Nowelizacja ustawy z 23 maja 1991 roku o zwi\u0105zkach zawodowych spowodowa\u0142a sporo zmian w tym temacie. Wesz\u0142a ona w \u017cycie z dniem 1 stycznia 2019 roku i niekt\u00f3re jej zapisy do dzi\u015b pewne w\u0105tpliwo\u015bci i niejasno\u015bci.<\/p>\n
Kogo i czego dotycz\u0105 najwa\u017cniejsze zmiany?<\/em><\/strong><\/p>\n Zmiany dotycz\u0105 zar\u00f3wno zwi\u0105zkowc\u00f3w, jak i pracodawc\u00f3w. Najistotniejsze s\u0105 te, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 o uprawnieniach zak\u0142adowych organizacji zwi\u0105zkowych. Ustawa bowiem zmienia zasady nabywania tych uprawnie\u0144, ale te\u017c i poddaje weryfikacji liczebno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w, wprowadza dodatkowe obowi\u0105zki informacyjne oraz sankcje za ich niedope\u0142nienie.<\/p>\n Jakie nowe zasady wprowadzi\u0142a ustawa?<\/em><\/strong><\/p>\n Najwa\u017cniejsz\u0105 zmian\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zku zawodowym pracownik\u00f3w, jak i os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 na rzecz pracodawcy (np. zleceniobiorcom czy samozatrudnionym). Zatem osoby te musz\u0105 by\u0107 uwzgl\u0119dniane przy okre\u015blaniu liczebno\u015bci zwi\u0105zku, co ma z kolei prze\u0142o\u017cenie na jego reprezentatywno\u015b\u0107 u danego pracodawcy (uzyskanie statusu zak\u0142adowej organizacji zwi\u0105zkowej). Kryterium liczebno\u015bci nie uleg\u0142o zmianie, nadal jest to minimum 10 cz\u0142onk\u00f3w, natomiast rozszerzeniu uleg\u0142 zakres podmiotowy. Co wa\u017cne, do zwi\u0105zku zawodowego przyst\u0105pi\u0107 mog\u0105 osoby \u015bwiadcz\u0105ce prac\u0119 na rzecz pracodawcy, ale tylko wtedy, gdy nie zatrudniaj\u0105 do tego innych os\u00f3b oraz gdy maj\u0105 takie prawa i interesy zwi\u0105zane z wykonywaniem tej pracy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 reprezentowane przez zwi\u0105zek zawodowy.<\/p>\n Jednak nie ka\u017cda osoba b\u0119d\u0105ca cz\u0142onkiem zwi\u0105zku zawodowego b\u0119dzie brana pod uwag\u0119 do wyliczenia kryterium liczebno\u015bci. Ustawa zr\u00f3\u017cnicowa\u0142a tu pewne warunki, w zale\u017cno\u015bci od tego, czy s\u0105 to pracownicy, czy te\u017c osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 zarobkow\u0105 na rzecz pracodawcy. Aby dana osoba mog\u0142a by\u0107 uwzgl\u0119dniona jako cz\u0142onek zwi\u0105zku i brana pod uwag\u0119 do kryterium liczebno\u015bci, musi spe\u0142ni\u0107 dodatkowe wymogi:<\/p>\n Mo\u017cna si\u0119 zastanawia\u0107 nad s\u0142uszno\u015bci\u0105 takiego rozwi\u0105zania i brakiem jakiegokolwiek sta\u017cu wymaganego dla pracownik\u00f3w. Tym niemniej, takie normy wprowadzi\u0142a ta ustawa.<\/p>\n Ustawa wprowadzi\u0142a te\u017c zapis, m\u00f3wi\u0105cy o tym, i\u017c dana osoba mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do wielu organizacji zwi\u0105zkowych. Jednak do tak istotnego kryterium liczebno\u015bci, musi ona jasno okre\u015bli\u0107 jedn\u0105 organizacj\u0119, w kt\u00f3rej b\u0119dzie ona brana pod uwag\u0119.<\/p>\n Jakie obowi\u0105zki informacyjne i w jakich terminach wprowadza nowa ustawa?