Najbli\u017csze dni przynios\u0105 prawdopodobnie odpowiedzi na wiele pyta\u0144, jakie rodz\u0105 si\u0119 w zwi\u0105zku z planowanym wprowadzeniem przez rz\u0105d testu przedsi\u0119biorcy. Ma to by\u0107 narz\u0119dzie do walki z fikcyjnym samozatrudnieniem, gdy w\u0142a\u015bciwie nosi to znamiona umowy o prac\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Na jakim etapie jest obecnie test przedsi\u0119biorcy?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Obecnie trwaj\u0105 prace rz\u0105du nad Wieloletnim Planem Finansowym. W ramach tego pakietu maj\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 te\u017c rozwi\u0105zania po\u0142\u0105czone z testem przedsi\u0119biorcy. Ten pakiet ma zosta\u0107 przedstawiony Unii Europejskiej do ko\u0144ca kwietnia jako Aktualizacja Planu Konwergencji. Dopiero w\u00f3wczas najprawdopodobniej poznamy odpowiedzi na wiele rodz\u0105cych si\u0119 obecnie pyta\u0144, dotycz\u0105cych cho\u0107by tego czy test zadzia\u0142a tylko w przysz\u0142o\u015b\u0107 i czy wprowadzi kryteria, kt\u00f3rych nie ma jeszcze w polskim systemie prawnym.<\/p>\n Pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje, \u017ce test b\u0119dzie odnosi\u0142 si\u0119 do liczby zawartych um\u00f3w czy liczby podmiot\u00f3w z kt\u00f3rymi dany przedsi\u0119biorca wsp\u00f3\u0142pracuje. Warunkiem niezdania testu przedsi\u0119biorcy mia\u0142oby by\u0107 prowadzenie wsp\u00f3\u0142pracy tylko z jednym podmiotem. Jednak to tylko spekulacje, a taki warunek stosunkowo \u0142atwo by\u0142oby obej\u015b\u0107.<\/p>\n <\/p>\n Dlaczego w og\u00f3le rz\u0105d rozwa\u017ca wprowadzenie testu przedsi\u0119biorcy?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Skala samozatrudnienia ju\u017c od dawna budzi niepok\u00f3j rz\u0105dz\u0105cych. Ich zdaniem zbyt wiele os\u00f3b przesz\u0142o na samozatrudnienie, zamiast pozosta\u0107 na umowie o prac\u0119. Przy czym ich faktycznie wykonywane czynno\u015bci ewidentnie wskazuj\u0105, \u017ce charakter relacji spe\u0142nia znamiona umowy o prac\u0119. Powodem przej\u015bcia na samozatrudnienie by\u0142y oszcz\u0119dno\u015bci fiskalne. Wyst\u0119puj\u0105 one zar\u00f3wno po stronie podatk\u00f3w, jak i obowi\u0105zkowych sk\u0142adek na ubezpieczenie spo\u0142eczne.<\/p>\n <\/p>\n Ju\u017c w styczniu Ministerstwo Finans\u00f3w przestrzega\u0142o, \u017ce ten typ zachowa\u0144 poddany zostanie dok\u0142adnej analizie. W\u00f3wczas pad\u0142y sugestie, i\u017c mo\u017cna to stara\u0107 si\u0119 zinterpretowa\u0107 jako schemat podatkowy. P\u00f3\u017aniej urodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 wprowadzenia testu przedsi\u0119biorcy, maj\u0105cy na celu wyeliminowanie fikcyjnych form prowadzenia w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej zamiast umowy o prac\u0119. Obecnie pomys\u0142 z testem zaczyna przybiera\u0107 realne kszta\u0142ty.<\/p>\n <\/p>\n Zdaniem resortu finans\u00f3w, by dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza mog\u0142a by\u0107 uznana za faktycznie wykonywan\u0105, powinna cechowa\u0107 si\u0119 odpowiedzialno\u015bci\u0105, niezale\u017cno\u015bci\u0105 i ponoszeniem ryzyka biznesowego. Kryteria te s\u0105 ju\u017c w chwili obecnej zapisane zar\u00f3wno w ustawie o PIT, jak i ustawie o VAT.<\/p>\n <\/p>\n Jakie mog\u0105 by\u0107 skutki podatkowe, gdy fiskus stwierdzi, \u017ce kto\u015b nie prowadzi faktycznej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, a samozatrudnienie jest tylko w powodu oszcz\u0119dno\u015bci podatkowych?