, w tym przypadku nale\u017cy dowie\u015b\u0107, \u017ce wypadek spowodowa\u0142 zmniejszenie lub wr\u0119cz pozbawi\u0142 mo\u017cliwo\u015bci uzyskania okre\u015blonych dochod\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Jest to zatem r\u00f3wnoznaczne z ograniczeniem zdolno\u015bci zarobkowania, cho\u0107 te\u017c brane s\u0105 tutaj pod uwag\u0119 takie aspekty, jak: zmniejszenie lub ograniczenie plan\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107 (pogorszenie szans \u017cyciowych), szans odniesienia sukces\u00f3w sportowych albo naukowych, szans zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n <\/p>\n Czym jest renta z tytu\u0142u utraconych dochod\u00f3w (tzw. renta wyr\u00f3wnawcza)?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Szkoda, kt\u00f3ra jest nast\u0119pstwem wypadku przy pracy, mo\u017ce polega\u0107 na zmniejszeniu dochod\u00f3w poszkodowanego w wyniku stwierdzenia ca\u0142kowitej lub cz\u0119\u015bciowej niezdolno\u015bci do pracy. W\u0142a\u015bnie ten fakt kompensuje renta wyr\u00f3wnawcza. Zasada jest taka, by ta renta powodowa\u0142a zr\u00f3wnanie sytuacji finansowej poszkodowanego z jego sytuacj\u0105 hipotetyczn\u0105, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142by si\u0119, gdyby nie wypadek przy pracy.<\/p>\n <\/p>\n Jej istot\u0119 stanowi prawid\u0142owe okre\u015blenie utraconych dochod\u00f3w. S\u0105d pracy w tym przypadku nie bierze pod uwag\u0119 wynagrodze\u0144 pracownika bezpo\u015brednio przed wypadkiem, ale wyznacza takie, kt\u00f3re mo\u017cliwe by\u0142yby do osi\u0105gni\u0119cia, gdyby nie dosz\u0142o do wypadku. W ramach utraconych dochod\u00f3w brane s\u0105 te\u017c pod uwag\u0119 wszelkiego rodzaju benefity, jak: dodatki, premie, itp.<\/p>\n <\/p>\n W przypadku ca\u0142kowitej utraty zdolno\u015bci do pracy, renta wyr\u00f3wnawcza powinna odpowiada\u0107 takiej wysoko\u015bci zarobk\u00f3w, jakie poszkodowany uzyskiwa\u0142by, gdyby do wypadku nie dosz\u0142o.<\/p>\n <\/p>\n Czy raz ustalon\u0105 wysoko\u015b\u0107 renty mo\u017cna modyfikowa\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Ka\u017cda ze stron mo\u017ce za\u017c\u0105da\u0107 zmiany jej warunk\u00f3w, je\u017celi zaistniej\u0105 okoliczno\u015bci tak\u0105 zmian\u0119 uzasadniaj\u0105ce. \u017b\u0105danie takie dotyczy najcz\u0119\u015bciej renty wyr\u00f3wnawczej.<\/p>\n <\/p>\n Pracownik, b\u0119d\u0105cy osob\u0105 poszkodowan\u0105 w wypadku, najcz\u0119\u015bciej domaga si\u0119 podwy\u017cszenia przyznanej renty, gdy:<\/p>\n <\/p>\n Z kolei pracodawca (czyli wyp\u0142acaj\u0105cy rent\u0119) najcz\u0119\u015bciej domaga si\u0119 obni\u017cenia renty, gdy:<\/p>\n <\/p>\n Czy renta mo\u017ce by\u0107 wyp\u0142acona jednorazowo?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Kapitalizacja renty, czyli jednorazowe wyp\u0142acenie zas\u0105dzonej kwoty jest mo\u017cliwe w szczeg\u00f3lnie uzasadnionych przypadkach. Mo\u017ce to by\u0107 przyk\u0142adowo sytuacja, gdy poszkodowany sta\u0142 si\u0119 inwalid\u0105, a jednorazowe \u015bwiadczenia u\u0142atwi mu wykonywanie nowego zawodu. Ponadto, tak\u0105 przes\u0142ank\u0105 b\u0119dzie te\u017c post\u0119powanie likwidacyjne pracodawcy, co mo\u017ce skutkowa\u0107 problemami egzekucyjnymi w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n <\/p>\n Czy renta mo\u017ce mie\u0107 charakter tymczasowy?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n S\u0105d pracy ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyznania poszkodowanemu renty tymczasowej, gdy w chwili wydawania wyroku nie da si\u0119 dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107 szkody. Mo\u017ce to by\u0107 sytuacja, gdy dopiero d\u0142ugotrwa\u0142e leczenie pozwoli oceni\u0107 ostateczne skutki obra\u017ce\u0144, jakich dozna\u0142 poszkodowany wskutek wypadku. Renta tymczasowa mo\u017ce zosta\u0107 zas\u0105dzona bez oznaczania czasu jej trwania, je\u017celi w chwili wydania wyroku, nie ma podstaw do przyj\u0119cia jakiegokolwiek okresu jej trwania.<\/p>\n <\/p>\n Podsumowuj\u0105c, zdecydowanie najlepiej jest unika\u0107 wypadk\u00f3w przy pracy. Tym niemniej, je\u015bli ju\u017c do niego dojdzie, nale\u017cy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce istnieje wiele sposob\u00f3w zado\u015b\u0107uczynienia wyrz\u0105dzonej szkody wobec pracownika.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na ka\u017cdym kroku mamy do czynienia z niesamowicie dynamicznym rozwojem technologicznym. Ro\u015bnie nasza \u015bwiadomo\u015b\u0107 przer\u00f3\u017cnych zagro\u017ce\u0144, staramy si\u0119 im przeciwdzia\u0142a\u0107,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n\n
\n
\n
\n