<\/em><\/strong><\/p>\n Wed\u0142ug przepis\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych do ko\u0144ca ubieg\u0142ego roku, zwi\u0105zki zawodowe mia\u0142y obowi\u0105zek przekazywania informacji o swojej liczebno\u015bci co kwarta\u0142. Obecnie za\u015b obowi\u0105zek ten wyst\u0119puje raz na 6 miesi\u0119cy (do 10-go lipca za pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 danego roku, natomiast do 10-go stycznia za drug\u0105 po\u0142ow\u0119 poprzedniego roku). Je\u015bli w trakcie trwania tego sze\u015bciomiesi\u0119cznego okresu nast\u0105pi zamiana liczebno\u015bci danego zwi\u0105zku, powi\u0105zana z nabyciem lub utrat\u0105 statusu zak\u0142adowej organizacji zwi\u0105zkowej (czyli ze zmian\u0105 liczebno\u015bci poni\u017cej lub powy\u017cej 10 cz\u0142onk\u00f3w), to nabycie lub utrata uprawnie\u0144 nast\u0105pi dopiero po spe\u0142nieniu obowi\u0105zku informacyjnego w kolejnym okresie sprawozdawczym.<\/p>\n Takie rozwi\u0105zanie ma swoje plusy i minusy. Z jednej strony pracodawca ma stabilniejsz\u0105 sytuacj\u0119. Przez p\u00f3\u0142 roku wie, czy dan\u0105 organizacj\u0119 musi uwzgl\u0119dnia\u0107 przy ewentualnych konsultacjach i uzgodnieniach. Z drugiej jednak strony, nawet gdy dany zwi\u0105zek utraci prawo reprezentatywno\u015bci, przez kilka miesi\u0119cy nadal wyst\u0119puje jako partner w rozmowach.<\/p>\n Z kolei organizacje nowoutworzone swoj\u0105 pierwsz\u0105 informacj\u0119 o liczebno\u015bci przekazuj\u0105 pracodawcy w terminie 2 miesi\u0119cy od chwili powstania. Aby z kolei umo\u017cliwi\u0107 zwi\u0105zkom zawodowym wzajemn\u0105 kontrol\u0119, pracodawca ma obowi\u0105zek udost\u0119pnia\u0107 informacje o liczebno\u015bci innym, dzia\u0142aj\u0105cym u niego w przedsi\u0119biorstwie, zwi\u0105zkom zawodowym. Ma to by\u0107 narz\u0119dzie kontroli wraz z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 sk\u0142adania zastrze\u017ce\u0144.<\/p>\n Nowo\u015bci\u0105 w obecnej ustawie jest wprowadzenie sankcji, jakie gro\u017c\u0105 za niedope\u0142nienie obowi\u0105zku informacyjnego. Je\u015bli organizacja zwi\u0105zkowa nie spe\u0142ni w terminie swojego obowi\u0105zku, utraci uprawnienia zak\u0142adowej organizacji zwi\u0105zkowej. Uprawnienia te mog\u0105 zosta\u0107 przywr\u00f3cone dopiero po spe\u0142nieniu na\u0142o\u017conego ustaw\u0105 obowi\u0105zku informacyjnego.<\/p>\n Jaki mechanizm weryfikacji wprowadza nowa ustawa?<\/em><\/strong><\/p>\n Ustawa wprowadzi\u0142a w \u017cycie zupe\u0142nie nowy mechanizm weryfikacyjny za po\u015brednictwem s\u0105du. Pracodawca, u kt\u00f3rego funkcjonuje dana organizacja zwi\u0105zkowa, ma prawo w terminie 30 dni od otrzymania informacji o jej liczebno\u015bci do zg\u0142oszenia pisemnego zastrze\u017cenia. Je\u015bli z tego skorzysta, organizacja b\u0119dzie musia\u0142a wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du rejonowego z wnioskiem o ustalenie liczby cz\u0142onk\u00f3w na ostatni dzie\u0144 p\u00f3\u0142rocza. Co wa\u017cne, takie same uprawnienia weryfikacyjne jak pracodawcy, przys\u0142uguj\u0105 te\u017c innym organizacjom zwi\u0105zkowym.<\/p>\n S\u0105d powinien dokona\u0107 tego ustalenia w terminie 60 dni od dnia otrzymania wniosku. Je\u015bli s\u0105d stwierdzi, \u017ce liczba cz\u0142onk\u00f3w danego zwi\u0105zku jest mniejsza ni\u017c 10, organizacja straci prawo bycia organizacj\u0105 zak\u0142adow\u0105. Takie prawo straci te\u017c taki zwi\u0105zek, kt\u00f3ry po otrzymaniu zastrze\u017cenia nie wniesie sprawy do s\u0105du o ustalenie liczby cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n Do tej pory pracodawca nie mia\u0142 takiej mo\u017cliwo\u015bci. M\u00f3g\u0142 on jedynie weryfikowa\u0107 uprawnienia danego zwi\u0105zku w drodze pow\u00f3dztwa o ustalenie, jednak z uwagi na wymogi formalne takiego pow\u00f3dztwa i brak ustawowych ram czasowych, rozwi\u0105zanie to by\u0142o wysoce nieefektywne. Po wej\u015bciu w \u017cycie nowych przepis\u00f3w pracodawcy zyskali prawdziwe narz\u0119dzie weryfikacyjne. Powinno to ukr\u00f3ci\u0107 nadu\u017cycia ze strony organizacji zwi\u0105zkowych, szczeg\u00f3lnie w zakresie swojej reprezentatywno\u015bci.