<\/em><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n Ot\u00f3\u017c w takim przypadku skutki mog\u0105 by\u0107 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n <\/p>\n Nieznane s\u0105 obecnie zasady dzia\u0142ania testu przedsi\u0119biorcy, czy dotyczy\u0107 b\u0119dzie tylko przysz\u0142o\u015bci, czy te\u017c zadzia\u0142a wstecz. Je\u015bli urz\u0119dnicy zdecyduj\u0105 si\u0119 na \u017c\u0105danie przekwalifikowania zawartych um\u00f3w, to \u017c\u0105danie mo\u017ce si\u0119ga\u0107 pi\u0119ciu lat wstecz.<\/p>\n Dla samozatrudnionego mo\u017ce to oznacza\u0107 nast\u0119puj\u0105ce skutki:<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Jakie konsekwencje by\u0142yby po stronie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cego podmiotu, czyli de facto pracodawcy?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Ot\u00f3\u017c ten podmiot r\u00f3wnie\u017c czeka\u0142aby spora grupa problem\u00f3w. Oto najistotniejsze z nich:<\/p>\n <\/p>\n Ponadto, gdyby pracodawca zechcia\u0142 uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci z tytu\u0142u niepobranych i nieop\u0142aconych sk\u0142adek ZUS, pokrywaj\u0105c je dobrowolnie samemu (p\u00f3\u017aniej ewentualnie samemu dochodzi\u0107 tych roszcze\u0144 na zasadzie regresu od pracownika), mo\u017ce narazi\u0107 si\u0119 skutki finansowe. Fiskus mo\u017ce bowiem uzna\u0107, \u017ce skoro pracodawca dobrowolnie op\u0142aca zaleg\u0142e sk\u0142adki za pracownika, ten otrzymuje korzy\u015b\u0107 podatkow\u0105, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy opodatkowa\u0107.<\/p>\n <\/p>\n Podobne w\u0105tpliwo\u015bci budzi sprawa powsta\u0142ych w ten spos\u00f3b ewentualnych zaleg\u0142o\u015bci w podatku PIT. Z jednej strony jest mowa o odpowiedzialno\u015bci p\u0142atnika za niepobrane zaliczki, a z drugiej ci\u0119\u017car podatku spoczywa na samym pracowniku. W takiej sytuacji nale\u017ca\u0142oby wystawi\u0107 informacj\u0119 PIT-11 z wykazan\u0105 kwot\u0105 wynagrodzenia brutto, a pracownik powinien rozliczy\u0107 zaleg\u0142y podatek.<\/p>\n <\/p>\n Jakie jeszcze konsekwencje mo\u017ce mie\u0107 test przedsi\u0119biorcy wobec samozatrudnionego?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Przede wszystkim dotyczy\u0107 one b\u0119d\u0105 skutk\u00f3w w zakresie prawa pracy. Raczej trudno wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, gdy samozatrudniony, kt\u00f3ry nie zaliczy testu przedsi\u0119biorcy, automatycznie stanie si\u0119 pracownikiem na umowie o prac\u0119. Wywo\u0142ywa\u0142o by to do\u015b\u0107 istotne skutki, w zale\u017cno\u015bci od tego, czy umowa o prac\u0119 mia\u0142aby obowi\u0105zywa\u0107 wstecz od momentu, gdy dany samozatrudniony zwi\u0105za\u0142 si\u0119 umow\u0105 z pracodawc\u0105, czy te\u017c z chwil\u0105 nie zaliczenia testu przedsi\u0119biorcy.<\/p>\n <\/p>\n Je\u017celi przepisy te mia\u0142yby obowi\u0105zywa\u0107 wstecz, nale\u017cy w\u00f3wczas udzieli\u0107 takiemu pracownikowi zaleg\u0142ego urlopu, rozliczy\u0107 prac\u0119 w nadgodzinach i uzale\u017cni\u0107 okres wypowiedzenia od sta\u017cu pracowniczego. Mo\u017cliwa by\u0142aby te\u017c sytuacja, \u017ce dany pracownika od razu otrzymywa\u0142by umow\u0119 o prac\u0119 zawart\u0105 na czas nieokre\u015blony (gdy okres jego wsp\u00f3\u0142pracy z danym przedsi\u0119biorc\u0105, na zasadzie samozatrudnienia, trwa\u0142 co najmniej 3 lata).<\/p>\n <\/p>\n Je\u015bli natomiast decydowa\u0142by moment niezaliczenia testu przedsi\u0119biorcy, wtedy ustalenia odno\u015bnie urlopu i okresu wypowiedzenia, ustalane by\u0142yby od tej chwili.<\/p>\n <\/p>\n Czy automatyczne przekszta\u0142cenie samozatrudnienia w umow\u0119 o prac\u0119 jest mo\u017cliwe?