<\/p>\n Jakie w\u0105tpliwo\u015bci budz\u0105 przepisy o weryfikacji przez s\u0105d?<\/em><\/strong><\/p>\n Po pierwsze, ustawa nie okre\u015bla momentu, w kt\u00f3rym dojdzie do utraty uprawnie\u0144 w przypadku stwierdzenia przez s\u0105d mniejszej ni\u017c 10 liczby cz\u0142onk\u00f3w. Z za\u0142o\u017cenia taka utrata powinna mie\u0107 charakter wsteczny, od daty z\u0142o\u017cenia nieprawdziwej informacji o liczebno\u015bci, tym niemniej nie zosta\u0142o to jasno okre\u015blone.<\/p>\n Po drugie, zastrze\u017cenia budz\u0105 wyznaczone terminy oraz tryb odwo\u0142awczy. Gdy do 30 dni, kt\u00f3re dany zwi\u0105zek ma na wyst\u0105pienie do s\u0105du, i 60 dni na rozpatrzenie przez s\u0105d i wydanie postanowienia, dodamy kilkadziesi\u0105t dni trwania post\u0119powania przed s\u0105dem II instancji, oka\u017ce si\u0119, \u017ce mo\u017ce nie wystarczy\u0107 6 miesi\u0119cy na prawomocne rozstrzygni\u0119cie. A z\u0142o\u017cona informacja o liczebno\u015bci w\u0142a\u015bnie przez 6 miesi\u0119cy jest wa\u017cna. Wydany w\u00f3wczas wyrok b\u0119dzie mia\u0142 zastosowanie mocno ograniczone.<\/p>\n Po trzecie, zwi\u0105zek kt\u00f3ry otrzyma\u0142 pisemne zastrze\u017cenia i w ci\u0105gu 30 dni nie wyst\u0105pi\u0142 do s\u0105du z wnioskiem o ustalenie liczby cz\u0142onk\u00f3w, traci prawa zak\u0142adowej organizacji zwi\u0105zkowej. Niestety, nie wiadomo jak pracodawca ma si\u0119 o tym fakcie dowiedzie\u0107, gdy\u017c ustawa tego nie precyzuje. Jedynym racjonalnym rozwi\u0105zaniem wydaje si\u0119 by\u0107 informowanie pracodawcy przez zwi\u0105zek o z\u0142o\u017ceniu pozwu, z za\u0142\u0105czonym odpisem dokumentu.<\/p>\n Na co jeszcze b\u0119dzie mia\u0142a wp\u0142yw s\u0105dowa weryfikacja?<\/em><\/strong><\/p>\n Je\u015bli nawet po kilku miesi\u0105cach s\u0105d wyda postanowienie, w kt\u00f3rym liczba cz\u0142onk\u00f3w b\u0119dzie ni\u017csza ni\u017c wymagane 10, w\u00f3wczas pracodawca b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 domaga\u0107 si\u0119 od takiej organizacji zwrotu z tytu\u0142u bezpodstawnie wyp\u0142aconych wynagrodze\u0144 zwi\u0105zanych ze zwolnieniem z obowi\u0105zku \u015bwiadczenia pracy na czas pe\u0142nienia funkcji zwi\u0105zkowych.<\/p>\n Mo\u017cliwo\u015bci inicjowania weryfikacji zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych przez pracodawc\u0119 s\u0105 w zasadzie nieograniczone, poza jednym wyj\u0105tkiem. Zgodnie z zapisami ustawy, je\u015bli zg\u0142oszone zastrze\u017cenie oka\u017ce si\u0119 bezpodstawne, to ponowne zg\u0142oszenie zastrze\u017cenia wobec tego samego zwi\u0105zku mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 dopiero po roku od uprawomocnienia si\u0119 poprzedniego orzeczenia s\u0105du.<\/p>\n Nie ma niestety jednoznacznego zapisu, czy to wykluczenie na okres jednego roku dotyczy pracodawcy i innych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, czy tylko pracodawcy, jako tego, kt\u00f3ry wni\u00f3s\u0142 bezpodstawne zastrze\u017cenie. Z za\u0142o\u017cenia, by nie ogranicza\u0107 praw innych podmiot\u00f3w, powinno to dotyczy\u0107 tylko pracodawcy, jako inicjatora.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nowelizacja ustawy z 23 maja 1991 roku o zwi\u0105zkach zawodowych spowodowa\u0142a sporo zmian w tym temacie. Wesz\u0142a ona w \u017cycie<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"yoast_head":"\n\n