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Z punktu widzenia prawnego, w chwili obecnej wydaje si\u0119 niedopuszczalne. Jest przede wszystkim sprzeczne z konstytucj\u0105, gdy\u017c decyzja administracyjna nie mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 stosunku prawnego \u0142\u0105cz\u0105cego dwa podmioty.<\/p>\n <\/p>\n Co wa\u017cne, samo uzyskiwanie wi\u0119kszo\u015bci przychod\u00f3w z jednego \u017ar\u00f3d\u0142a (co mia\u0142by ustala\u0107 test) nie warunkuje jeszcze stosunku pracy. Przecie\u017c dany przedsi\u0119biorca mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zany z jednym us\u0142ugodawc\u0105, ale jednocze\u015bnie sam decydowa\u0107 o miejscu i czasie wykonywania zada\u0144, zatrudnianiu podwykonawc\u00f3w czy wynajmowaniu lokalu, w kt\u00f3rym prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107. Nie mo\u017ce by\u0107 w\u00f3wczas mowy o pracowniczym podporz\u0105dkowaniu, b\u0119d\u0105cym warunkiem zaistnienia stosunku pracy.<\/p>\n <\/p>\n Zatem jakie rozwi\u0105zania powinny zosta\u0107 zaprezentowane?<\/em><\/strong><\/p>\n <\/p>\n Najbardziej prawdopodobny wydaje si\u0119 scenariusz, gdy po niezaliczeniu testu przedsi\u0119biorcy, osoba samozatrudniona i pracodawca sami zdecyduj\u0105 o charakterze dalszej wsp\u00f3\u0142pracy (czy podpisz\u0105 umow\u0119 zlecenia, umow\u0119 o prac\u0119, czy wybior\u0105 ewentualnie inne formy).<\/p>\n <\/p>\n Mo\u017cna tez wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, gdy uprawnienie do przekszta\u0142cania um\u00f3w przyznane zostanie Inspektorom Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy (PIP). W chwili obecnej ten zakres znajduje si\u0119 w gestii s\u0105d\u00f3w. Inspektorzy PIP kontrolowaliby dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontrahenta danego pracodawcy, kt\u00f3ry nie zaliczy\u0142 testu przedsi\u0119biorcy. Gdyby okaza\u0142o si\u0119, \u017ce relacja \u0142\u0105cz\u0105ca te dwa podmioty ma charakter pracowniczy, nakazywaliby zawarcie umowy o prac\u0119. Z kolei pracodawca mia\u0142by prawo odwo\u0142a\u0107 si\u0119 od tej decyzji do s\u0105du.<\/p>\n <\/p>\n Jednak i takie rozwi\u0105zanie budzi w\u0105tpliwo\u015bci. Sprawdzanie przez inspektor\u00f3w PIP wszystkich przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zalicz\u0105 testu, by\u0142oby czasoch\u0142onne. Ponadto, ca\u0142a procedura \u0142\u0105cznie z odwo\u0142aniem do s\u0105du trwa\u0142aby latami. Taki spos\u00f3b ustalania stosunku pracy wzbudza te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci co do zgodno\u015bci z konstytucj\u0105.<\/p>\n <\/p>\n Co istotne, obecnie tocz\u0105ce si\u0119 sprawy przed s\u0105dami o istnienie stosunku pracy, wszcz\u0119te na wniosek PIP, nie s\u0105 jednoznacznie rozstrzygane. Przyk\u0142adowo, w roku 2017 PIP wnios\u0142a do s\u0105du 187 spraw, dotycz\u0105cych 315 zatrudnionych. Z danych dost\u0119pnych na chwil\u0119 obecn\u0105 wynika, i\u017c 41% zako\u0144czy\u0142o si\u0119 ugod\u0105, 24% umorzeniem, 19% ustaleniem stosunku pracy, a 16% – oddaleniem pow\u00f3dztwa.<\/p>\n <\/p>\n Podsumowuj\u0105c, sam pomys\u0142 wprowadzenia testu przedsi\u0119biorcy jest do\u015b\u0107 kontrowersyjny. Podobnie, sprawa zasad na jakich mia\u0142by on obowi\u0105zywa\u0107, jak i terminu – od kiedy. Nale\u017cy jednak poczeka\u0107 na projekty rozporz\u0105dze\u0144 w powy\u017cszych sprawach, by m\u00f3c wnosi\u0107 uwagi i zastrze\u017cenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Najbli\u017csze dni przynios\u0105 prawdopodobnie odpowiedzi na wiele pyta\u0144, jakie rodz\u0105 si\u0119 w zwi\u0105zku z planowanym wprowadzeniem przez rz\u0105d testu przedsi\u0119biorcy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1786,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n\n
\n
\n